imported>InternetArchiveBot: Add 1 book for Wikipedia:Thông tin kiểm chứng được (20260723sim)) #IABot (v2.0.9.5) (GreenC bot

2026-07-25T07:59:18Z

Add 1 book for Wikipedia:Thông tin kiểm chứng được (20260723sim)) #IABot (v2.0.9.5) (GreenC bot

Trang mới

{{chembox
| Verifiedfields = changed
| Watchedfields = changed
| verifiedrevid = 462253403
| Name = Kali đihydrophosphat
| IUPACName = Kali đihydrophosphat Kali đihydro(tetraoxitphosphat)(1−)
| SystematicName = Kali dihydroxitdioxitphosphat(1−)
| OtherNames = kali phosphat monobasic
| ImageFile1 = Kaliumdihydrogenphosphat.jpg
| ImageCaption1 =
| ImageSize1 = 270px
| ImageFile2 = Monopotassium-phosphate-3D-balls-ionic.png
| ImageSize2 = 270px
|Section1={{Chembox Identifiers
| ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|changed|chemspider}}
| ChemSpiderID = 22914
| UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}}
| UNII = 4J9FJ0HL51
| ChEMBL_Ref = {{ebicite|changed|EBI}}
| ChEMBL = 1200925
| InChI1 = 1/3K.H3O4P/c;;;1-5(2,3)4/h;;;(H3,1,2,3,4)/q3*+1;/p-3
| InChIKey1 = LWIHDJKSTIGBAC-DFZHHIFOAX
| StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}}
| StdInChI = 1S/3K.H3O4P/c;;;1-5(2,3)4/h;;;(H3,1,2,3,4)/q3*+1;/p-3
| StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}}
| StdInChIKey = LWIHDJKSTIGBAC-UHFFFAOYSA-K
| SMILES = [K+].OP(O)([O-])=O
| CASNo = 7778-77-0
| CASNo_Ref = {{cascite|correct|CAS}}
| PubChem = 516951
| RTECS = TC6615500
| EINECS = 231-913-4
}}
|Section2={{Chembox Properties
| Formula = KH2PO4
| MolarMass = 136,086 g/mol
| Appearance = Chất rắn không màu chảy rữa
| Odor = Không mùi
| Density = 2,338 g/cm³
| Solubility = 22,6 g/100 mL (20 °C) 83,5 g/100 mL (90 °C)
| SolubleOther =Tan ít trong [[ethanol]]
| MeltingPtC = 252,6
| BoilingPtC = 400
| BoilingPt_notes = (phân hủy)
| pKa = 6,86<ref>Mathews, Christopher K., K. E. Van Holde, Ean R. Appling, and Spencer J. Anthony-Cahill. Biochemistry. Redwood City, CA: Benjamin/Cummings Pub., 1990. Print.
</ref>
| pKb = 11,9
| RefractIndex = 1,4864
}}
|Section3={{Chembox Structure
| CrystalStruct = [[Hệ tinh thể bốn phương|Bốn phương]]<ref name=s2>{{chú thích tạp chí|doi=10.1143/JPSJ.56.577|title=Phase Transitions in Mixed Crystal System K1−x(NH4)xH2PO4|year=1987|last1=Ono|first1=Yasuhiro|last2=Hikita|first2=Tomoyuki|last3=Ikeda|first3=Takuro|journal=Journal of the Physics Society Japan|volume=56|issue=2|pages=577}}</ref>
| SpaceGroup = I{{overline|4}}2d
| LattConst_a = 0,744 nm
| LattConst_b = 0,744 nm
| LattConst_c = 0,697 nm
}}
|Section7={{Chembox Hazards
| ExternalSDS = [http://hazard.com/msds/mf/baker/baker/files/p6038.htm External MSDS]
| MainHazards =
| FlashPt = Không bắt lửa
| NFPA-H = 1
| NFPA-F = 0
| NFPA-R = 0
| NFPA-S =
| LD50 = 3200 mg/kg (đường miệng, chuột)
}}
|Section8={{Chembox Related
| OtherAnions =
| OtherCations = [[Natri đihydrophosphat]] [[Amoni đihydrophosphat]]
| OtherCompounds = [[Dikali phosphat]] [[Trikali phosphat]]
}}
}}

'''Kali đihydrophosphat''', '''KDP''', (cũng được gọi là '''monokali phosphat''', '''MKP'''), có [[Công thức hóa học|công thức phân tử]] là '''{{chem|KH|2|PO|4}}''', là muối hòa tan của kali và ion đihydrophosphat được sử dụng làm phân bón, [[phụ gia thực phẩm]] và thuốc diệt [[nấm]]. Đây là nguồn để sản xuất [[phosphor]] và [[kali]]. Nó cũng là một chất đệm buffering. Được sử dụng trong hỗn hợp phân bón với [[urê]] và [[amoni phosphat]], nó giảm thiểu sự thoát ra của amonia bằng cách giữ pH ở mức tương đối thấp.

Tinh thể chất này có cấu trúc bốn phương ở nhiệt độ phòng, là chất thuận điện. Ở nhiệt độ dưới -150 °C (-238 °F), chúng trở thành chất sắt điện.

==Cấu trúc==
Kali đihydrophosphat có thể tồn tại trong một số dạng [[đa hình|thù hình]]. Ở nhiệt độ phòng, nó hình thành các tinh thể thuận điện với [[hệ tinh thể bốn phương]] đối xứng. Khi làm mát đến -150 °C, nó biến đổi thành chất sắt điện đối xứng hệ thoi và nhiệt độ chuyển đổi chuyển đến -50 °C thì nguyên tử hydro được thay thế bởi [[deuteri]].<ref name=s1/> Nung đến 190 °C thì thay đổi cấu trúc thành dạng đơn nghiêng.<ref name=s3/> Khi được nung nóng hơn nữa, KDP phân hủy do mất nước, tạo thành [[kali phosphat|kali metaphosphat]] KPO3 ở 400 °C (752 °F).

{| Class = "wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto;"
|-
! Dạng đối xứng
! Nhóm không gian
! Số
! [[Kí hiệu Pearson]]
! ''a'' (nm)
! ''b'' (nm)
! ''c'' (nm)
! ''Z''
! Tỉ trọng, g/cm³
! T (°C)
|-
| [[Hệ tinh thể hệ thoi]]<ref name=s1>{{chú thích tạp chí|doi=10.1002/pssa.2211170234|title=Refinement of the Crystal Structure of KH2PO4 in the Ferroelectric Phase|year=1990|last1=Fukami|first1=T.|journal=Physica status solidi (a)|volume=117|issue=2|pages=K93}}</ref>
| Fdd2
| 43
| oF48
| 1,0467
| 1,0533
| 0,6926
| 8
| 2,37
| < −150
|-
| [[Hệ tinh thể bốn phương]]<ref name=s2/>
| I{{overline|4}}2d
| 122
| tI24
| 0,744
| 0,744
| 0,697
| 4
| 2,34
| −150 đến 190
|-
| [[Hệ tinh thể đơn nghiêng]]<ref name=s3>{{chú thích tạp chí|doi=10.1143/JPSJ.39.843|title=X-Ray Study of High-Temperature Phase Transitions in KH2PO4|url=https://archive.org/details/physical-society-of-japan-journal_1975-09_39_3/page/843|year=1975|last1=Itoh|first1=Kazuyuki|last2=Matsubayashi|first2=Tetsuo|last3=Nakamura|first3=Eiji|last4=Motegi|first4=Hiroshi|journal=Journal of the Physical Society of Japan|volume=39|issue=3|pages=843}}</ref>
| P21/c
| 14
| mP48
| 0,733
| 1,449
| 0,747
| 8
|
| 190 đến 400
|}

==Điều chế==
KDP được tạo ra bởi phản ứng của [[axit phosphoric|axit phosphorric]] và [[kali cacbonat]].

==Ứng dụng==
Bột KDP được dùng trong phân bón có chứa 52% {{chem|P|2|O|5}} và 34% K2O và được dán nhãn NPK 0-52-34. Bột KDP thường được sử dụng như một nguồn dinh dưỡng trong [[nhà kính]] và [[thủy canh]].

Là một tinh thể, KDP được ghi nhận vì các thuộc tính [[quang học phi tuyến]] tính. Được sử dụng trong bộ điều biến quang học và cho các hệ thống quang phi tuyến tính như thế hệ [[điều hòa]] thứ hai (SHG).

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

{{hợp chất kali}}

[[Thể loại:Muối acid]]
[[Thể loại:Phosphat]]
[[Thể loại:Hợp chất kali]]
[[Thể loại:Vật liệu trong suốt]]

Kali dibiphosphat - Lịch sử thay đổi

imported>InternetArchiveBot: Add 1 book for Wikipedia:Thông tin kiểm chứng được (20260723sim)) #IABot (v2.0.9.5) (GreenC bot