imported>Scheherrazade123: ←Trang mới: “{{Short description|Mughal princess and Padshah Begum}} {{Infobox royalty | name = Jahanara Begum | image = | caption = | birth_date = 2 April 1614 | birth_place = Ajmer, Mughal Empire | death_date = 16 September 1681 (aged 67) | death_place = Delhi, Mughal Empire | burial_place = Nizamuddin Dargah, Delhi | house = Timurid dynasty | father = Shah Jahan | mother = Mumtaz Mahal | religion = Islam }} '''Jahanara Begum''' (2 tháng 4 năm 1614 – 16 tháng 9…”

2026-06-26T15:36:15Z

←Trang mới: “{{Short description|Mughal princess and Padshah Begum}} {{Infobox royalty | name = Jahanara Begum | image = | caption = | birth_date = 2 April 1614 | birth_place = Ajmer, Mughal Empire | death_date = 16 September 1681 (aged 67) | death_place = Delhi, Mughal Empire | burial_place = Nizamuddin Dargah, Delhi | house = Timurid dynasty | father = Shah Jahan | mother = Mumtaz Mahal | religion = Islam }} '''Jahanara Begum''' (2 tháng 4 năm 1614 – 16 tháng 9…”

Trang mới

{{Short description|Mughal princess and Padshah Begum}}
{{Infobox royalty
| name = Jahanara Begum
| image =
| caption =
| birth_date = 2 April 1614
| birth_place = Ajmer, Mughal Empire
| death_date = 16 September 1681 (aged 67)
| death_place = Delhi, Mughal Empire
| burial_place = Nizamuddin Dargah, Delhi
| house = Timurid dynasty
| father = Shah Jahan
| mother = Mumtaz Mahal
| religion = Islam
}}

'''Jahanara Begum''' (2 tháng 4 năm 1614 – 16 tháng 9 năm 1681) là công chúa Mughal, con gái cả còn sống của hoàng đế [[Shah Jahan]] và hoàng hậu [[Mumtaz Mahal]]. Bà là một trong những phụ nữ quyền lực nhất của Đế quốc Mughal, giữ danh hiệu '''Padshah Begum''' (Đệ nhất phu nhân của đế quốc) và có ảnh hưởng lớn đến chính trị, văn hóa và tôn giáo thời bấy giờ.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Jahanara_Begum |title=Jahanara Begum}}</ref>

== Thời niên thiếu ==
Jahanara sinh tại Ajmer năm 1614 trong hoàng tộc Mughal.<ref>{{cite web |url=https://www.iranicaonline.org/articles/jahanara-begum |title=Jahanara Begum |website=Encyclopaedia Iranica}}</ref> Bà là con gái của Shah Jahan và Mumtaz Mahal — người mà sau này được tưởng niệm qua [[Taj Mahal]].

Bà được giáo dục rất tốt về:
* tiếng Ba Tư
* văn học
* triết học
* thần học Hồi giáo
* thư pháp

== Trở thành Padshah Begum ==
Sau khi mẹ bà, Mumtaz Mahal, qua đời năm 1631, Jahanara mới 17 tuổi nhưng đã thay mẹ trở thành người đứng đầu hậu cung Mughal.<ref>{{cite web |url=https://www.worldhistory.org/article/2098/royal-women-in-the-mughal-empire/ |title=Royal Women in the Mughal Empire}}</ref>

Cha bà vô cùng yêu quý bà và ban cho các danh hiệu:
* '''Padshah Begum'''
* '''Begum Sahib'''
* '''Sahibat al-Zamani'''

Bà còn được trao quyền sử dụng ấn triện hoàng gia — một đặc quyền cực hiếm.

== Ảnh hưởng chính trị ==
Jahanara có ảnh hưởng lớn trong triều đình Mughal. Bà thường:
* cố vấn cho Shah Jahan
* hòa giải tranh chấp chính trị
* tham gia các quyết định cung đình

Bà sở hữu khối tài sản khổng lồ, bao gồm doanh thu từ cảng Surat — một trong những cảng giàu nhất đế quốc.<ref>{{cite web |url=https://www.iranicaonline.org/articles/jahanara-begum |title=Jahanara Begum}}</ref>

== Chiến tranh kế vị ==
Năm 1657, Shah Jahan lâm bệnh, dẫn đến cuộc chiến giành ngai vàng giữa bốn hoàng tử:
* Dara Shikoh
* Shah Shuja
* Aurangzeb
* Murad Baksh

Jahanara ủng hộ anh trai cả '''Dara Shikoh'''.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Jahanara_Begum |title=Jahanara Begum}}</ref>

Tuy nhiên, Aurangzeb chiến thắng và lên ngôi hoàng đế.

== Giam cùng Shah Jahan ==
Sau khi Aurangzeb lật đổ Shah Jahan, ông giam cha mình tại pháo đài Agra.

Jahanara tự nguyện ở lại chăm sóc cha suốt nhiều năm cho đến khi Shah Jahan qua đời năm 1666.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Jahanara-Begum |title=Jahanara Begum |website=Britannica}}</ref>

Hành động này khiến bà được ngưỡng mộ vì lòng hiếu thảo.

== Hòa giải với Aurangzeb ==
Sau khi cha mất, Jahanara hòa giải với Aurangzeb.

Aurangzeb:
* phục hồi danh hiệu cho bà
* trả lại tài sản
* đưa bà trở lại vị trí đệ nhất nữ nhân trong triều

Dù vậy, bà vẫn thường phản đối các chính sách tôn giáo quá cứng rắn của Aurangzeb.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Jahanara_Begum |title=Jahanara Begum}}</ref>

== Tôn giáo và văn hóa ==
Jahanara là tín đồ Sufi sùng đạo thuộc dòng Qadiriyya.

Bà viết nhiều tác phẩm tôn giáo bằng tiếng Ba Tư, nổi bật:
* ''Munis al-Arwah''
* ''Risala-i-Sahibiya''

Bà còn là nhà bảo trợ lớn cho:
* học thuật
* thơ ca
* kiến trúc
* từ thiện

== Công trình ==
Jahanara cho xây dựng nhiều công trình nổi tiếng ở Delhi và Agra, gồm:

* Chợ '''Chandni Chowk'''
* Vườn Mughal
* Caravanserai
* Nhà thờ Hồi giáo

Chandni Chowk ngày nay vẫn là một khu chợ nổi tiếng ở Delhi.<ref>{{cite web |url=https://www.worldhistory.org/article/2098/royal-women-in-the-mughal-empire/ |title=Royal Women in the Mughal Empire}}</ref>

== Qua đời ==
Jahanara qua đời ngày 16 tháng 9 năm 1681 tại Delhi, hưởng thọ 67 tuổi.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Jahanara_Begum |title=Jahanara Begum}}</ref>

Theo nguyện vọng, mộ của bà rất giản dị tại khu lăng mộ [[Nizamuddin Auliya]] ở Delhi.

Bia mộ của bà thể hiện sự khiêm nhường:
{{blockquote|“Đừng phủ mộ ta bằng đá cẩm thạch; cỏ xanh là đủ cho người nghèo.”}}

== Di sản ==
Jahanara được xem là một trong những phụ nữ quyền lực nhất lịch sử Mughal.

Bà nổi tiếng vì:
* trí tuệ
* lòng nhân ái
* ảnh hưởng chính trị
* học vấn cao
* đời sống tâm linh sâu sắc

== Tham khảo ==
{{Reflist}}

[[Category:1614 births]]
[[Category:1681 deaths]]
[[Category:Mughal princesses]]
[[Category:Indian women writers]]
[[Category:Sufis]]

Jahanara Begum - Lịch sử thay đổi