imported>InternetArchiveBot: Add 2 books for Wikipedia:Thông tin kiểm chứng được (20251123sim)) #IABot (v2.0.9.5) (GreenC bot

2025-11-25T06:09:20Z

Add 2 books for Wikipedia:Thông tin kiểm chứng được (20251123sim)) #IABot (v2.0.9.5) (GreenC bot

Trang mới

{{Infobox planet
| name = Gliese 436 b
| image = Exoplanet Comparison Gliese 436 b.png
| caption = So sánh kích thước của Gliese 436 b với Sao Hải Vương

| discoverer = [[R. Paul Butler|Butler]], [[Steven S. Vogt|Vogt]],<br>[[Geoffrey Marcy|Marcy]] et al.
| discovery_site = California, Mỹ
| discovered = 31 tháng 8 năm 2004
| discovery_method = [[Vận tốc xuyên tâm]], [[quá cảnh thiên thể]]


| apsis = astron
| semimajor = {{val|0,028|0.01}} [[astronomical unit|AU]]
| eccentricity = {{val|0,152|0.009|0.008}}<ref name="Trifonov2018">{{chú thích tạp chí |doi=10.1051/0004-6361/201731442 |title=The CARMENES search for exoplanets around M dwarfs. First visual-channel radial-velocity measurements and orbital parameter updates of seven M-dwarf planetary systems |last1=Trifonov |first1=Trifon |last2=Kürster |first2=Martin |last3=Zechmeister |first3=Mathias |last4=Tal-Or |first4=Lev |last5=Caballero |first5=José A. |last6=Quirrenbach |first6=Andreas |last7=Amado |first7=Pedro J. |last8=Ribas |first8=Ignasi |last9=Reiners |first9=Ansgar |last10=Reffert |first10=Sabine |last11=Dreizler |first11=Stefan |last12=Hatzes |first12=Artie P. |last13=Kaminski |first13=Adrian |last14=Launhardt |first14=Ralf |last15=Henning |first15=Thomas K. |last16=Montes |first16=David |last17=Béjar |first17=Victor J. S. |last18=Mundt |first18=Reinhard |last19=Pavlov |first19=Aleksei |last20=Schmitt |first20=Jürgen H. M. M. |last21=Seifert |first21=Walter |last22=Morales |first22=Juan Carlos |last23=Nowak |first23=Grzegorz |last24=Jeffers |first24=Sandra V. |last25=Rodríguez-López |first25=Cristina |last26=del Burgo |first26=Carlos |last27=Anglada-Escudé |first27=Guillem |last28=López-Santiago |first28=Javier |last29=Mathar |first29=Richard J. |last30=Ammler-von Eiff |first30=Matthias |display-authors=9 |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=609 |at=A117 |year=2018 |arxiv=1710.01595 |bibcode=2018A&A...609A.117T |s2cid=119340839 }}</ref>
| period = 2.643904±0.000005<ref name="bean" /> [[day|d]]
| inclination = 85.8{{±|0,21|0.25}}<ref name="bean">{{chú thích tạp chí|url=http://www.aanda.org/index.php?option=article&access=standard&Itemid=129&url=/articles/aa/abs/2008/30/aa10013-08/aa10013-08.html|author=Bean, J.L.|display-authors=etal|journal=Astronomy & Astrophysics|title=A Hubble Space Telescope transit light curve for GJ 436b|date=2008|doi=10.1051/0004-6361:200810013|bibcode=2008A&A...486.1039B|volume=486|issue=3|pages=1039–1046|arxiv = 0806.0851 |s2cid=6351375}}</ref>
| time_periastron = {{val|2451552,077}}<ref name="Trifonov2018"/>
| arg_peri = {{val|325,8|5,5|5,7}}<ref name="Trifonov2018"/>
| semi-amplitude = {{val|17,38|0,17}}<ref name="Trifonov2018"/>
| star = [[Gliese 436]]

| mean_radius = 4.327 ± 0.183<ref name="deming" /><ref>Confirmed, {{chú thích tạp chí| title=Transit infrared spectroscopy of the hot neptune around GJ 436 with the Hubble Space Telescope |date=2008| last1=Pont | first1=F.| last2=Gilliland | first2=R. L.| last3=Knutson | first3=H.| last4=Holman | first4=M.| last5=Charbonneau | first5=D.| doi=10.1111/j.1745-3933.2008.00582.x| journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society: Letters]]| volume=393|issue=1| pages=L6–L10 |arxiv=0810.5731|bibcode = 2009MNRAS.393L...6P |s2cid=3746845}}</ref> {{Earth radius|link=y}}
| mass = {{val|21.36|0,20|0,21}}<ref name="Trifonov2018"/> {{Earth mass|link=y}}
| density = {{convert|1,51|g/cm3|lk=on|abbr=on}}
| surface_grav = 1,18 [[g-force|g]]
| single_temperature = {{convert|712|K|C F}}<ref name="deming">{{chú thích tạp chí|title=Spitzer Transit and Secondary Eclipse Photometry of GJ 436b|date=2007|author1=Drake Deming|author2=Joseph Harrington|author3=Gregory Laughlin|author4=Sara Seager|last5=Navarro | first5=Sarah B.|last6=Bowman | first6=William C.|author7=Karen Horning|doi=10.1086/522496|journal=The Astrophysical Journal|volume=667|issue=2|pages=L199–L202|arxiv=0707.2778|bibcode=2007ApJ...667L.199D|s2cid=13349666}}</ref>


}}

'''Gliese 436 b''' {{IPAc-en|ˈ|ɡ|l|iː|z|ə}} (đôi khi được gọi là '''GJ 436 b''')<ref name="arXiv-20120801">{{chú thích tạp chí |author=Beust,Hervé |display-authors=etal |title=Dynamical evolution of the Gliese 436 planetary system - Kozai migration as a potential source for Gliese 436b's eccentricity |date=August 1, 2012 |journal= Astronomy|arxiv=1208.0237 |doi = 10.1051/0004-6361/201219183 |bibcode=2012A&A...545A..88B |volume=545 |pages=A88|s2cid=10253533 }}</ref> là một [[ngoại hành tinh]] có kích thước tương đương [[Sao Hải Vương]] quay quanh [[sao lùn đỏ]] [[Gliese 436]].<ref name="Butler2004">{{chú thích tạp chí | title=A Neptune-Mass Planet Orbiting the Nearby M Dwarf GJ 436 | url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2004-12-10_617_1/page/580 | last1=Butler | first1=R. Paul | last2=Vogt | first2=Steven S. | last3=Marcy | first3=Geoffrey W. | last4=Fischer | first4=Debra A. | last5=Wright | first5=Jason T. | last6=Henry | first6=Gregory W. | last7=Laughlin | first7=Greg | last8=Lissauer | first8=Jack J. | display-authors=1 | journal=The Astrophysical Journal | volume=617 | issue=1 | pages=580–588 | year=2004 | arxiv=astro-ph/0408587 | bibcode=2004ApJ...617..580B | bibcode-access=free | doi=10.1086/425173 | doi-access=free | s2cid=118893640 }}</ref> Đây là [[Sao Hải Vương nóng]] đầu tiên được phát hiện một cách chắc chắn (vào năm 2007) và là một trong những thiên thể [[quá cảnh thiên thể|quá cảnh]] nhỏ nhất được biết đến về khối lượng và bán kính, cho đến khi [[Kính viễn vọng không gian Kepler]] khám phá ra các ngoại hành tinh nhỏ hơn nhiều từ khoảng năm 2010.

Vào tháng 12 năm 2013, [[NASA]] báo cáo rằng các [[đám mây]] có thể đã được phát hiện trong bầu khí quyển của GJ 436 b.<ref name="NASA-20131231">{{chú thích web |last1=Harrington |first1=J.D. |last2=Weaver |first2=Donna |last3=Villard |first3=Ray |title=Release 13-383 - NASA's Hubble Sees Cloudy Super-Worlds With Chance for More Clouds |url=http://www.nasa.gov/press/2013/december/nasas-hubble-sees-cloudy-super-worlds-with-chance-for-more-clouds/ |date=December 31, 2013 |work=[[NASA]] |access-date=January 1, 2014 }}</ref><ref name="NAT-20140101a">{{chú thích tạp chí |last=Moses |first=Julianne |title=Extrasolar planets: Cloudy with a chance of dustballs |date=January 1, 2014 |journal=[[Nature (journal)|Nature]] |volume=505 |pages=31–32 |doi=10.1038/505031a |bibcode = 2014Natur.505...31M |issue=7481 |pmid=24380949|s2cid=4408861 }}</ref><ref name="NAT-20140101b">{{chú thích tạp chí |author=Knutson, Heather |display-authors=etal |title=A featureless transmission spectrum for the Neptune-mass exoplanet GJ 436b |date=January 1, 2014 |journal=[[Nature (journal)|Nature]] |volume=505 |pages=66–68 |doi=10.1038/nature12887 |arxiv = 1401.3350 |bibcode = 2014Natur.505...66K |issue=7481 |pmid=24380953|s2cid=4454617 }}</ref><ref name="NAT-20140101c">{{chú thích tạp chí |author=Kreidberg, Laura |display-authors=etal |title=Clouds in the atmosphere of the super-Earth exoplanet GJ 1214b |date=January 1, 2014 |journal=[[Nature (journal)|Nature]] |volume=505 |pages=69–72 |doi=10.1038/nature12888 |arxiv = 1401.0022 |bibcode = 2014Natur.505...69K |issue=7481 |pmid=24380954|hdl=1721.1/118780 |s2cid=4447642 }}</ref>

Vào tháng 8 năm 2022, Gliese 436 b và ngôi sao chủ của hành tinh này được đưa vào danh sách 20 ngoại hành tinh và ngôi sao chủ được đặt tên bởi dự án [[NameExoWorlds]] thứ ba.<ref>{{chú thích web|url=https://www.nameexoworlds.iau.org/2022exoworlds|title=List of ExoWorlds 2022|date=8 August 2022|website=nameexoworlds.iau.org|publisher=[[International Astronomical Union|IAU]]|access-date=27 August 2022}}</ref>

== Đặc điểm vật lý ==
[[Tập_tin:GJ436interior.jpg|trái|nhỏ|Cấu trúc bên trong của Gliese 436 b.]]
[[Tập_tin:PIA19345-HeliumAtmosphereFormation-20150611.jpg|trái|nhỏ|{{center|Sự hình thành bầu khí quyển heli trên một [[hành tinh heli]], có thể giống như Gliese 436 b.}}]]
Nhiệt độ bề mặt của Gliese 436 b được ước tính từ các phép đo được thực hiện khi hành tinh này [[Quá cảnh thiên thể|quá cảnh]] là {{convert|712|K}}.<ref name="deming"/> Nhiệt độ này cao hơn đáng kể so với dự đoán ban đầu, nếu Gliese 436 b chỉ được làm nóng bởi bức xạ từ ngôi sao chủ, trước phép đo này, nhiệt độ bề mặt được ước tính là 520 K.<ref>{{chú thích tạp chí|author1=Brian Jackson|author2=Richard Greenberg|author3=Rory Barnes|date=2008|title=Tidal Heating of Extra-Solar Planets|url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2008-07-10_681_2/page/1630|journal=The Astrophysical Journal|volume=681|issue=2|pages=1631–1638|arxiv=0803.0026|bibcode=2008ApJ...681.1631J|doi=10.1086/587641|s2cid=42315630}}</ref> [[Hiệu ứng nhà kính]] sẽ dẫn đến nhiệt độ lớn hơn nhiều so với dự đoán là 520–620 K.<ref name="gillon">{{chú thích tạp chí|author=M. Gillon|display-authors=etal|date=2007|title=Detection of transits of the nearby hot Neptune GJ 436 b|url=http://www.aanda.org/articles/aa/pdf/2007/35/aa7799-07.pdf|journal=Astronomy and Astrophysics|volume=472|issue=2|page=L13–L16|arxiv=0705.2219|bibcode=2007A&A...472L..13G|doi=10.1051/0004-6361:20077799|s2cid=13552824}}</ref>

== Tham khảo ==
{{Tham khảo}}
{{Sơ khai ngoại hành tinh}}
[[Thể loại:Hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời]]
[[Thể loại:Ngoại hành tinh phát hiện năm 2004]]
[[Thể loại:Sao Hải Vương nóng]]

Gliese 436 b - Lịch sử thay đổi

imported>InternetArchiveBot: Add 2 books for Wikipedia:Thông tin kiểm chứng được (20251123sim)) #IABot (v2.0.9.5) (GreenC bot