imported>InternetArchiveBot: Đã cứu 3 nguồn và đánh dấu 0 nguồn là hỏng.) #IABot (v2.0.9.5

2025-01-04T09:34:41Z

Đã cứu 3 nguồn và đánh dấu 0 nguồn là hỏng.) #IABot (v2.0.9.5

Trang mới

{{Starbox begin
| name = Gliese 876
}}
{{Starbox image
| image =
{{Location mark
| image = Aquarius constellation map.svg
| width = 250
| float = center
| position = right
| mark = Red Circle(small).svg
| mark_width = 10
| x = 335
| y = 560
}}
| caption = Vị trí của Gliese 876 trong chòm Bảo Bình (chấm đỏ)
}}
{{Starbox observe
| epoch = J2000.0
| constell = [[Bảo Bình (chòm sao)|Bảo Bình]]
| ra = {{RA|22|53|16.7323}}<ref name="Gaia DR2"/>
| dec = {{DEC|−14|15|49.3034}}<ref name="Gaia DR2"/>
| appmag_v = 10.15<ref name="van Leeuwen2007"/>
| pronounce = {{IPAc-en|ˈ|ɡ|l|iː|z|ə}}
}}
{{Starbox character
| class = M4V<ref name=lurie/>
| r-i = 1.22
| v-r = 0.30
| b-v = {{val|1.597|0.035}}<ref name=Anderson_Francis_2012/>
| u-b = 1.15
| variable = [[BY Draconis variable|BY Draconis]]<ref name=gcvs/>
}}
{{Starbox astrometry
| radial_v = {{val|−1.519|0.157}}<ref name=terrien/>
| prop_mo_ra = {{val|957.961|0.117}}<ref name="Gaia DR2"/>
| prop_mo_dec = {{val|−673.638|0.102}}<ref name="Gaia DR2"/>
| parallax = 213.8669
| p_error = 0.0758
| parallax_footnote = <ref name="Gaia DR2"/>
| absmag_v = 11.81<ref name=Anderson_Francis_2012/>
}}
{{Starbox detail
| mass = 0.37<ref name="von Braun2014"/>
| radius = {{val|0.3761|0.0059}}<ref name="von Braun2014"/>
| luminosity = {{val|0.0122|0.0002}}<ref name="von Braun2014"/>
| gravity = 4.89<ref name="bean2006"/>
| temperature = {{val|3129|19}}<ref name="von Braun2014"/>
| metal = {{val|+0.19|0.17}}<ref name=apj748_2_934/>
| rotation = 96.9<ref name="correia2010"/> [[ngày]]
| rotational_velocity=0.16,<ref name="correia2010"/>
| age_gyr = 0.1–9.9<ref name="correia2010"/><ref name="saffe2005"/>
}}
{{Starbox catalog
| names = {{odlist | BD=-15°6290 | G=156-057 | HIP=113020 | V=IL Aquarii | LHS=530 | Ross=780 }}, GCTP 5546.00, Vys 337
}}
{{Starbox reference
|Simbad=Gliese+876|sn=Gliese 876
|Simbad2=GJ+876+d|sn2=d
|Simbad3=GJ+876+c|sn3=c
|Simbad4=GJ+876+b|sn4=b
|Simbad5=GJ+876+e|sn5=e
| NSTED = Gliese+876
| ARICNS = 01870
| EPE = Gliese+876
}}
{{Starbox end}}
{{Chất lượng dịch}}
'''Gliese 876''' là một [[Sao lùn đỏ|ngôi sao lùn đỏ]] cách [[Trái Đất|Trái đất]] khoảng 15 [[năm ánh sáng]] trong [[chòm sao]] [[Bảo Bình (chòm sao)|Bảo Bình]]. Nó là một trong những ngôi sao gần [[Mặt Trời|Mặt trời nhất]] được biết đến và đã được xác nhận sở hữu [[hệ hành tinh]] có nhiều hơn hai hành tinh, sau [[Gliese 1061]], [[YZ Ceti]], [[Tau Ceti]], và [[Sao Luyten]]; tính đến năm 2018, đã có 4 [[Hành tinh ngoài hệ Mặt Trời|ngoại hành tinh]] được tìm thấy quay quanh ngôi sao này. Quỹ đạo của các hành tinh trong hệ hành tinh của Gliese 876 cũng đáng chú ý. Nó là hệ thống đồng hành quỹ đạo duy nhất được biết đến thể hiện sự kết hợp gần bộ ba trong hiện tượng [[Cộng hưởng quỹ đạo|cộng hưởng Laplace]] hiếm gặp (một dạng cộng hưởng được ghi nhận lần đầu tiên trong ba [[Vệ tinh Galileo|mặt trăng Galilean]] của [[Sao Mộc]]). Nó cũng là hệ ngoại cực đầu tiên quay quanh một [[Độ kim loại|ngôi sao bình thường]] với độ [[Coplanarity|đồng phẳng]] đo được. Mặc dù thuộc [[khu vực có thể sống được]], nhưng các hành tinh b và c lại được cho là [[Hành tinh khổng lồ|những hành tinh khổng lồ]] là tương tự như [[Sao Mộc]].

==Khoảng cách và tầm nhìn==
Gliese 876 nằm khá gần [[Hệ Mặt Trời|Hệ Mặt trời]]. Theo các phép đo [[Trắc lượng học thiên thể|thiên văn]] do [[vệ tinh]] [[Hipparcos]] thực hiện, ngôi sao này có [[thị sai]] là 213,28 [[Phút của vòng cung|mili giây cung]],<ref name="van Leeuwen2007"/> tương ứng với khoảng cách {{Convert|4,69|pc|ly|lk=on}}.<ref name="correia2010"/> Mặc dù nằm rất gần Trái đất, nhưng ngôi sao này quá mờ nhạt để có thể nhìn thấy [[Mắt thường|bằng mắt thường]] và chỉ có thể nhìn thấy bằng [[Kính viễn vọng|kính thiên văn]].

==Đặc điểm sao==
Gliese 876 có [[nhiệt độ]] bề mặt thấp hơn và bán kính nhỏ hơn rất nhiều so với Mặt Trời.<ref name="johnson1983"/> Chỉ nặng bằng 32% khối lượng của [[Mặt Trời]].<ref name="Marcy1998" /> Và chỉ [[Độ sáng|phát sáng]] bằng 1,24% so với Mặt trời, phần lớn là ở [[bước sóng]] [[Tia hồng ngoại|hồng ngoại]]. Rất khó để ước tính được tuổi và tính [[Độ kim loại|kim loại]] của các ngôi sao nguội do sự hình thành các [[phân tử diatomic]] trong [[khí quyển]], khiến cho [[Phổ học thiên văn|quang phổ]] của chúng cực kỳ phức tạp. Bằng cách kết hợp quang phổ quan sát được với quang phổ mô hình, người ta ước tính rằng Gliese 876 có lượng nguyên tố nặng thấp hơn một chút so với Mặt trời (khoảng 75% lượng [[sắt]] dồi dào của Mặt trời).<ref name="bean2006" /> Dựa trên hoạt động [[Chromosphere|của sắc quyển]] và tùy theo mô hình lý thuyết được sử dụng mà Gliese 876 có thể có tuổi đời khoảng 6,5 đến 9,9 tỷ năm.<ref name="saffe2005" /> Giống như nhiều ngôi sao khối lượng thấp khác, Gliese 876 là một [[Sao biến quang|ngôi sao biến quang]]. Gliese 876 có định danh biến quang là IL Aquarii và được phân loại là một [[THEO biến Draconis|biến quang BY Draconis]]. Độ sáng của nó dao động khoảng 0,04 [[Cấp sao biểu kiến|độ lớn]].<ref name="gcvs"/> Loại biến quang này được cho là do các [[Vết sao|đốm sao]] lớn di chuyển trong và ngoài tầm nhìn khi ngôi sao quay.<ref name="bopp1973"/> Gliese 876 phát ra tia X.<ref name="schmitt1995"/>

==Hệ hành tinh==
===Lịch sử quan sát===
Vào ngày 23 tháng 6 năm 1998, một ngoại hành tên trên [[Quỹ đạo (thiên thể)|quỹ đạo]] xung quanh Gliese 876 đã được công bố bởi hai đội độc lập được dẫn đầu bởi [[Geoffrey Marcy]] và Xavier Delfosse.<ref name="Marcy1998"/><ref name="delfosse1998"/><ref name="Keck press release a"/> Hành tinh được phát hiện bằng [[quang phổ Doppler]] đã được định danh là [[Gliese 876 b|Gliese 876 b]]. Dựa trên phép đo độ sáng, khu vực có thể sống được (CHZ) được cho là nằm trong khoảng 0,116 đến 0,227 [[Đơn vị thiên văn|AU]].<ref name="jones2005"/> Vào ngày 9 tháng 1 năm 2001, bên trong quỹ đạo của hành tinh đã được phát hiện trước đó đã phát hiện thêm một hành tinh được định danh là [[Gliese 876 c]].<ref name="Keck press release b"/><ref name="Marcy2001"/> Mối quan hệ giữa các [[chu kỳ quỹ đạo]] ban đầu đã ngụy tạo dấu hiệu vận tốc xuyên tâm của hành tinh như một sự gia tăng [[độ lệch tâm quỹ đạo]] của hành tinh bên ngoài. Eugenio Rivera và Jack Lissauer phát hiện ra rằng hai hành tinh trải qua tương tác hấp dẫn mạnh khi chúng quay quanh Gliese 876, khiến các [[tham số quỹ đạo]] thay đổi nhanh chóng.<ref name="Rivera2001"/> Vào ngày 13 tháng 6 năm 2005, nhóm quan sát do Rivera dẫn đầu đã tiết lộ một hành tinh thứ ba, được định danh là [[Gliese 876 d|Gliese 876 d]] bên trong quỹ đạo của hai hành tinh cỡ Sao Mộc trước đó.<ref name="Rivera2005"/> Các hành tinh được tìm thấy gần như là đồng phẳng, với góc giữa các mặt phẳng quỹ đạo của chúng chỉ 5,0 {{±|3.9|2.3}}°.<ref name="bean2009"/>

Vào ngày [[23 tháng 6]] năm [[2010]], các nhà thiên văn học đã công bố một hành tinh thứ tư, được đặt tên là [[Gliese 876 e]]. Khám phá này đã hạn chế tốt hơn các đặc tính về khối lượng và quỹ đạo của ba hành tinh còn lại, bao gồm cả độ lệch tâm cao của [[hành tinh]] trong cùng. Điều này cũng điền vào hệ thống bên trong quỹ đạo của [[Gliese 876 e]]; các hành tinh khác sẽ không ổn định ở tuổi của hệ thống này.<ref name="Marcy2001"/> Vào năm 2014, phân tích lại các vận tốc xuyên tâm hiện có cho thấy sự hiện diện có thể có của hai hành tinh bổ sung. Những [[hành tinh]] này sẽ có [[khối lượng]] gần như bằng [[Gliese 876 d]].<ref name="Jenkins2014"/> Vào năm 2018, một nghiên cứu sử dụng hàng trăm phép đo vận tốc xuyên tâm mới không tìm thấy bằng chứng nào cho các [[hành tinh]] này.<ref name="Millholland2018"/>

==Quỹ đạo==
===Gliese 876 d===
{{Chính|Gliese 876 d}}
Gliese 876 d được phát hiện vào năm 2005, chu kỳ tự quay khoảng 5 giờ.<ref name="Rivera2010"/>

===Gliese 876 c===
{{Chính|Gliese 876 c}}
Gliese 876 c có khối lượng gấp 0,62 lần [[Sao Mộc]], được phát hiện vào năm 2004.<ref name="Millholland2018"/>

===Gliese 876 b===
{{Chính|Gliese 876 b}}
Gliese 876 b, được phát hiện vào năm 1998 có [[khối lượng]] gấp đôi [[Sao Mộc]] và quay quanh ngôi sao của nó theo một quỹ đạo mất khoảng 61 [[ngày]] để hoàn thành, ở khoảng cách chỉ 0,208 [[Đơn vị thiên văn|AU]], nhỏ hơn khoảng cách từ [[Mặt trời]] đến [[Sao Thủy]].<ref name="butler2006"/> Nhiệt độ của nó khiến nó có nhiều khả năng là một hành tinh Cấp II hoặc Cấp III trong mô hình Sudarsky. Sự hiện diện của nước lỏng bề mặt có thể xảy ra trên các vệ tinh đủ lớn nếu chúng tồn tại.<ref name="Marcy1998"/>

===Gliese 876 e===
{{Chính|Gliese 876 e}}
Gliese 876 e, được phát hiện vào năm [[2010]], có [[khối lượng]] tương đương với khối lượng của hành tinh [[Uranus]] và quỹ đạo của nó mất 124 [[ngày]] để hoàn thành.<ref name="Rivera2001"/>

{{OrbitboxPlanet begin
| table_ref = <ref name="Rivera2010"/>
}}
{{OrbitboxPlanet
| exoplanet = [[Gliese 876 d|d]]
| mass_earth = 6.83 ± 0.4
| period = 1.937780
| semimajor = 0.02080665
| eccentricity = 0.207 ± 0.055
}}
{{OrbitboxPlanet
| exoplanet = [[Gliese 876 c|c]]
| mass = 0.7142 ± 0.004
| period = 30.0081 ± 0.008
| semimajor = 0.129590 ± 0.000024
| eccentricity = 0.25591 ± 0.0009
}}
{{OrbitboxPlanet
| exoplanet = [[Gliese 876 b|b]]
| mass = 2.2756 ± 0.0045
| period = 61.1166 ± 0.0086
| semimajor = 0.208317 ± 0.00002
| eccentricity = 0.0324 ± 0.0013
}}
{{OrbitboxPlanet
| exoplanet = [[Gliese 876 e|e]]
| mass_earth = 14.6 ± 1.7
| period = 124.26 ± 0.70
| semimajor = 0.3343 ± 0.0013
| eccentricity = 0.055 ± 0.012
}}
{{Orbitbox end}}

==Tham khảo==
{{tham khảo|30em|refs=

<ref name="Gaia DR2">{{cite DR2|2603090003484152064}}</ref>

<ref name=Anderson_Francis_2012>{{Chú thích tạp chí/Lua
| last1=Anderson | first1=E. | last2=Francis | first2=Ch.
| title=XHIP: An extended hipparcos compilation
| journal=Astronomy Letters
| volume=38 | issue=5 | pages=331 | year=2012
| bibcode=2012AstL...38..331A | arxiv=1108.4971
| doi=10.1134/S1063773712050015 | s2cid=119257644 }}</ref>

<ref name="gcvs">{{chú thích web
| url=http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?V%2A%20IL%20Aqr
| title=IL Aqr
| work=Combined General Catalogue of Variable Stars
| date=2007–2010
| author=Samus
|display-authors=etal
| access-date = ngày 28 tháng 6 năm 2010}}</ref>

<ref name="von Braun2014">{{Chú thích tạp chí/Lua| title=Stellar diameters and temperatures - V. 11 newly characterized exoplanet host stars | last1=von Braun | first1=Kaspar | last2=Boyajian | first2=Tabetha S. | last3=van Belle | first3=Gerard T. | last4=Kane | first4=Stephen R. | last5=Jones | first5=Jeremy | last6=Farrington | first6=Chris | last7=Schaefer | first7=Gail | last8=Vargas | first8=Norm | last9=Scott | first9=Nic | last10=ten Brummelaar | first10=Theo A. | last11=Kephart | first11=Miranda | last12=Gies | first12=Douglas R. | last13=Ciardi | first13=David R. | last14=López-Morales | first14=Mercedes | last15=Mazingue | first15=Cassidy | last16=McAlister | first16=Harold A. | last17=Ridgway | first17=Stephen | last18=Goldfinger | first18=P. J. | last19=Turner | first19=Nils H. | last20=Sturmann | first20=Laszlo | display-authors=1 | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | volume=438 | issue=3 | pages=2413–2425 | year=2014 | arxiv=1312.1792 | bibcode=2014MNRAS.438.2413V | doi=10.1093/mnras/stt2360 | s2cid=275132 }}</ref>

<ref name="bean2006">{{Chú thích tạp chí/Lua
| last1=Bean | first1=Jacob L.
| last2=Benedict | first2=G. Fritz
| last3=Endl | first3=Michael
| title=Metallicities of M Dwarf Planet Hosts from Spectral Synthesis
| journal=Astrophysical Journal Letters
| volume=653
| issue=1
| pages=L65–L68
|date=December 2006
| doi=10.1086/510527
| bibcode=2006ApJ...653L..65B
|arxiv = astro-ph/0611060 | s2cid=16002711
}}</ref>

<ref name="correia2010">{{Chú thích tạp chí/Lua
| last1=Correia | first1=A. C. M.
| last2=Couetdic | first2=J.
| last3=Laskar | first3=J.
| last4=Bonfils | first4=X.
| last5=Mayor | first5=M.
| last6=Bertaux | first6=J.-L.
| last7=Bouchy | first7=F.
| last8=Delfosse | first8=X.
| last9=Forveille | first9=T.
| display-authors=1
| title=The HARPS search for southern extra-solar planets. XIX. Characterization and dynamics of the GJ 876 planetary system
| journal=Astronomy and Astrophysics
| volume=511
|date=February 2010
| doi=10.1051/0004-6361/200912700
| bibcode=2010A&A...511A..21C
| arxiv=1001.4774
| pages=A21
| s2cid=119183917
}}</ref>

<ref name="johnson1983">{{Chú thích tạp chí/Lua
| last1=Johnson | first1=H. M.
| last2=Wright | first2=C. D.
| title=Predicted infrared brightness of stars within 25 parsecs of the sun
| journal=The Astrophysical Journal Supplement Series
| volume=53
| pages=643–711
|date=November 1983
| doi=10.1086/190905
| bibcode=1983ApJS...53..643J
}}</ref>

<ref name="bopp1973">{{Chú thích tạp chí/Lua
| last1=Bopp | first1=B.
| last2=Evans | first2=D.
| title=The spotted flare stars BY Dra, CC Eri: a model for the spots, some astrophysical implications
| journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society
| volume=164
| issue=4
| pages=343–356
| date=1973
| bibcode=1973MNRAS.164..343B
| doi=10.1093/mnras/164.4.343
| doi-access=free
}}</ref>

<ref name="delfosse1998">{{Chú thích tạp chí/Lua
| last1=Delfosse | first1=X.
| last2=Forveille | first2=T.
| last3=Mayor | first3=M.
| last4=Perrier | first4=C.
| last5=Naef | first5=D.
| last6=Queloz | first6=D.
| display-authors=1
| title=The closest extrasolar planet. A giant planet around the M4 dwarf GL 876
| journal=Astronomy and Astrophysics
| volume=338
| pages=L67–L70
|date=October 1998
| bibcode=1998A&A...338L..67D
|arxiv = astro-ph/9808026 }}</ref>

<ref name="Keck press release a">{{cite press release | title=Astronomers find planet orbiting nearby star | date=ngày 1 tháng 6 năm 1998 | publisher=W. M. Keck Observatory | location=Kamuela, Hawaii | url=http://www.keckobservatory.org/astronomers_find_planet_orbiting_nearby_star/ | access-date=ngày 13 tháng 8 năm 2019 | archive-date=2018-09-24 | archive-url=https://web.archive.org/web/20180924033537/http://www.keckobservatory.org/astronomers_find_planet_orbiting_nearby_star/ | url-status=dead }}</ref>

<ref name="jones2005">{{Chú thích tạp chí/Lua
| last1=Jones | first1=Barrie W.
| last2=Underwood | first2=David R.
| last3=Sleep | first3=P. Nick
| title=Prospects for Habitable "Earths" in Known Exoplanetary Systems
| journal=The Astrophysical Journal
| volume=622
| issue=2
| pages=1091–1101
|date=April 2005
| doi=10.1086/428108
| bibcode=2005ApJ...622.1091J
|arxiv = astro-ph/0503178 | s2cid=119089227
}}</ref>

<ref name="Keck press release b">{{cite press release | title=Two new planetary systems discovered | date=ngày 9 tháng 1 năm 2001 | publisher=W. M. Keck Observatory | location=Kamuela, Hawaii | url=http://www.keckobservatory.org/two_new_planetary_systems_discovered/ | access-date=ngày 13 tháng 8 năm 2019 | archive-date=2019-08-13 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190813232419/http://www.keckobservatory.org/two_new_planetary_systems_discovered/ | url-status=dead }}</ref>

<ref name="bean2009">{{Chú thích tạp chí/Lua
| last1=Bean | first1=J. L.
| last2=Seifahrt | first2=Andreas
| title=The architecture of the GJ876 planetary system. Masses and orbital coplanarity for planets b and c
| journal=Astronomy and Astrophysics
| volume=496
| issue=1
| pages=249–257
|date=March 2009
| doi=10.1051/0004-6361/200811280
| bibcode=2009A&A...496..249B
|arxiv = 0901.3144 | s2cid=14626799
}}</ref>

<ref name="Jenkins2014">{{Chú thích tạp chí/Lua| title=Improved signal detection algorithms for unevenly sampled data. Six signals in the radial velocity data for GJ876 | url=https://academic.oup.com/mnras/article/441/3/2253/1114196 | last1=Jenkins | first1=J. S. | last2=Yoma | first2=N. B. | last3=Rojo | first3=P. | last4=Mahu | first4=R. | last5=Wuth | first5=J. | display-authors=1 | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | volume=441 | issue=3 | pages=2253–2265 | year=2014 | arxiv=1403.7646 | bibcode=2014MNRAS.441.2253J | doi=10.1093/mnras/stu683 | s2cid=119114863 }}</ref>

<ref name="butler2006">{{Chú thích tạp chí/Lua
| last1=Butler | first1=R. P.
| last2=Wright | first2=J. T.
| last3=Marcy | first3=G. W.
| last4=Fischer | first4=D. A.
| last5=Vogt | first5=S. S.
| last6=Tinney | first6=C. G.
| last7=Jones | first7=H. R. A.
| last8=Carter | first8=B. D.
| last9=Johnson | first9=J. A.
| display-authors=1
| title=Catalog of Nearby Exoplanets
| journal=The Astrophysical Journal
| volume=646
| issue=1
| pages=505–522
|date=December 2006
| doi=10.1086/504701
| bibcode=2006ApJ...646..505B
|arxiv = astro-ph/0607493 | s2cid=119067572
}}</ref>



<ref name="Marcy1998">{{Chú thích tạp chí/Lua | title=A Planetary Companion to a Nearby M4 Dwarf, Gliese 876 | last1=Marcy | first1=Geoffrey W. | last2=Butler | first2=R. Paul | last3=Vogt | first3=Steven S. | last4=Fischer | first4=Debra | last5=Lissauer | first5=Jack J. | display-authors=1 | journal=The Astrophysical Journal Letters | volume=505 | issue=2 | pages=L147–L149 | year=1998 | arxiv=astro-ph/9807307 | bibcode=1998ApJ...505L.147M | doi=10.1086/311623 | s2cid=2679107 }}</ref>

<ref name="Marcy2001">{{Chú thích tạp chí/Lua| title=A Pair of Resonant Planets Orbiting GJ 876 | last1=Marcy | first1=Geoffrey W. | last2=Butler | first2=R. Paul | last3=Fischer | first3=Debra | last4=Vogt | first4=Steven S. | last5=Lissauer | first5=Jack J. | last6=Rivera | first6=Eugenio J. | display-authors=1 | journal=The Astrophysical Journal | volume=556 | issue=1 | pages=296–301 | year=2001 | bibcode=2001ApJ...556..296M | doi=10.1086/321552 | doi-access=free }}</ref>

<ref name="Rivera2001">{{Chú thích tạp chí/Lua| title=Dynamical Models of the Resonant Pair of Planets Orbiting the Star GJ 876 | last1=Rivera | first1=Eugenio J. | last2=Lissauer | first2=Jack J. | journal=The Astrophysical Journal | volume=558 | issue=1 | pages=392–402 | year=2001 | bibcode=2001ApJ...558..392R | doi=10.1086/322477 }}</ref>

<ref name="Millholland2018">{{Chú thích tạp chí/Lua | title=New Constraints on Gliese 876—Exemplar of Mean-motion Resonance | last1=Millholland | first1=Sarah | last2=Laughlin | first2=Gregory | last3=Teske | first3=Johanna | last4=Butler | first4=R. Paul | last5=Burt | first5=Jennifer | last6=Holden | first6=Bradford | last7=Vogt | first7=Steven | last8=Crane | first8=Jeffrey | last9=Shectman | first9=Stephen | last10=Thompson | first10=Ian | display-authors=1 | journal=The Astronomical Journal | volume=155 | issue=3 | pages=106 | year=2018 | arxiv=1801.07831 | bibcode=2018AJ....155..106M | doi=10.3847/1538-3881/aaa894 | s2cid=119011611 }}</ref>

<ref name="Rivera2005">{{Chú thích tạp chí/Lua | title=A ~7.5 M<sub>⊕</sub> Planet Orbiting the Nearby Star, GJ 876 | last1=Rivera | first1=Eugenio J. | last2=Lissauer | first2=Jack J. | last3=Butler | first3=R. Paul | last4=Marcy | first4=Geoffrey W. | last5=Vogt | first5=Steven S. | last6=Fischer | first6=Debra A. | last7=Brown | first7=Timothy M. | last8=Laughlin | first8=Gregory | last9=Henry | first9=Gregory W. | display-authors=1 | journal=The Astrophysical Journal | volume=634 | issue=1 | pages=625–640 | year=2005 | arxiv=astro-ph/0510508 | bibcode=2005ApJ...634..625R | doi=10.1086/491669 | s2cid=14122053 }}</ref>

<ref name="saffe2005">{{Chú thích tạp chí/Lua
| last1=Saffe | first1=C.
| last2=Gómez | first2=M.
| last3=Chavero | first3=C.
| title=On the Ages of Exoplanet Host Stars
| journal=Astronomy and Astrophysics
| volume=443
| issue=2
| pages=609–626
|date=November 2005
| doi=10.1051/0004-6361:20053452
| bibcode=2005A&A...443..609S
|arxiv = astro-ph/0510092 | s2cid=11616693
}}</ref>

<ref name="Rivera2010">{{Chú thích tạp chí/Lua | title=The Lick-Carnegie Exoplanet Survey: A Uranus-mass Fourth Planet for GJ 876 in an Extrasolar Laplace Configuration | last1=Rivera | first1=Eugenio J. | last2=Laughlin | first2=Gregory | last3=Butler | first3=R. Paul | last4=Vogt | first4=Steven S. | last5=Haghighipour | first5=Nader | last6=Meschiari | first6=Stefano | display-authors=1 | journal=The Astrophysical Journal | volume=719 | issue=1 | pages=890–899 | year=2010 | doi=10.1088/0004-637X/719/1/890 | bibcode=2010ApJ...719..890R | arxiv=1006.4244 | s2cid=118707953 }}</ref>

<ref name="van Leeuwen2007">{{Chú thích tạp chí/Lua | title=Validation of the new Hipparcos reduction | last1=van Leeuwen | first1=F. | journal=Astronomy and Astrophysics | volume=474 | issue=2 | pages=653–664 | date=2007 | arxiv=0708.1752 | bibcode=2007A&A...474..653V | doi=10.1051/0004-6361:20078357 | s2cid=18759600 }}[http://webviz.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-5?-out.add=.&-source=I/311/hip2&recno=112637 Vizier catalog entry ]</ref>

<ref name="schmitt1995">{{Chú thích tạp chí/Lua
| last1=Schmitt | first1=Jürgen H. M. M.
| last2=Fleming | first2=Thomas A.
| last3=Giampapa | first3=Mark S.
| title=The X-ray view of the low-mass stars in the solar neighborhood
| journal=The Astrophysical Journal
| volume=450
| pages=392–400
|date=September 1995
| doi=10.1086/176149
| bibcode=1995ApJ...450..392S
}}</ref>

<ref name=apj748_2_934>{{Chú thích tạp chí/Lua | display-authors=1 | last1=Rojas-Ayala | first1=Bárbara | last2=Covey | first2=Kevin R. | last3=Muirhead | first3=Philip S. | last4=Lloyd | first4=James P. | title=Metallicity and Temperature Indicators in M Dwarf K-band Spectra: Testing New and Updated Calibrations with Observations of 133 Solar Neighborhood M Dwarfs | journal=The Astrophysical Journal | volume=748 | issue=2 | page=93 |date=April 2012 | doi=10.1088/0004-637X/748/2/93 | bibcode=2012ApJ...748...93R | arxiv=1112.4567 | s2cid=41902340 | url=http://authors.library.caltech.edu/31363/1/RojasAyala2012p18033Astrophys_J.pdf }}</ref>


<ref name=lurie>{{Chú thích tạp chí/Lua|doi=10.1088/0004-6256/148/5/91|arxiv=1407.4820|title=The Solar Neighborhood. Xxxiv. A Search for Planets Orbiting Nearby M Dwarfs Using Astrometry|journal=The Astronomical Journal|volume=148|issue=5|pages=91|year=2014|last1=Lurie|first1=John C|last2=Henry|first2=Todd J|last3=Jao|first3=Wei-Chun|last4=Quinn|first4=Samuel N|last5=Winters|first5=Jennifer G|last6=Ianna|first6=Philip A|last7=Koerner|first7=David W|last8=Riedel|first8=Adric R|last9=Subasavage|first9=John P|bibcode=2014AJ....148...91L|s2cid=118492541}}</ref>

<ref name=terrien>{{Chú thích tạp chí/Lua|doi=10.1088/2041-8205/802/1/L10|arxiv=1503.01776|title=M DWARF LUMINOSITY, RADIUS, ANDα-ENRICHMENT FROMI-BAND SPECTRAL FEATURES|journal=The Astrophysical Journal|volume=802|issue=1|pages=L10|year=2015|last1=Terrien|first1=Ryan C|last2=Mahadevan|first2=Suvrath|last3=Bender|first3=Chad F|last4=Deshpande|first4=Rohit|last5=Robertson|first5=Paul|bibcode=2015ApJ...802L..10T|s2cid=118497562}}</ref>

}}

== Liên kết ngoài ==
{{Thể loại Commons}}
* {{Cite APOD |title=A Dangerous Sunrise on Gliese 876d |access-date = ngày 21 tháng 6 năm 2008 |date = ngày 21 tháng 5 năm 2008}}
* {{Cite APOD |title=A planet for Gliese 876 |access-date = ngày 21 tháng 6 năm 2008 |date = ngày 26 tháng 6 năm 1998}}
* {{chú thích web |url=http://www.solstation.com/stars/gl876.htm |title=Gliese 876 / Ross 780 |access-date=ngày 21 tháng 6 năm 2008 |work=SolStation |archive-date=2018-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181011103149/http://www.solstation.com/stars/gl876.htm |url-status=dead }}
* {{chú thích web |url=http://www.obs-hp.fr/www/nouvelles/gl876.html |title=Gliese 876: THE CLOSEST EXTRASOLAR PLANET |access-date=ngày 21 tháng 6 năm 2008 |work=Observatoire de Haute Provence |ngày lưu trữ=2012-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121024031409/http://www.obs-hp.fr/www/nouvelles/gl876.html |url-status=dead }}
* {{chú thích web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/4089534.stm |title=Smallest extrasolar planet found |access-date = ngày 21 tháng 6 năm 2008 |work=[[BBC News]] |date = ngày 13 tháng 6 năm 2005}}
* [http://aladin.u-strasbg.fr/AladinPreview?-c=22+53+16.7339-14+15+49.322&ident=V*+IL+Aqr&submit=Aladin+previewer Image Gliese 876]
* [http://www.lpl.arizona.edu/~rory/research/xsp/dynamics/ Extrasolar Planet Interactions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160505160348/http://www.lpl.arizona.edu/~rory/research/xsp/dynamics/ |date=2016-05-05 }} by Rory Barnes & Richard Greenberg, Lunar and Planetary Lab, University of Arizona

{{Gliese 876|state=collapsed}}
{{Chòm sao Bảo Bình}}
{{Sky|22|53|16.7|-|14|15|49|15.3}}

[[Thể loại:Gliese 876]]
[[Thể loại:Chòm sao Bảo Bình]]
[[Thể loại:Biến quang BY Draconis]]
[[Thể loại:Thiên thể Durchmusterung]]
[[Thể loại:Sao dãy chính nhóm M]]
[[Thể loại:Thiên thể Gliese và GJ]]

Gliese 876 - Lịch sử thay đổi

imported>InternetArchiveBot: Đã cứu 3 nguồn và đánh dấu 0 nguồn là hỏng.) #IABot (v2.0.9.5