https://wikibeta.org/index.php?action=history&feed=atom&title=Kali_permanganatKali permanganat - Lịch sử thay đổi2026-08-10T13:35:35ZLịch sử thay đổi trang này trên wikiMediaWiki 1.46.0https://wikibeta.org/index.php?title=Kali_permanganat&diff=4792792&oldid=previmported>Newone: /* Tham khảo */2026-05-08T08:53:35Z<p><span class="autocomment">Tham khảo</span></p>
<p><b>Trang mới</b></p><div>{{Chembox<br />
| Verifiedfields = changed<br />
| Watchedfields = changed<br />
| verifiedrevid = 464362108<br />
| Name = Kali permanganat<br />
| ImageFile = Potassium-permanganate-2004-unit-cell-3D-balls.png<br />
| ImageName = Cấu trúc của kali permanganat<br />
| ImageFile1 = Potassium-permanganate-sample.jpg<br />
| ImageSize1 = 250px<br />
| ImageName1 = Mẫu kali permanganat<br />
| IUPACName = Kali manganat(VII)<br />
| OtherNames = Kali manganat(VII)<br>khoáng chameleon<br>tinh thể Condy<br>potash permanganat<br>thuốc tím<br />
| Section1 = {{Chembox Identifiers<br />
| CASNo = 7722-64-7<br />
| CASNo_Ref = {{cascite|correct|CAS}}<br />
| PubChem = 516875<br />
| ChemSpider_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}}<br />
| ChemSpider = 22810<br />
| SMILES = [K+].[O-][Mn](=O)(=O)=O<br />
| StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}}<br />
| StdInChI=1S/K.Mn.4O/q+1;;;;;-1<br />
| StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}}<br />
| StdInChIKey = VZJVWSHVAAUDKD-UHFFFAOYSA-N<br />
| RTECS = SD6475000<br />
| KEGG_Ref = {{keggcite|changed|kegg}}<br />
| KEGG = D02053<br />
| UNNumber = 1490<br />
| EINECS = 231-760-3<br />
| ATCCode_prefix = D08<br />
| ATCCode_suffix = AX06<br />
| ATC_Supplemental = {{ATC|V03|AB18}}}}<br />
| Section2 = {{Chembox Properties<br />
| Formula = KMnO<sub>4</sub><br />
| MolarMass = 158,0339 g/mol<br />
| Appearance = tinh thể hình kim màu tím<br>màu đỏ tươi trong dung dịch<br />
| Odor = không mùi<br />
| Density = 2,703 g/cm³<br />
| MeltingPtC = 240<br />
| Melting_notes = (phân hủy)<br />
| Solubility = 6,38 g/100 mL (20 °C)<br>25 g/100 mL (65 °C)<br />
| SolubleOther = phân hủy trong [[alcohol]] và [[dung môi hữu cơ]]<br />
| RefractIndex = 1,59}}<br />
| Section3 = {{Chembox Structure<br />
| CrystalStruct = [[Orthorhombic]]}}<br />
| Section4 = {{Chembox Thermochemistry<br />
| DeltaHf = -813,4 kJ/mol<br />
| Entropy = 171,7 J&thinsp;K<sup>–1</sup>&thinsp;mol<sup>–1</sup>}}<br />
| Section7 = {{Chembox Hazards<br />
| ExternalMSDS = [http://ptcl.chem.ox.ac.uk/MSDS/PO/potassium_permanganate.html MSDS ngoài]<br />
| EUIndex = 025-002-00-9<br />
| EUClass = Oxy hóa ('''O''')<br>Có hại ('''Xn''')<br>Nguy hiểm cho môi trường ('''N''')<br />
| AutoignitionPt = không bắt lửa<br />
| RPhrases = {{R8}}, {{R22}}, {{R50/53}}<br />
| SPhrases = {{S2}}, {{S60}}, {{S61}}<br />
| NFPA-H = 2<br />
| NFPA-F = 0<br />
| NFPA-R = 0<br />
| NFPA-O = OX}}<br />
| Section8 = {{Chembox Related<br />
| OtherAnions = [[Kali hypomanganat]]<br>[[Kali manganat]]<br />
| OtherCations = [[Natri permanganat]]<br>[[Amoni permanganat]]<br />
| OtherCpds = [[Mangan heptoxide]]}}}}<br />
'''Kali permanganat''' hay '''Potassium permanganate''' là một [[hợp chất vô cơ]] có [[công thức hóa học]] là '''KMnO<sub>4</sub>''', dùng làm chất tẩy trùng trong y học. Nó dễ tan trong nước tạo thành dung dịch màu tím đậm, khi dung dịch loãng sẽ có màu tím đỏ, khi bay hơi tạo chất rắn với tinh thể lăng trụ màu đen tím sáng lấp lánh.<ref>F. Burriel, F. Lucena, S. Arribas and J. Hernández, (1985), ''Química Analítica Cualitativa'', page 688, ISBN 84-9732-140-5.</ref> Ngoài ra kali permanganat là một chất [[oxy hóa]] mạnh, sẽ bốc cháy hoặc phát nổ nếu kết hợp với các chất hữu cơ khác. Kali permanganat bị phân hủy ở nhiệt độ trên 200℃. Năm 2000, sản lượng toàn cầu khoảng 30.000 tấn.<ref name="Ullmann">Arno H. Reidies "Manganese Compounds" in Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry, 2002, Wiley-VCH, Weinheim. {{DOI|10.1002/14356007.a16_123}}</ref><br />
<br />
==Lịch sử==<br />
Năm 1659, [[Johann Rudolf Glauber]] trộn một hỗn hợp của khoáng chất [[pyrolusit]] và [[kali carbonat]] để có được một loại vật liệu mà khi hòa tan trong nước, đã cho một dung dịch màu xanh lá cây ([[kali manganat]]) mà từ từ chuyển sang màu tím và sau đó cuối cùng màu đỏ. Báo cáo này là mô tả đầu tiên của việc sản xuất kali permanganat.<ref>Weeks, M. E. and Leicester, H. M.; ''Discovery of the Elements'', Journal of Chemical Education '''1968'''</ref> Khoảng gần 200 năm sau, nhà hóa học người Anh [[Henry Bollmann Condy]] đã có mối quan tâm đến chất khử trùng, và đưa ra thị trường một số sản phẩm bao gồm nước ion hóa. Ông thấy rằng pyrolusit pha trộn với NaOH và hòa tan nó trong nước tạo ra một dung dịch với đặc tính tẩy uế. Ông được cấp bằng sáng chế giải pháp này, và tiếp thị nó như là chất lỏng Condy. Mặc dù có hiệu quả, giải pháp không phải là rất ổn định. Điều này đã được khắc phục bằng cách sử dụng [[Kali hydroxide|KOH]] thay vì [[Natri hydroxide|NaOH]]. Chất này đã ổn định hơn, và có lợi thế của việc chuyển đổi dễ dàng các tinh thể kali permanganat hiệu quả như nhau. Vật liệu kết tinh này được gọi là tinh thể của Condy hoặc bột của Condy. Kali permanganat tương đối dễ sản xuất nên [[Henry Bollmann Condy|Condy]] sau đó đã buộc phải dành thời gian đáng kể trong pháp lý để ngăn chặn các đối thủ cạnh tranh từ các sản phẩm tiếp thị tương tự như chất lỏng Condy hoặc tinh thể Condy.<ref>[http://www.paperspast.natlib.govt.nz/cgi-bin/paperspast?a=d&d=OW19000802.2.357&e=-------10--1----0dog-all "Important Trade Mark Case"], Otago Witness, Volume 02, Issue 2420, ngày 2 tháng 8 năm 1900, trang 53</ref> Các nhiếp ảnh gia thời kỳ đầu sử dụng nó như là một thành phần bột của đèn flash. Nó được thay thế bằng các chất oxy hóa khác, do sự bất ổn của hỗn hợp permanganat. Dung dịch nước của KMnO<sub>4</sub> đã được sử dụng cùng với T-Stoff (tức là 80% [[oxy già|hydro peroxide]]) làm nhiên liệu đẩy cho máy bay gắn động cơ tên lửa [[Messerschmitt Me 163]]. Trong ứng dụng này, nó được gọi là Z-Stoff. Sự kết hợp của các nhiên liệu đẩy đôi khi vẫn còn được sử dụng trong [[ngư lôi]].<br />
<br />
==Ứng dụng==<br />
*Nhiệt phân KMnO<sub>4</sub> để điều chế oxy trong phòng thí nghiệm theo phương trình hóa học sau:<br />
:2KMnO<sub>4</sub> → [[Kali manganat|K<sub>2</sub>MnO<sub>4</sub>]] + [[Mangan dioxide|MnO<sub>2</sub>]] + [[Oxy|O<sub>2</sub>]]↑<br />
*Dùng làm thuốc chữa bệnh cho cá.<br />
*Được dùng trong [[Y học]] với tác dụng sát trùng.<br />
*Kali permanganat còn là một chất [[oxy hóa]] mạnh, thí dụ tác dụng với [[toluen]] khi đun nóng:<br />
:C<sub>6</sub>H<sub>5</sub>–CH<sub>3</sub> + 2KMnO<sub>4</sub> → C<sub>6</sub>H<sub>5</sub>–COOK + 2MnO<sub>2</sub> + KOH + H<sub>2</sub>O<br />
*Chất hấp thụ khí gas.<br />
*Chất oxy hóa của đường saccharin, [[vitamin C]],…<br />
*Chất làm bay màu của [[tinh bột]], vải dệt, chất béo.<br />
<br />
==Tham khảo==<br />
{{Tham khảo}}<br />
== Liên kết ngoài ==<br />
* {{Thể loại Commons nội dòng|Potassium permanganate}}<br />
* {{Britannica|472523|potassium permanganate (chemical compound)}}<br />
{{Sơ khai hóa học}}<br />
{{Hợp chất kali|state=}}<br />
{{Chất tẩy trùng và chất tẩy uế}}<br />
{{Chất giải độc}}<br />
{{Hợp chất mangan|state=}}<br />
{{Thanh cổng thông tin|Y học}}<br />
{{Kiểm soát tính nhất quán}}<br />
<br />
[[Thể loại:Hợp chất mangan]]<br />
[[Thể loại:Hợp chất kali]]<br />
[[Thể loại:Muối pemanganat]]<br />
[[Thể loại:Chất oxy hóa]]</div>imported>Newone