imported>InternetArchiveBot: Đã cứu 0 nguồn và đánh dấu 1 nguồn là hỏng.) #IABot (v2.0.9.5

2026-07-17T03:51:00Z

Đã cứu 0 nguồn và đánh dấu 1 nguồn là hỏng.) #IABot (v2.0.9.5

Trang mới

[[Tập tin:GoseLeipzig.jpg|nhỏ|Chai bia gose truyền thống được sản xuất tại [[Leipzig]], Đức.]]
'''Gose''' ({{IPAc-en|g|oʊ|z|ə}}) là một loại [[Sản xuất bia|bia được lên men ấm]]<ref>{{Cite book |last=Jane Peyton |url=https://books.google.com/books?id=N7QKCgAAQBAJ&pg=PA69 |title=Beer O'Clock: Craft, Cask and Culture |date=7 October 2013 |publisher=[[Summersdale Publishers]] |isbn=9781783720057 |page=69}}</ref>, thường được ủ với ít nhất 50% nguyên liệu là lúa mì mạch nha (phần còn lại là lúa mạch mạch nha như mạch nha Pilsner), siro trái cây – chẳng hạn như chanh và [[rau mùi]] – và muối – được thêm vào hoặc là một thành phần của nước được sử dụng.<ref>{{Cite news |url=https://byo.com/article/gose/ |title=Gose: A relic returns |last=Burnsed |first=Justin | work=Brew Your Own | date=May 2011}}</ref> Bia có vị chua đặc trưng nhờ được [[Cấy mầm|cấy]] vi khuẩn ''[[Lactobacillus]]'', một loại vi khuẩn không chịu được hoa bia và chỉ tạo ra độ chua nhẹ.<ref>{{Cite news | url=https://beerandbrewing.com/make-your-best-gose/ | title=Make Your Best Gose | first=Josh | last=Weikert | work=Beer and Brewing | date=May 13, 2018}}</ref><ref>{{Cite news | url=https://byo.com/article/gose-a-modern-take-on-an-ancient-style/ | title=Gose: A Modern Take on an Ancient Style | work=Brew Your Own}}</ref> Bia Gose thường có rất ít mùi thơm hoặc vị đắng của hoa bia (5-15 IBU), hương vị mạch nha hạn chế và nồng độ cồn tương đối thấp từ 4 đến 5% theo thể tích.<ref name=explained>{{Cite news |url=https://www.foodandwine.com/drinks/what-gose | title=What Is a Gose? | first=Mike | last=Pomranz |work=[[Food & Wine]] |date=13 September 2023}}</ref><ref name="ba">{{cite web |url=https://cdn.brewersassociation.org/wp-content/uploads/2024/12/12144941/2024_BA_Beer_Style_Guidelines.pdf |work=Brewers Association |title=2024 Beer Style Guidelines |date=November 15, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250113143941/https://cdn.brewersassociation.org/wp-content/uploads/2024/12/12144941/2024_BA_Beer_Style_Guidelines.pdf |access-date=20 June 2025 |archive-date=13 January 2025 |url-status=live |pages=27–28}}</ref> Hương vị chủ đạo là [[Acid lactic|axit lactic]], và bia có ga mạnh.<ref name="ba"/>

Bia Gose được ủ lần đầu tiên ở Đức. Nó không tuân thủ ''[[Reinheitsgebot]]'' (luật về độ tinh khiết của Đức) do sử dụng rau mùi và muối, nhưng được miễn trừ với lý do là một đặc sản vùng miền.<ref name=Introduction>{{Cite news | url=https://www.huffpost.com/entry/an-introduction-to-gose-s_b_11978444 | title=An Introduction to Gose Style Beers | work=[[HuffPost]] | date=12 September 2016}}</ref>

Gose có những điểm tương đồng với [[Berliner Weisse]], cũng là loại bia chua, và bia [[Bia lúa mì|witbier]] của Bỉ, cũng có rau mùi.<ref>{{Cite news | url=https://beerandbrewing.com/flavor-fever-the-tightrope-of-gose/ | title=Flavor Fever: The Tightrope of Gose | first=Randy | last=Mosher | work=Beer and Brewing | date=April 20, 2020}}</ref>

Từ năm 2016, Leipzig, nơi loại bia này phổ biến trong nhiều thế kỷ, đã tổ chức Ngày Gose Hạnh phúc hàng năm vào ngày 17 tháng 11.<ref name=cheers>{{Cite news | url=https://www.freepressjournal.in/lifestyle/international-happy-gose-day-2022-say-cheers-to-this-german-ritual-with-an-extra-glass-of-beer | title=International Happy Gose Day 2022: Say cheers to this German ritual with an extra glass of beer | work=[[The Free Press Journal]] | date=November 16, 2022}}</ref>

== Lịch sử ==
Gose được ủ lần đầu tiên vào khoảng giữa năm 1181 và 1470 tại thị trấn [[Goslar]], từ đó tên gọi của nó được bắt nguồn.<ref name=Introduction/> Nó trở nên phổ biến đến mức các nhà máy bia địa phương ở [[Leipzig]] đã sản xuất nó ở đó vào năm 1738.<ref name=Introduction/> Gose là một loại đồ uống chủ yếu ở phần lớn Hạ Saxony trong nhiều thế kỷ.<ref name=story>{{Cite news | url=https://www.eater.com/drinks/2015/10/30/9643780/gose-beer-germany | title=The Story of Gose, Germany's Salty Coriander Beer | first=Emily | last=Monaco | work=[[Eater (website)|Eater]] | date=October 30, 2015}}</ref>

Ban đầu, gose được [[Sản xuất bia|lên men tự nhiên]]. Một mô tả vào năm 1740 cho biết, "''Die Gose stellt sich selber ohne Zutuung Hefe oder Gest''" ("Bia Gose tự lên men mà không cần thêm men"). Rượu Gose được vận chuyển đến các quán rượu trong các thùng gỗ khi vẫn đang lên men. Các thùng được cất giữ trong hầm rượu với nút vòi được đóng kín nhưng lỗ thông hơi vẫn để hở cho phép một lượng khí thoát ra, đó là khí [[carbon dioxide]] (CO2) - sản phẩm phụ của quá trình lên men từ men vẫn đang hoạt động. Khi quá trình lên men chậm lại đến mức không còn CO2 thoát ra, bia Gose đã sẵn sàng để đóng chai. Rượu trong thùng được đổ vào một bể chứa, từ đó được đóng vào các chai cổ dài truyền thống. Những chai này không được đóng bằng nắp hoặc nút bấc, mà bằng một lớp men ([[Flor|''flor'']]) tự nhiên nổi lên ở cổ chai khi quá trình lên men thứ cấp tiếp tục diễn ra.

Năm 1824, Johann Gottlieb Goedecke bắt đầu sản xuất bia gose tại một trang viên (rittergut) ở Döllnitz.<ref name=story/> Đến năm 1900, nó được coi là loại bia địa phương của [[Leipzig]] và có hơn 80 quán bia gose trong thành phố.<ref name=Introduction/>

Vào đầu [[Chiến tranh thế giới thứ hai|Thế chiến II]], do thiếu lương thực, ngũ cốc ở Đức được phân bổ cho việc làm bánh mì.<ref name=up>{{Cite web | url=https://www.druthersbrewing.com/the-up-and-down-history-of-gose/ | title=The Up and Dow | work=Druthers Brewing}}</ref> Nhà máy bia Rittergutsbrauerei Döllnitz, nằm giữa [[Merseburg]] và [[Halle (Saale)|Halle]], là nhà máy bia cuối cùng sản xuất bia gose. Khi nó được quốc hữu hóa và đóng cửa vào năm 1945, bia gose tạm thời biến mất. Năm 1949, Friedrich Wurzler, người từng làm việc tại nhà máy bia Döllnitz và biết các kỹ thuật sản xuất bia gose, đã mở một nhà máy bia nhỏ ở Leipzig.<ref name=story/> Trước khi qua đời vào cuối những năm 1950, Wurzler đã truyền lại công thức cho con riêng của mình, Guido Pfnister. Khi Pfnister qua đời năm 1966, nhà máy bia đóng cửa và việc sản xuất bia gose lại ngừng.

Vào những năm 1980, Lothar Goldhahn đã khôi phục lại một quán bia gose cũ và thêm bia gose vào thực đơn, thuyết phục nhà máy bia Schultheiss Berliner-Weisse-Brauerei trên đường Schönhauser Allee ở [[Đông Berlin]] sản xuất loại bia này. Ông từ bỏ quán bar vào năm 1990<ref>{{Cite web |title=Gose history |url=https://www.leipziger-gose.com/en/gose-history/ |access-date=2025-09-01 |website=leipziger-gose.com}}</ref> và nó đóng cửa vào năm 1995. Tuy nhiên, vào năm 1999, Tilo Jänichen đã hợp tác với con trai của chủ sở hữu cuối cùng của trang viên Döllnitz và sửa đổi công thức bia gose gốc cho nhà máy bia của mình.<ref>{{Cite web | title=What the hell is a gose? | url=https://www.americancraftbeer.com/what-the-hell-is-a-gose/ | work=American Craft Beer | date=29 April 2014}}</ref><ref name=explained/><ref name=up/><ref name=story/>

== Các nhà sản xuất chính ==
[[Tập tin:Gose Mania.JPG|nhỏ|Bia Gose, được ủ tại [[Bonn]], Đức (2014)]]
Có hơn 400 nhà sản xuất bia gose.<ref name=cheers/>

=== Đức ===

* Ritterguts Gose (Leipzig) - sản xuất một số loại bia Gose đặc biệt khác nhau và đã nhiều lần được trao danh hiệu Bia Truyền Thống Ngon Nhất Thế Giới<ref>{{Cite web | url=https://www.leipziger-gose.com/en/our-beers-awards/ | title=Ritterguts Gose Beer and Awards | work=Ritterguts Gose}}</ref>
* Ale Mania (Bonn) - ủ một loại bia gose với nhiều rau mùi hơn bình thường, nhưng độ chua thấp hơn, nồng độ cồn 5,0%<ref>{{Cite web | url=https://www.alemaniabonn.de/unser-bier/ | title=UNSER BIER | work=Ale Mania}}</ref>

=== Hoa Kỳ ===

* [[Công ty bia Anderson Valley|Anderson Valley Brewing Company]] (California) - ra mắt The Holy Gose vào năm 2014; Kể từ đó, hãng đã bổ sung thêm một số loại gose vào danh sách của mình, bao gồm Blood Orange, Briney Melon, Cherry, Peach, POG và G&T Gose<ref>{{Cite web | title=History | url=https://avbc.com/about/history/ |work=[[Anderson Valley Brewing Company]]}}</ref>
* Công ty Druthers Brewing (New York) - sản xuất Double Dare Strong Gose, một loại gose có nồng độ cồn 7,1%<ref name=up/>
* Công ty Martin House Brewing (Texas) - sản xuất Salty Lady, một loại gose có nồng độ cồn 5%<ref>{{Cite web | url=https://untappd.com/v/martin-house-brewing-company/420271 | title=Martin House Brewing Company | work=[[Untappd]]}}</ref>
* Công ty Union Craft Brewing (Baltimore) - sản xuất một số loại, bao gồm Old Pro, loại bia đã giành huy chương bạc ở hạng mục Bia chua kiểu Đức tại [[Lễ hội Bia Mỹ vĩ đại]] năm 2014<ref>{{Cite web | url=https://www.greatamericanbeerfestival.com/wp-content/uploads/2014/10/14_GABF_winners.pdf | title=2014 WINNERS LIST | work=[[Great American Beer Festival]] }}{{Liên kết hỏng|date=2026-05-03 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>
* Công ty Westbrook Brewing (Nam Carolina) - sản xuất một loại gose có nồng độ cồn 4% với muối biển và men bia Mỹ<ref>{{Cite web | url=https://westbrookbrewing.com/beer/gose/ | title=Gose | work=Westbrook Brewing}}</ref>

=== Vương quốc Anh ===

* Nhà máy bia Burnt Mill (Suffolk) - sản xuất một loại gose với vải thiều Nhật Bản<ref>{{Cite web | url=https://burntmillbrewery.com/products/konbini-lychee-hibiscus-okinawan-sea-salt-gose-4-8 | title=Konbini - Lychee, Hibiscus & Okinawan Sea Salt Gose 4.8% | work=Burnt Mill Brewery }}{{Liên kết hỏng|date=2026-07-17 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>
* Jump Ship (Edinburgh) - sản xuất một loại gose không cồn vị lý chua gose<ref>{{Cite web | url=https://jumpship.beer/products/ocean-drift-gooseberry-gose | title=Ocean Drift - alcohol free gooseberry gose | work=Jump Ship}}</ref>

=== New Zealand ===

* Parrotdog (Wellington) - phát hành gose [[Bơ (thực vật)|bơ]] vào năm 2020<ref>{{Cite web | url=https://idealog.co.nz/venture/2020/03/parrotdog-and-the-avo-tree-introduce-nzs-first-avocado-beer-avocado-gose |title=Parrotdog and The Avo Tree introduce NZ's first avocado beer 'Avocado Gose' | work=Idealog | date=22 March 2020}}</ref>

== Tham khảo ==
<references />

== Tài liệu tham khảo ==
* {{Cite news | url=https://beerandbrewing.com/make-your-best-gose/ | title=Make Your Best Gose | first=Josh | last=Weikert | work=Beer and Brewing | date=May 13, 2018}}
{{Commons category|Gose (bia)|Gose}}

[[Category:Loại bia Đức]]

Gose - Lịch sử thay đổi

imported>InternetArchiveBot: Đã cứu 0 nguồn và đánh dấu 1 nguồn là hỏng.) #IABot (v2.0.9.5