<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="vi">
	<id>https://wikibeta.org/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=J</id>
	<title>J - Lịch sử thay đổi</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wikibeta.org/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=J"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibeta.org/index.php?title=J&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-07T16:12:31Z</updated>
	<subtitle>Lịch sử thay đổi trang này trên wiki</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.46.0</generator>
	<entry>
		<id>https://wikibeta.org/index.php?title=J&amp;diff=5411&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;XPwallpapers vào lúc 18:54, ngày 26 tháng 6 năm 2026</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibeta.org/index.php?title=J&amp;diff=5411&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-06-26T18:54:32Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Trang mới&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{for multi|chữ cái Kirin|Ј||J (định hướng)}}&lt;br /&gt;
{{chú thích trong bài}}&lt;br /&gt;
{{AlphaTOC2}}&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;J&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;j&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (đọc là &amp;#039;&amp;#039;&amp;quot;giây&amp;quot;&amp;#039;&amp;#039; - /dʒeɪ/ theo tiếng Anh hoặc &amp;#039;&amp;#039;&amp;quot;gi&amp;quot; -&amp;#039;&amp;#039; /ʒi/ theo tiếng Pháp, âm đọc nặng hơn so với /zi/ - &amp;#039;&amp;#039;&amp;quot;di&amp;quot;&amp;#039;&amp;#039;) là chữ thứ 10 trong phần lớn các bảng chữ cái dựa trên [[chữ Latinh]]. Tuy nhiên, do ảnh hưởng từ bảng chữ cái của [[tiếng Ý]] khi J không được dùng nên nó cũng không được sử dụng trong [[Chữ Quốc ngữ|chữ Quốc Ngữ]] của [[tiếng Việt]] mà thay vào đó là sử dụng cặp chữ &amp;quot;&amp;#039;&amp;#039;gi&amp;quot;&amp;#039;&amp;#039; cho âm /j/. Ví dụ như &amp;#039;&amp;#039;[[Jarai (định hướng)|Jarai]]&amp;#039;&amp;#039; thành &amp;quot;[[Người Gia Rai|Gia Rai]]&amp;quot;, &amp;#039;&amp;#039;Jeh-Tariang&amp;#039;&amp;#039; thành &amp;quot;[[Người Giẻ Triêng|Giẻ Triêng]]&amp;quot;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Đầu tiên J chỉ là chữ hoa cho chữ I nên nhiều người ở những nước nói [[tiếng Đức]] vẫn viết tên Isabel như Jsabel hay Ines như Jnes, trong khi ở [[Ý]] người ta vẫn có thể gặp chữ J được sử dụng như chữ I hoa trong cách viết cổ, còn cách viết hiện đại thì GI thay J.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Nhà nhân văn học [[Pierre de la Ramée]] (mất năm [[1572]]) là người đầu tiên phân biệt chữ I với chữ J. Đầu tiên, hai cái chữ I và J đều phát âm như /i/, /i:/ và /j/ nhưng các ngôn ngữ trong [[nhóm ngôn ngữ Rôman]] phát triển thêm các âm mới (từ /j/ và /g/ cũ) cho I và J; do đó chữ J trong [[tiếng Anh]] (đến từ [[tiếng Pháp]]) có âm khác hẳn với chữ I.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Trong những ngôn ngữ thuộc [[nhóm ngôn ngữ German]] ngoài tiếng Anh, chữ J phát âm như /j/. Trong [[tiếng Thổ Nhĩ Kỳ]], [[tiếng Azerbaijan|tiếng Azeri]] và [[tiếng Tatar]], chữ J lúc nào cũng phát âm như /ʒ/.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Trong tiếng Nhật, ざじずぜぞ là các chữ trong cùng một hàng được viết theo [[Rōmaji|romaji]] là za-ji-zu-ze-zo. じ được dịch sang &amp;quot;ji&amp;quot; (dùng chữ J) thay vì &amp;quot;zi&amp;quot; (dùng chữ Z) thể hiện rằng chữ này nên đọc nặng âm &amp;quot;dờ&amp;quot; hơn so với các chữ khác.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Trong bảng mã [[ASCII]] dùng ở [[máy tính]], chữ J hoa có giá trị 74 và chữ j thường có giá trị 106.&lt;br /&gt;
* Trong [[sI|hệ đo lường quốc tế]], J là ký hiệu cho [[joule]].&lt;br /&gt;
* Theo [[mã số xe quốc tế]], J được dùng cho [[Nhật Bản]] (&amp;#039;&amp;#039;Japan&amp;#039;&amp;#039;).&lt;br /&gt;
* Trong [[Hóa học|Hoá Học]] J là một trong hai chữ cái không có trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học.&lt;br /&gt;
* J được gọi là &amp;#039;&amp;#039;Juliet&amp;#039;&amp;#039; trong [[bảng chữ cái âm học NATO]].&lt;br /&gt;
* Trong bài tây J là [[Bồi (bài Tây)]]&lt;br /&gt;
{{Hệ thống chữ cái Latinh}}&lt;br /&gt;
{{thể loại Commons|J}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Tham khảo==&lt;br /&gt;
{{tham khảo}}&lt;br /&gt;
{{sơ khai}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Thể loại:Chữ cái Latinh]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;XPwallpapers</name></author>
	</entry>
</feed>