imported>TheSecondFunnyYellowBot: /* top */ thay thế {{IPA-xx}}, clean up

2025-02-26T08:16:41Z

top: thay thế {{IPA-xx}}, clean up

Trang mới

{{Infobox mountain
| name =Kīlauea
| photo = Puu Oo looking up Kilauea - edit.jpg
| photo_size = 300px
| photo_alt = Looking up the slope of [[Kilauea|Kīlauea]], a shield volcano on the island of [[Hawaii (island)|Hawai{{okina}}i]] which is the largest and the southeastern-most of the Hawaiian islands. In the foreground, the [[Puu Oo|Pu{{okina}}u {{okina}}Ō{{okina}}ō]] vent has erupted fluid lava to the left. The [[Halemaumau Crater|Halema{{okina}}uma{{okina}}u Crater]] crater is at the peak of Kilauea, visible here as a rising vapor column in the background. The peak behind the vapor column is [[Mauna Loa]], a volcano that is separate from Kīlauea.
| photo_caption = Kīlauea, một núi lửa hình khiên trên đảo [[Hawaii (đảo)|Hawai{{okina}}i]]
| elevation_ft = 4091
| elevation_ref = <ref name=ngs>{{cite ngs|pid=TU2382|name=4088}}</ref>
| prominence_ft =
| prominence_ref =
| listing =
| range =
| parent_peak =
| location = [[Hawaii (đảo)|Hawai{{okina}}i]], [[Hoa Kỳ]]
| map = Hawaii
| map_alt =
| map_caption =
| map_relief =
| map_size =
| label = Kīlauea
| label_position = left
| lat_d = 19.421097472
| long_d = -155.286762433
| region_code= US-HI
| coordinates_ref = <ref name=ngs/>
| topo =
| type = [[Núi lửa hình khiên]], [[điểm nóng|núi lửa điểm nóng]]
| volcanic_arc/belt = [[Chuỗi núi ngầm Hawaii-Emperor]]
| age = 300.000 tới 600.000 năm tuổi<ref name=hvo-kilauea>{{chú thích web|title=Kīlauea – Perhaps the World's Most Active Volcano|url=http://hvo.wr.usgs.gov/kilauea/|publisher=[[Hawaiian Volcano Observatory]]—[[United States Geological Survey]]|access-date=ngày 27 tháng 1 năm 2012|date=ngày 7 tháng 5 năm 2009|archive-date=2013-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20130301012054/http://hvo.wr.usgs.gov/kilauea/|url-status=dead}}</ref>
| last_eruption = [[Puʻu ʻŌʻō#Vụ phun trào Puʻu ʻŌʻō-Kūpaʻianahā|Ngày 3 tháng 1 năm 1983]]— 30/09/2021
| first_ascent =
| easiest_route =
}}

'''Kīlauea''' ({{IPAc-en|k|iː|l|aʊ|ˈ|eɪ|.|ə}}; tiếng Hawaii: {{IPA|haw|ˈkiːlɔuˈwɛjə|}}) là một [[núi lửa hình khiên]] hiện đang hoạt động tại [[quần đảo Hawaii]], và là núi lửa tích cực nhất trong số năm núi lửa tạo nên đảo [[Hawaii (đảo)|Hawai{{okina}}i]]. Kīlauea tọa lạc tại bờ nam của đảo, có tuổi từ 300.000 đến 600.000 và nổi lên trên mặt biển khoảng 100.000 năm trước. Đây là đảo trẻ thứ nhì được tạo ra từ [[điểm nóng Hawaii]] và hiện là trung tâm phun trào của [[chuỗi núi ngầm Hawaii-Emperor]].

Núi lửa Kīlauea là một trong những núi lửa có hoạt động liên tục và lâu dài nhất trên thế giới. Đỉnh của Kīlauea thường không có đỉnh núi rộng và phẳng.

Các rãnh [[dung nham]] (caldera) của núi lửa giữa mặt đỉnh có tên là [[Kīlauea Caldera]].

Kīlauea có một hệ thống rãnh dung nham phong phú, nơi nó tạo ra những dòng lava chảy ra khỏi đỉnh hoặc các khe nứt ở các khu vực khác trên đồng bằng núi lửa.

Một số rãnh dung nham quan trọng bao gồm Rãnh Dung Nham [[East Rift]] và Rãnh Dung Nham [[Southwest Rift.]]

==Chú thích==
{{tham khảo}}
== Liên kết ngoài ==
{{Thể loại Commons|Kīlauea}}
* {{YouTube|Xyb1fsPG-Xk|Hawaii residents flee after Kilauea volcano eruptions}} [[CNN]] Published on ngày 5 tháng 5 năm 2018
* {{Britannica|317653|Kilauea}}
* [http://www.higp.hawaii.edu/hggrc/ Hawaii Groundwater & Geothermal Resources Center by the University of Hawaii at Manoa]
* [http://scholarspace.manoa.hawaii.edu/handle/10125/21320 The Geothermal Collection by UH Manoa]
* [http://www.nps.gov/havo/ Hawai{{okina}}i Volcanoes National Park website]
* [http://hvo.wr.usgs.gov/kilauea/ Hawaiian Volcano Observatory's Kīlauea website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130301012054/http://hvo.wr.usgs.gov/kilauea/ |date=2013-03-01 }}
* [http://volcano.wr.usgs.gov/kilaueastatus.php Hawaiian Volcano Observatory's Kīlauea eruption update website (updated daily)]
* {{cite gvp|vnum=1302-01-|title=Kilauea }}
* [http://hvo.wr.usgs.gov/cam3/ Live webcam of Halema`uma`u Crater]
* [https://www.youtube.com/volcanoimage Littoral lava fountains at ocean entry 18 and 21 Aug 2008]
* [http://www.nps.gov/havo/planyourvisit/kvc.htm Kilauea Visitor Center]
* [http://www.bigislandvideonews.com/2011/03/09/video-the-man-behind-global-hawaiian-volcano-eruption-video/ Video footage of the March 2011 Kamoamoa Fissure Eruption and the collapse of Puʻu ʻŌʻō crater]
{{Sơ khai địa chất}}
{{Kiểm soát tính nhất quán}}

[[Thể loại:Núi lửa còn hoạt động]]

Kīlauea - Lịch sử thay đổi

imported>TheSecondFunnyYellowBot: /* top */ thay thế {{IPA-xx}}, clean up