imported>InternetArchiveBot: Đã cứu 1 nguồn và đánh dấu 0 nguồn là hỏng.) #IABot (v2.0.9.5

2024-11-16T11:41:08Z

Đã cứu 1 nguồn và đánh dấu 0 nguồn là hỏng.) #IABot (v2.0.9.5

Trang mới

{{Drugbox
| Verifiedfields = changed
| Watchedfields = changed
| verifiedrevid = 457127811
| IUPAC_name = 22,23-dihydroavermectin B1a + 22,23-dihydroavermectin B1b
| image = Ivermectin skeletal.svg
| width = 300


| tradename = Stromectol, Soolantra cream
| Drugs.com = {{drugs.com|monograph|ivermectin}} ([[antiparasitic]]) {{Drugs.com|pro|soolantra-cream}} ([[rosacea]])
| MedlinePlus = a607069
| pregnancy_AU = B3
| pregnancy_US = C
| legal_US = Rx-only
| routes_of_administration = by mouth, topical


| bioavailability =
| protein_bound = 93%
| metabolism = Liver ([[CYP450]])
| elimination_half-life = 18 hours
| excretion = Feces; <1% urine


| CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}}
| CAS_number = 70288-86-7
| CAS_supplemental = {{CAS|71827-03-7}}
| ATC_prefix = D11
| ATC_suffix = AX22
| ATC_supplemental = {{ATC|P02|CF01}} {{ATCvet|P54|AA01}} {{ATCvet|S02|QA03}}
| PubChem = 9812710
| DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}}
| DrugBank = DB00602
| ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}}
| ChemSpiderID = 7988461
| UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}}
| UNII = 8883YP2R6D
| KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}}
| KEGG = D00804
| ChEMBL_Ref = {{ebicite|changed|EBI}}
| ChEMBL = 341047
| PDB_ligand = IVM


| chemical_formula = {{Chem | C|48 | H|74 | O|14}} {{nowrap|1=(22,23-dihydroavermectin B1a)}} {{Chem | C|47 | H|72 | O|14}} {{nowrap|1=(22,23-dihydroavermectin B1b)}}
| molecular_weight = 875.10 g/mol
| StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}}
| StdInChI = 1S/C48H74O14.C47H72O14/c1-11-25(2)43-28(5)17-18-47(62-43)23-34-20-33(61-47)16-15-27(4)42(26(3)13-12-14-32-24-55-45-40(49)29(6)19-35(46(51)58-34)48(32,45)52)59-39-22-37(54-10)44(31(8)57-39)60-38-21-36(53-9)41(50)30(7)56-38;1-24(2)41-27(5)16-17-46(61-41)22-33-19-32(60-46)15-14-26(4)42(25(3)12-11-13-31-23-54-44-39(48)28(6)18-34(45(50)57-33)47(31,44)51)58-38-21-36(53-10)43(30(8)56-38)59-37-20-35(52-9)40(49)29(7)55-37/h12-15,19,25-26,28,30-31,33-45,49-50,52H,11,16-18,20-24H2,1-10H3;11-14,18,24-25,27,29-30,32-44,48-49,51H,15-17,19-23H2,1-10H3/b13-12+,27-15+,32-14+;12-11+,26-14+,31-13+/t25-,26-,28-,30-,31-,33+,34-,35-,36-,37-,38-,39-,40+,41-,42-,43+,44-,45+,47+,48+;25-,27-,29-,30-,32+,33-,34-,35-,36-,37-,38-,39+,40-,41+,42-,43-,44+,46+,47+/m00/s1
| StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}}
| StdInChIKey = SPBDXSGPUHCETR-JFUDTMANSA-N
| smiles = CC[C@H](C)[C@@H]1[C@H](CC[C@@]2(O1)C[C@@H]3C[C@H](O2)C/C=C(/[C@H]([C@H](/C=C/C=C/4\CO[C@H]5[C@@]4([C@@H](C=C([C@H]5O)C)C(=O)O3)O)C)O[C@H]6C[C@@H]([C@H]([C@@H](O6)C)O[C@H]7C[C@@H]([C@H]([C@@H](O7)C)O)OC)OC)\C)C.C[C@H]1CC[C@]2(C[C@@H]3C[C@H](O2)C/C=C(/[C@H]([C@H](/C=C/C=C/4\CO[C@H]5[C@@]4([C@@H](C=C([C@H]5O)C)C(=O)O3)O)C)O[C@H]6C[C@@H]([C@H]([C@@H](O6)C)O[C@H]7C[C@@H]([C@H]([C@@H](O7)C)O)OC)OC)\C)O[C@@H]1C(C)C
}}
'''Ivermectin''' là một loại thuốc có hiệu quả chống lại nhiều loại [[ký sinh trùng]].<ref name=Sau2015 /> Nó được sử dụng để điều trị [[chấy]],<ref name=AHFS2016 /> [[ghẻ]],<ref>{{chú thích tạp chí|last1=Panahi|first1=Y|last2=Poursaleh|first2=Z|last3=Goldust|first3=M|title=The efficacy of topical and oral ivermectin in the treatment of human scabies.|journal=Annals of Parasitology|date=2015|volume=61|issue=1|pages=11–6|pmid=25911032}}</ref> mù sông,<ref>{{chú thích sách|last1=Sneader|first1=Walter|title=Drug Discovery a History.|date=2005|publisher=John Wiley & Sons|location=Chichester|isbn=978-0-470-01552-0|page=333|url=https://books.google.co.jp/books?id=jglFsz5EJR8C&pg=PA333|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160131141138/https://books.google.co.jp/books?id=jglFsz5EJR8C&pg=PA333|archivedate=ngày 31 tháng 1 năm 2016|df=mdy-all}}</ref> bệnh giun lươn,<ref name=Ric2014 /> filariasis bạch huyết, và những bệnh khác.<ref name=Meh2008 /> Nó có thể được áp dụng trên da hoặc uống.<ref name=AHFS2016 /> Nên tránh.thuốc rơi vào mắt.<ref name=AHFS2016 />

Các tác dụng phụ thường gặp bao gồm mắt đỏ, da khô và da nóng cháy.<ref name=AHFS2016>{{chú thích web|title=Ivermectin|url=https://www.drugs.com/monograph/ivermectin.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date =ngày 16 tháng 1 năm 2016|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160103191914/http://www.drugs.com/monograph/ivermectin.html|archivedate=ngày 3 tháng 1 năm 2016|df=mdy-all}}</ref> Không rõ liệu chất này có an toàn để sử dụng trong khi mang thai hay không, nhưng có thể chấp nhận được khi sử dụng trong thời kỳ [[cho con bú]].<ref>{{chú thích web|title=Ivermectin Levels and Effects while Breastfeeding|url=https://www.drugs.com/breastfeeding/ivermectin.html|access-date =ngày 16 tháng 1 năm 2016|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160101113118/http://www.drugs.com/breastfeeding/ivermectin.html|archivedate=ngày 1 tháng 1 năm 2016|df=mdy-all}}</ref> Ivermectin thuộc họ thuốc [[avermectin]] và hoạt động bằng cách làm tăng tính thấm của màng tế bào dẫn đến ký sinh trùng bị tê liệt và tử vong.<ref name=AHFS2016 />

Ivermectin được phát hiện vào năm 1975 và được sử dụng vào năm 1981.<ref name=Meh2008>{{chú thích sách|last1=Mehlhorn|first1=Heinz|title=Encyclopedia of parasitology|date=2008|publisher=Springer|location=Berlin|isbn=978-3-540-48994-8|page=646|edition=3rd|url=https://books.google.co.jp/books?id=Jpg1ysgVn-AC&pg=PA646|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160131155507/https://books.google.co.jp/books?id=Jpg1ysgVn-AC&pg=PA646|archivedate=ngày 31 tháng 1 năm 2016|df=mdy-all}}</ref><ref>{{chú thích sách|last1=Vercruysse|first1=edited by J.|last2=Rew|first2=R.S.|title=Macrocyclic lactones in antiparasitic therapy|date=2002|publisher=CABI Pub.|location=Oxon, UK|isbn=978-0-85199-840-4|page=Preface|url=https://books.google.co.jp/books?id=QXafQ91O74wC&pg=PR13|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160131121128/https://books.google.co.jp/books?id=QXafQ91O74wC&pg=PR13|archivedate=ngày 31 tháng 1 năm 2016|df=mdy-all}}</ref> Nó nằm trong [[danh sách các thuốc thiết yếu của WHO]], những loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một [[hệ thống y tế]].<ref name=WHO19th>{{chú thích web|title=WHO Model List of Essential Medicines (19th List)|url=http://www.who.int/medicines/publications/essentialmedicines/EML_2015_FINAL_amended_NOV2015.pdf?ua=1|work=World Health Organization|access-date =ngày 8 tháng 12 năm 2016|date=April 2015|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161213052708/http://www.who.int/medicines/publications/essentialmedicines/EML_2015_FINAL_amended_NOV2015.pdf?ua=1|archivedate=ngày 13 tháng 12 năm 2016|df=mdy-all}}</ref> Chi phí bán buôn ở các [[nước đang phát triển]] là khoảng 0,12 USD cho một quá trình điều trị.<ref>{{chú thích web|title=Ivermectin|url=http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=1376&searchYear=2014|website=International Drug Price Indicator Guide|access-date=ngày 16 tháng 1 năm 2016|archive-date=2018-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226232624/http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=1376&searchYear=2014|url-status=dead}}</ref> Tại Hoa Kỳ, chi phí là 25-50 USD cho một chai 50ml thích hợp cho khoảng 25 liều dùng.<ref name=Ric2014>{{chú thích sách|last1=Hamilton|first1=Richard J.|title=Tarascon pocket pharmacopoeia: 2014 deluxe lab-pocket edition|date=2014|publisher=Jones & Bartlett Learning|location=Sudbury|isbn=978-1-284-05399-9|page=422|edition=15th|url=https://books.google.co.jp/books?id=BwqEAgAAQBAJ&pg=PA422|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160131114409/https://books.google.co.jp/books?id=BwqEAgAAQBAJ&pg=PA422|archivedate=ngày 31 tháng 1 năm 2016|df=mdy-all}}</ref><ref name=Amazon>{{chú thích web|url=https://www.amazon.com/Ivomec-Injection-1-50ml-Btl/dp/B0002APD1Y|title=Amazon.com: Ivomec Injection 1% 50ml Btl}}</ref> Ở động vật khác, nó được sử dụng để ngăn ngừa và điều trị bệnh giun sán và một số các bệnh khác.<ref name=Sau2015>{{chú thích sách|title=Saunders Handbook of Veterinary Drugs: Small and Large Animal|date=2015|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-0-323-24486-2|page=420|edition=4|url=https://books.google.co.jp/books?id=SJvmCgAAQBAJ&pg=PA420|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160131142826/https://books.google.co.jp/books?id=SJvmCgAAQBAJ&pg=PA420|archivedate=ngày 31 tháng 1 năm 2016|df=mdy-all}}</ref>

Trong [[đại dịch COVID-19]], thông tin sai lệch đã được lan truyền rộng rãi cho rằng ivermectin có lợi cho việc điều trị và ngăn ngừa [[Bệnh virus corona 2019|COVID-19]].<ref>{{Chú thích báo|url=https://www.theguardian.com/australia-news/ng-interactive/2021/mar/11/anatomy-of-a-conspiracy-theory-how-misinformation-travels-on-facebook|title=Anatomy of a conspiracy theory: how misinformation travels on Facebook|work=The Guardian|access-date=May 26, 2021}}</ref><ref>{{Chú thích báo|url=https://www.politifact.com/factchecks/2021/apr/23/instagram-posts/fact-checking-claim-about-use-ivermectin-treat-cov/|title=Fact-checking claim about the use of ivermectin to treat COVID-19|work=PolitiFact|access-date=May 26, 2021|location=Washington, DC}}</ref> Những tuyên bố như vậy không được các bằng chứng khoa học đáng tin cậy hỗ trợ.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.ema.europa.eu/en/news/ema-advises-against-use-ivermectin-prevention-treatment-covid-19-outside-randomised-clinical-trials|tựa đề=EMA advises against use of ivermectin for the prevention or treatment of COVID-19 outside randomised clinical trials|ngày=March 22, 2021|nhà xuất bản=[[European Medicines Agency]]|url-status=live}}</ref><ref name="misleading-evidence">{{Chú thích tạp chí|vauthors=Garegnani LI, Madrid E, Meza N|date=April 22, 2021|title=Misleading clinical evidence and systematic reviews on ivermectin for COVID-19|url=https://ebm.bmj.com/content/early/2021/05/26/bmjebm-2021-111678|journal=BMJ Evidence-Based Medicine|volume=|issue=|pages=|doi=10.1136/bmjebm-2021-111678|issn=2515-446X|pmid=33888547|doi-access=free}}</ref>

== Sử dụng trong y học ==
Ivermectin được sử dụng để điều trị các bệnh ở người do [[Ngành Giun tròn|giun đũa]] và [[Ký sinh|loài ký sinh]]. Nó được phát triển, chủ yếu, để điều trị các bệnh nhiễm ký sinh trùng khó điều trị bằng các thuốc chống ký sinh trùng khác.<ref>{{Chú thích tạp chí|vauthors=Zaheer T, Pal K, Abbas RZ, Torres MD|date=November 2021|title=COVID-19 and Ivermectin: Potential threats associated with human use|journal=Journal of Molecular Structure|volume=1243|pages=130808|bibcode=2021JMoSt124330808Z|doi=10.1016/j.molstruc.2021.130808|pmc=8195608|pmid=34149064}}</ref>

=== Nhiễm trùng giun ===
Đối với [[Bệnh mù do giun chỉ Onchocerca|bệnh mù do giun chỉ]] (onchocerciasis) và [[bệnh giun chỉ bạch huyết]], ivermectin thường được đưa ra như một phần của [[Sử dụng thuốc hàng loạt|các chiến dịch sử dụng thuốc hàng loạt]] nhằm phân phối thuốc cho tất cả các thành viên của cộng đồng bị ảnh hưởng bởi căn bệnh này.<ref name="Ashour20192">{{Chú thích tạp chí|vauthors=Ashour DS|date=August 2019|title=Ivermectin: From theory to clinical application|journal=Int J Antimicrob Agents|volume=54|issue=2|pages=134–42|doi=10.1016/j.ijantimicag.2019.05.003|pmid=31071469}}</ref> Đối với bệnh mù sông, một liều ivermectin uống duy nhất (150 [[Micrôgam|microgam]]/kg trọng lượng cơ thể) sẽ làm cơ thể tẩy sạch ấu trùng giun ''[[Onchocerca volvulus]]'' trong vài tháng, ngăn ngừa sự lây truyền và tiến triển của bệnh.<ref name="Ashour20192"/> Giun trưởng thành tồn tại trong da và cuối cùng phục hồi để tạo ra [[Microfilaria|ấu trùng giun]] trở lại. Để ngăn ngừa giun, ivermectin được tiêm ít nhất một lần mỗi năm trong vòng đời 10 {{En dash}} 15 năm của giun trưởng thành.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/onchocerciasis|tựa đề=Onchocerciasis|ngày=June 14, 2019|nhà xuất bản=World Health Organization|ngày truy cập=January 11, 2021}}</ref> Đối với [[bệnh giun chỉ bạch huyết]], ivermectin đường uống (200 microgam / kg trọng lượng cơ thể) là một phần của điều trị kết hợp được đưa ra hàng năm: ivermectin, [[Diethylcarbamazine|diethylcarbamazine citrate]] và [[albendazole]] ở những nơi không có bệnh mù do giun chỉ; ivermectin và albendazole ở những nơi có bệnh mù do giun chỉ.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/lymphatic-filariasis|tựa đề=Lymphatic filariasis|ngày=March 2, 2020|nhà xuất bản=World Health Organization|ngày truy cập=January 11, 2021}}</ref> {{Efn|In people with onchocerciasis, diethylcarbamazine citrate can cause a dangerous set of side effects called [[Mazzotti reaction]]. Due to this, diethylcarbamazine citrate is avoided in places where onchocerciasis is common.<ref>{{Chú thích tạp chí |vauthors=Babalola OE |title=Ocular onchocerciasis: current management and future prospects |journal=Clin Ophthalmol |volume=5 |pages=1479–91 |date=2011 |pmid=22069350 |pmc=3206119 |doi=10.2147/OPTH.S8372 }}</ref>|group=note}}

[[Tổ chức Y tế Thế giới]] (WHO) coi ivermectin là "thuốc được lựa chọn" đối với [[bệnh giun lươn]].<ref>{{Chú thích web|url=https://www.who.int/intestinal_worms/epidemiology/strongyloidiasis/en/|tựa đề=Strongyloidiasis|nhà xuất bản=World Health Organization|ngày truy cập=January 25, 2021}}</ref> Hầu hết các ca nhiễm được điều trị bằng hai liều ivermectin uống hàng ngày (200 [[Micrôgam|μg]] / [[Kilôgam|kg]] thể trọng), trong khi các ca nhiễm trùng nặng được điều trị bằng ivermectin từ 5 đến 7 ngày.<ref name="Ashour20192"/> Ivermectin cũng là phương pháp điều trị chính cho ''[[Mansonella ozzardi]]'' và [[Ấu trùng da di cư|ấu trùng di trú qua da]].<ref>{{Chú thích sách|url=https://parasiteswithoutborders.com/wp-content/uploads/2020/02/PD7thEditionLowResVersion5-11-2019.pdf|title=Parasitic Diseases|vauthors=Despommier DD, Griffin DO, Gwadz RW, Hotez PJ, Knirsch CA|date=2019|publisher=Parasites Without Borders|edition=7|location=New York|page=294|chapter=26. Other Nematodes of Medical Imortance|access-date=January 26, 2021}}</ref><ref name="PD7-27">{{Chú thích sách|url=https://parasiteswithoutborders.com/wp-content/uploads/2020/02/PD7thEditionLowResVersion5-11-2019.pdf|title=Parasitic Diseases|vauthors=Despommier DD, Griffin DO, Gwadz RW, Hotez PJ, Knirsch CA|date=2019|publisher=Parasites Without Borders|edition=7|location=New York|page=299|chapter=27. Aberrant Nematode Infections|access-date=January 26, 2021}}</ref> [[Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh (Hoa Kỳ)|Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh]] Hoa Kỳ (CDC) khuyến cáo ivermectin, albendazole hoặc [[mebendazole]] như các phương pháp điều trị [[bệnh giun đũa]].<ref>{{Chú thích web|url=https://www.cdc.gov/parasites/ascariasis/health_professionals/index.html#tx|tựa đề=Ascariasis – Resources for Health Professionals|ngày=May 20, 2020|nhà xuất bản=U.S. [[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC)|ngày truy cập=February 10, 2021}}</ref> {{Efn|This recommendation is not universal. The World Health Organization recommends ascariasis be treated with mebendazole or [[pyrantel pamoate]],<ref>{{Chú thích web|url=https://www.who.int/water_sanitation_health/diseases-risks/diseases/ascariasis/en/ |access-date=February 10, 2021 |title=Water related diseases – Ascariasis |publisher=World Health Organization}}</ref> while the textbook ''Parasitic Diseases'' recommends albendazole or mebendazole.<ref>{{Chú thích sách|chapter=18. Ascaris lumbricoides |title=Parasitic Diseases |edition=7 |vauthors=Despommier DD, Griffin DO, Gwadz RW, Hotez PJ, Knirsch CA |publisher=Parasites Without Borders |location = New York |date=2019 |url=https://parasiteswithoutborders.com/wp-content/uploads/2020/02/PD7thEditionLowResVersion5-11-2019.pdf |access-date=January 26, 2021 |page=211}}</ref> A 2020 [[Cochrane review]] concluded that the three drugs are equally safe and effective for treating ascariasis.<ref>{{Chú thích tạp chí |vauthors=Conterno LO, Turchi MD, Corrêa I, Monteiro de Barros Almeida RA |title=Anthelmintic drugs for treating ascariasis |journal=Cochrane Database Syst Rev |volume=4 |issue= |pages=CD010599 |date=April 2020 |pmid=32289194 |pmc=7156140 |doi=10.1002/14651858.CD010599.pub2 }}</ref>|group=note}} Ivermectin đôi khi được thêm vào albendazole hoặc mebendazole để [[Giun tóc|điều trị giun đũa]], và được coi là phương pháp điều trị thứ hai đối với [[Giun đầu gai|bệnh giun đầu gai]].<ref name="PD7-27" /><ref>{{Chú thích sách|url=https://parasiteswithoutborders.com/wp-content/uploads/2020/02/PD7thEditionLowResVersion5-11-2019.pdf|title=Parasitic Diseases|vauthors=Despommier DD, Griffin DO, Gwadz RW, Hotez PJ, Knirsch CA|date=2019|publisher=Parasites Without Borders|edition=7|location=New York|page=201|chapter=17. Trichuris trichiura|access-date=January 26, 2021}}</ref>

==Tác dụng phụ==
Tác dụng phụ chính là độc tính thần kinh, mà ở hầu hết các loài động vật có vú có thể biểu hiện như trầm cảm hệ thần kinh trung ương, và kết quả là mất điều hòa, do sự tăng cường các khớp thần kinh GABA-ergic ức chế.

Chó có khuyết tật trong gen P-glycoprotein (MDR1), thường là giống chó chăn gia súc, có thể bị ngộ độc ivermectin nghiêm trọng.

==Tham khảo==
{{tham khảo|30em}}

[[Thể loại:Phát minh của Nhật Bản]]
[[Thể loại:Thuốc thiết yếu của WHO]]
[[Thể loại:RTT]]

Ivermectin - Lịch sử thay đổi

imported>InternetArchiveBot: Đã cứu 1 nguồn và đánh dấu 0 nguồn là hỏng.) #IABot (v2.0.9.5