imported>Gesamtszenario: File:Acetylene-CRC-IR-dimensions-2D.png → File:Acetylene-CRC-IR-dimensions-2D.svg

2022-12-03T04:15:44Z

File:Acetylene-CRC-IR-dimensions-2D.png → File:Acetylene-CRC-IR-dimensions-2D.svg

Trang mới

[[Tập tin:Dehydrobenzoannulene.jpg|thumb|upright=1.4|Cấu trúc và hình ảnh [[Kính hiển vi lực nguyên tử
|AFM]] của dehydrobenzo[12]annulene, nơi các vòng [[benzene]] được giữ lại với nhau bằng các liên kết ba]]
Trong [[hóa học]], '''liên kết ba''' là một [[liên kết hóa học]] giữa hai [[nguyên tử]], bao gồm sáu [[liên kết cộng hóa trị|electron liên kết]] thay vì hai như trong liên kết cộng hóa trị đơn. Các liên kết ba phổ biến nhất, xuất hiện giữa hai nguyên tử [[cacbon]], có thể tìm thấy ở [[ankin]].

Các [[nhóm chức]] khác chứa liên kết ba là [[xyanua]] và [[isoxyanua]]. Vài phân tử hai nguyên tử, như là [[Nitơ|dinitrogen]] và [[Cacbon mônôxit|cacbon monoxit]], cũng chưa liên kết ba. Trong [[công thức khung xương]], liên kết ba được biểu diễn dưới dạng ba đường thẳng song song (≡) ở giữa hai nguyên tử.<ref>{{JerryMarch}}</ref><ref>''Organic Chemistry'' 2nd Ed. John McMurry</ref><ref>{{chú thích tạp chí|doi=10.1002/chem.200401299|title=Triple-Bond Covalent Radii|year=2005|last1=Pyykkö|first1=Pekka|last2=Riedel|first2=Sebastian|last3=Patzschke|first3=Michael|journal=Chemistry: A European Journal|volume=11|issue=12|pages=3511–20|pmid=15832398}}</ref>

Liên kết ba mạnh hơn và ngắn hơn so với [[liên kết đơn]] hay [[liên kết đôi]] tương ứng, với [[bậc liên kết]] là ba.

{|align="center" class="wikitable"
||<center>[[Tập tin:Acetylene-CRC-IR-dimensions-2D.svg|150px]]</center>
||<center>[[Tập tin:Cyanogen-2D-dimensions.png|180px]]</center>
||<center>[[Tập tin:Carbon monoxide 2D.svg|100px]]</center>
|-

|| [[acetylen]], H−C≡C−H
|| [[Xyanua]], N≡C−C≡N
|| [[cacbon mônôxit]], C≡O
|-

|Colspan=100%|'''Các hợp chất hóa học với liên kết ba'''
|}

==Liên kết==
Các loại liên kết có thể giải thích được bằng thuật ngữ [[lai hóa(hóa học)|lai hóa quỹ đạo]]. Trong trường hợp của acetylen mỗi cacbon có hai [[orbital sp]] và hai [[orbital p]]. Hai orbital sp tuyến tính với góc 180° và chiếm lấy trục x ([[Hệ tọa độ Descartes]]). Các orbital p [[vuông góc]] với trục y và trục z. Khi các nguyên tử cacbon tiếp cận nhau, các obitan sp chồng lên nhau tạo thành một [[liên kết sigma]] sp-sp. Đồng thời các orbital pz tiếp cận và cùng nhau tạo thành một [[liên kết pi]] pz-pz. Tương tự như vậy, cặp obitan py khác tạo thành một liên kết pi py-py. Kết quả là hình thành một liên kết sigma và hai liên kết pi.

Trong [[liên kết cong|mô hình liên kết cong]], liên kết ba có thể hình thành từ việc xen phủ ba thủy sp3 mà không làm xuất hiện một liên kết pi.<ref>''Advanced Organic Chemistry'' Carey, Francis A., Sundberg, Richard J. 5th ed. 2007</ref>

==Tham khảo==
{{tham khảo}}
{{Kiểm soát tính nhất quán}}
{{Liên kết hóa học}}

[[Thể loại:Liên kết hóa học]]

Liên kết ba - Lịch sử thay đổi

imported>Gesamtszenario: File:Acetylene-CRC-IR-dimensions-2D.png → File:Acetylene-CRC-IR-dimensions-2D.svg