https://wikibeta.org/index.php?action=history&feed=atom&title=Joel_MokyrJoel Mokyr - Lịch sử thay đổi2026-08-10T18:00:21ZLịch sử thay đổi trang này trên wikiMediaWiki 1.46.0https://wikibeta.org/index.php?title=Joel_Mokyr&diff=7910993&oldid=previmported>InternetArchiveBot: Đã cứu 1 nguồn và đánh dấu 0 nguồn là hỏng.) #IABot (v2.0.9.52026-05-09T22:21:54Z<p>Đã cứu 1 nguồn và đánh dấu 0 nguồn là hỏng.) #IABot (v2.0.9.5</p>
<p><b>Trang mới</b></p><div>{{Short description|Nhà sử học kinh tế (sinh năm 1946)}} <br />
<br />
{{Infobox academic<br />
| name = Joel Mokyr<br />
| native_name = {{small|{{nobold|יואל מוקיר}}}}<br />
| native_name_lang = he<br />
| image = Professor Joel Mokyr.jpg<br />
| birth_name = Joel Michael Mokyr<br />
| birth_date = {{birth date and age|1946|7|26|df=y}}<br />
| birth_place = [[Leiden]], [[Hà Lan]]<br />
| citizenship = {{hlist |[[Quốc tịch Hoa Kỳ|Mỹ]] |[[Luật quốc tịch Israel|Israel]]<ref>{{cite web |title=Meet Our Newest Board Member, Joel Mokyr |url=https://humanprogress.org/meet-our-newest-board-member-joel-mokyr |website=Human Progress |access-date=14 October 2025 |date=9 June 2020}}</ref>}}<br />
| awards = [[Giải Heineken cho Lịch sử]] (2006)<br>[[Giải Balzan]] (2015)<br>[[Giải Nobel Kinh tế]] (2025)<br />
| education = [[Đại học Do Thái Jerusalem]] ([[Cử nhân Văn chương|BA]])<br>[[Đại học Yale]] ([[Thạc sĩ Triết học|MPhil]], [[Tiến sĩ Triết học|PhD]])<br />
| thesis_title = Industrial Growth and Stagnation in the Low Countries, 1800–1850<br />
| thesis_year = 1974<br />
| discipline = [[Lịch sử kinh tế]]<br />
| workplaces = [[Đại học Northwestern]]<br />
| doctoral_students = [[Avner Greif]],<ref>{{cite journal |last=Greif |first=Avner |year=1991 |title=The Organization of Long-Distance Trade: Reputation and Coalitions in the Geniza Documents and Genoa During the Eleventh and Twelfth Centuries |journal=[[Journal of Economic History]] |volume=51 |issue=2 |page=459 |doi=10.1017/S0022050700039097 |s2cid=154791174}}</ref> Ran Abramitzky, Mauricio Drelichman, Marlous van Waijenburg<ref name="Bio and CV Joel Mokyr">{{Cite web |title=Bio and CV {{!}} Joel Mokyr |url=https://sites.northwestern.edu/jmokyr/curriculum-vitae/ |access-date=2025-11-04 |website=sites.northwestern.edu}}</ref><br />
| main_interests = [[Lịch sử kinh tế châu Âu]]<br />
| influenced = [[Cormac Ó Gráda]]<ref>{{cite journal |last=de Bromhead |first=Alan |title=An Interview with Cormac Ó Gráda |journal=The Newsletter of the Cliometric Society |date=Winter 2017 |volume=31 |issue=2 |pages=20–23 |url=http://cliometrics.org/newsletters/Volume-31/Volume-31-Number-2-Winter-2017.pdf |access-date=27 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170724085657/http://www.cliometrics.org/newsletters/Volume-31/Volume-31-Number-2-Winter-2017.pdf |archive-date=24 July 2017 |url-status=dead}}</ref><br />
}}<br />
<br />
'''Joel Mokyr'''<ref name=":4">{{cite web |title=Joel Mokyr |url=https://www.dutchjewry.org/genealogy/mok/39.shtml |access-date=14 October 2025 |website=www.dutchjewry.org}}</ref> ({{langx|he|יואל מוקיר}}; sinh ngày 26 tháng 7 năm 1946<ref>{{cite web|title=Joel Mokyr|url=https://www.nobelprize.org/prizes/economic-sciences/2025/mokyr/facts/|website=Nobel Foundation}}</ref>) là một [[nhà sử học kinh tế]] mang quốc tịch Mỹ và Israel, hiện giữ chức Giáo sư Robert H. Strotz về Nghệ thuật và Khoa học tại [[Đại học Northwestern]].<ref name=":3">{{Cite web |title=Joel Mokyr |url=https://www.beloit.edu/live/profiles/544-joel-mokyr |access-date=13 October 2025 |website=Beloit College |language=en}}</ref> Ông đồng thời là giáo sư thỉnh giảng cao cấp tại Trường Kinh tế Eitan Berglas thuộc [[Đại học Tel Aviv]].<ref name=":3" /> Năm 2025, ông được trao một nửa [[Giải Nobel Kinh tế]] “cho việc xác định các điều kiện tiên quyết của tăng trưởng bền vững thông qua tiến bộ công nghệ”.<ref name="nobel">{{Cite web |work=The Royal Swedish Academy of Sciences |date=13 October 2025 |title=The Prize in Economic Sciences 2025 |url=https://www.nobelprize.org/uploads/2025/10/press-economicsciencesprize2025.pdf }}</ref><br />
<br />
== Cuộc đời đầu và học vấn ==<br />
Joel Mokyr sinh năm 1946 tại [[Leiden]], Hà Lan.<ref name="nobel" /> Ông sinh ra trong một gia đình [[Người Do Thái Hà Lan|Do Thái Hà Lan]] sống sót sau [[Holocaust]].<ref name=":0" /> Cha ông, Salomon Mok,<ref name=":4" /> là một công chức, qua đời vì ung thư khi Mokyr mới một tuổi.<ref name=":0" /> Năm 1955,<ref name=":7" /> ông cùng mẹ là Gonda Mok (nhũ danh Jakobs)<ref name=":4" /> di cư sang [[Israel]] khi còn nhỏ và lớn lên tại [[Haifa]].<ref name=":0" /> Ông nhận bằng cử nhân kinh tế và lịch sử tại [[Đại học Do Thái Jerusalem]] năm 1968.<ref name=":6" /> Sau đó, ông nhận bằng [[Thạc sĩ Triết học|MPhil]] kinh tế tại [[Đại học Yale]] năm 1972 và bằng tiến sĩ kinh tế tại Yale năm 1974.<ref name=":6" /> Luận án tiến sĩ của ông mang tên ''Industrial Growth and Stagnation in the Low Countries, 1800–1850'', sau đó được chỉnh sửa và xuất bản năm 1976 bởi Nhà xuất bản Đại học Yale.<ref>{{Cite book |last=Mokyr |first=Joel |url=https://search.library.yale.edu/catalog/9932132453408651?block=Books |title=Industrial Growth and Stagnation in the Low Countries, 1800–1850 |date=1974}}</ref><br />
<br />
== Sự nghiệp ==<br />
Mokyr từng là giảng viên hợp đồng tại [[Đại học Yale]] trong giai đoạn 1972–1973, và được bổ nhiệm làm [[phó giáo sư|trợ lý giáo sư]] tại [[Đại học Northwestern]] năm 1974, nơi ông công tác liên tục cho đến nay.<ref name=":2">{{Cite web |last=Jang |first=Jaeha |last2=Boiskin |first2=Asher |date=14 October 2025 |title=Yale graduate wins economics Nobel Prize for studying economic growth |url=https://yaledailynews.com/blog/2025/10/14/yale-graduate-wins-economics-nobel-prize-for-studying-economic-growth/ |access-date=14 October 2025 |website=Yale Daily News |language=en |archive-date=2025-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251111103627/https://yaledailynews.com/blog/2025/10/14/yale-graduate-wins-economics-nobel-prize-for-studying-economic-growth/ |url-status=dead }}</ref><br />
<br />
Ông từng giữ chức tổng biên tập của bộ sách ''Princeton Economic History of the Western World'' (do [[Nhà xuất bản Đại học Princeton]] phát hành), ''Oxford Encyclopedia of Economic History'' (5 tập, 2003), và là đồng biên tập của ''[[Journal of Economic History]]''.<ref name=":6" /> Mokyr giữ chức Chủ tịch [[Hiệp hội Lịch sử Kinh tế]] trong giai đoạn 2002–2003.<ref name="PastPresident">{{cite web | title=EHA Society of Fellows – EH.net | website=EH.net | url=https://eh.net/eha-society-of-fellows/ | access-date=13 October 2025}}</ref><br />
<br />
== ''A Culture of Growth'' ==<br />
Trong cuốn sách năm 2016 ''A Culture of Growth: The Origins of the Modern Economy'', Mokyr trình bày các lý giải của mình về [[Cách mạng Công nghiệp]]. Tác phẩm nhận được nhiều đánh giá tích cực. [[Deirdre McCloskey]] mô tả đây là “một cuốn sách xuất sắc… dài nhưng luôn hấp dẫn, thậm chí dí dỏm… không phải sách đọc giải trí, nhưng mang lại hiểu biết sâu sắc về cách thế giới hiện đại hình thành”.<ref name=":1" /><br />
<br />
Trong bài phê bình đăng trên ''[[Nature (journal)|Nature]]'', [[Brad DeLong]] nhận xét rằng dù ông thiên về các cách giải thích khác cho Cách mạng Công nghiệp, nhưng cuốn sách của Mokyr đã khiến ông phải suy nghĩ lại.<ref>{{Cite journal |last=DeLong |first=Brad |date=27 October 2016 |title=Economic history: The roots of growth |journal=[[Nature (journal)|Nature]] |volume=538 |issue=7626 |pages=456–57 |doi=10.1038/538456a}}</ref><br />
<br />
Nhiều học giả khác như [[Victoria Bateman]], ''[[The Economist]]'', [[Diane Coyle]], ''[[Foreign Affairs]]'', ''[[The Independent]]'' và ''[[Journal of Economic Literature]]'' cũng có các bài đánh giá tích cực, trong khi [[Geoffrey Hodgson]] phê phán tác phẩm vì đặt quá nhiều trọng tâm giải thích vào một số ít cá nhân kiệt xuất.<br />
<br />
== Danh hiệu và giải thưởng ==<br />
Mokyr được bầu làm Viện sĩ [[Viện Hàn lâm Nghệ thuật và Khoa học Hoa Kỳ]] năm 1996, và là Viện sĩ của [[Hiệp hội Kinh tế lượng]] năm 2011. Ông là viện sĩ nước ngoài của [[Viện Hàn lâm Nghệ thuật và Khoa học Hoàng gia Hà Lan]] từ năm 2001, và nhận [[Giải Heineken cho Lịch sử]] năm 2006. Ông cũng là viện sĩ nước ngoài của [[Viện Hàn lâm Anh]] và [[Accademia dei Lincei]].<br />
<br />
Năm 2015, Mokyr nhận [[Giải Balzan]] cho lịch sử kinh tế. Năm 2025, ông được trao một nửa [[Giải Nobel Kinh tế]], nửa còn lại thuộc về [[Philippe Aghion]] và [[Peter Howitt (economist)|Peter Howitt]].<ref name="nobel" /><br />
<br />
== Đời sống cá nhân ==<br />
Mokyr kết hôn với Margalit (nhũ danh Birnbaum), giáo sư Sinh hóa và Sinh học Phân tử tại [[Đại học Illinois Chicago]].<ref name=":5" /> Họ có hai con gái.<ref name=":4" /> Ông là người yêu thích âm nhạc cổ điển Israel và thường xuyên nghe kênh Kol Hamusica.<br />
<br />
== Sách ==<br />
* {{cite book | last=Mokyr | first=Joel | title=Industrialization in the Low Countries, 1795–1850 | url=https://archive.org/details/industrializatio0000moky | publisher=Yale University Press | publication-place=New Haven | date=1976 | isbn=978-0-300-01892-9}}<br />
* {{cite book | last=Mokyr | first=Joel | title=Why Ireland Starved | publisher=Unwin Hyman | publication-place=London | date=1985 | isbn=978-0-04-941014-5}}<br />
* {{cite book | editor-last=Mokyr | editor-first=Joel | title=The Economics of the Industrial Revolution | publisher=Rowman & Littlefield Publishers | publication-place=Savage | date=1989 | isbn=978-0-86598-148-5}}<br />
* {{cite book | last=Mokyr | first=Joel | title=The lever of riches: technological creativity and economic progress | publisher=Oxford Univ. Press | publication-place=New York | date=1992 | isbn=978-0-19-506113-0}}<br />
* {{cite book | last=Mokyr | first=Joel | title=A Culture of Growth: Origins of the Modern Economy | url=https://archive.org/details/cultureofgrowtho0000moky | publisher=Princeton University Press | publication-place=Princeton | date=2016 | isbn=978-0-691-16888-3}}<br />
<br />
== Xem thêm ==<br />
* [[Danh sách người Do Thái đoạt giải Nobel]]<br />
* [[Danh sách người Israel đoạt giải Nobel]]<br />
<br />
== Tham khảo ==<br />
{{reflist}}<br />
<br />
== Liên kết ngoài ==<br />
<br />
{{Sister project links|auto=yes}}<br />
* [http://faculty.wcas.northwestern.edu/~jmokyr Hồ sơ], Northwestern.edu; truy cập ngày 21 tháng 1 năm 2016.<br />
<br />
<br />
<br />
{{Người đoạt giải Nobel Kinh tế}}<br />
{{Giải Nobel}}<br />
{{Authority control}}<br />
<br />
{{DEFAULTSORT:Mokyr, Joel}}<br />
[[Thể loại:Sinh năm 1946]]<br />
[[Thể loại:Nhân vật còn sống]]<br />
[[Thể loại:Nhà sử học kinh tế]]<br />
[[Thể loại:Nhà kinh tế học Mỹ thế kỷ 20]]<br />
[[Thể loại:Nhà kinh tế học Mỹ thế kỷ 21]]<br />
[[Thể loại:Người Do Thái Hà Lan]]<br />
[[Thể loại:Người Mỹ gốc Do Thái Hà Lan]]<br />
[[Thể loại:Nhà sử học Do Thái Mỹ]]<br />
[[Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Yale]]<br />
[[Thể loại:Giảng viên Đại học Northwestern]]<br />
[[Thể loại:Viện sĩ Viện Hàn lâm Nghệ thuật và Khoa học Hoa Kỳ]]<br />
[[Thể loại:Thành viên Viện Hàn lâm Nghệ thuật và Khoa học Hoàng gia Hà Lan]]<br />
[[Thể loại:Người Leiden]]<br />
[[Thể loại:Người đoạt Giải Heineken]]<br />
[[Thể loại:Viện sĩ Hiệp hội Kinh tế lượng]]<br />
[[Thể loại:Chủ tịch Hiệp hội Lịch sử Kinh tế]]<br />
[[Thể loại:Người đoạt Giải Nobel Kinh tế]]<br />
[[Thể loại:Người Do Thái đoạt giải Nobel]]<br />
[[Thể loại:Người Israel đoạt giải Nobel]]<br />
[[Thể loại:Nhà sử học kinh tế Mỹ]]</div>imported>InternetArchiveBot