imported>AnsterBot: (Bot) AlphamaEditor, Executed time: 00:00:01.1836609, replaced: {{cite web → {{Chú thích web, {{cite journal → {{Chú thích tập san học thuật (12)

2026-05-13T16:58:38Z

(Bot) AlphamaEditor, Executed time: 00:00:01.1836609, replaced: {{cite web → {{Chú thích web, {{cite journal → {{Chú thích tập san học thuật (12)

Trang mới

{{Mô tả ngắn|Liên ngành động vật}}
{{Automatic taxobox
| fossil_range = {{Fossil range|536|0|ref=<ref name="Budd2016">{{chú thích tạp chí |last1=Budd |first1=Graham E. |last2=Jackson |first2=Illiam S. C. |date= January 5, 2016 |title=Ecological innovations in the Cambrian and the origins of the crown group phyla |journal=Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences |volume=371 |issue=1685 |page=20150287 |doi=10.1098/rstb.2015.0287 |pmid=26598735 |pmc=4685591}}</ref>}}
| image = Caribbean_reef_squid.jpg
| image_caption = ''[[Sepioteuthis sepioidea]]'' là một loài động vật thân mềm phức tạp thuộc Lophotrochozoa.
| display_parents = 6
| taxon = Lophotrochozoa
| authority = Halanych ''et al.'', 1995
| subdivision_ranks = Các ngành
| subdivision = * [[Annelida]]
*[[Lophophorata]]
* [[Entoprocta]]
* {{extinct}}''[[Macrodontophion]]''
* [[Mollusca]]
* [[Nemertea]]
* {{extinct}}''[[Oikozetetes]]''
*[[Cycliophora]]?
}}

'''Lophotrochozoa''' ({{IPAc-en|l|ə|ˌ|f|ɒ|t|r|oʊ-|k|oʊ-|ˈ|z|oʊ|ə}}, "động vật với đỉnh/bánh xe") là một [[Nhánh (phân loại học)|nhánh]] thuộc [[Động vật miệng nguyên sinh|Protostomia]] trong [[Spiralia]]. Đơn vị phân loại được thành lập như một nhóm đơn ngành dựa trên bằng chứng phân tử.<ref name="18S-1995">{{chú thích tạp chí |author=Halanych |first1=K. M. |last2=Bacheller |first2=J. |last3=Liva |first3=S. |last4=Aguinaldo |first4=A. A. |last5=Hillis |first5=D. M. |last6=Lake |first6=J. A. |date=17 March 1995 |title=18S rDNA evidence that the Lophophorates are Protostome Animals |url=https://archive.org/details/sim_science_1995-03-17_267_5204/page/1641 |journal=Science |volume=267 |issue=5204 |pages=1641–1643 |doi=10.1126/science.7886451 |pmid=7886451 |s2cid=12196991}}</ref><ref>{{chú thích tạp chí|last1=Hervé |first1=Philippe |last2=Lartillot |first2=Nicolas |last3=Brinkmann |first3=Henner |date=May 2005 |title=Multigene Analyses of Bilaterian Animals Corroborate the Monophyly of Ecdysozoa, Lophotrochozoa, and Protostomia |url=https://archive.org/details/sim_molecular-biology-and-evolution_2005-05_22_5/page/1246 |journal=Molecular Biology and Evolution |volume=22 |issue=5|pages=1246–1253 |doi=10.1093/molbev/msi111 |pmid=15703236|doi-access=free }}</ref> Nhánh bao gồm các động vật như [[Giun đốt]], [[Thân mềm]], [[Động vật hình rêu|Hình rêu]], và [[Tay cuộn]].<ref>{{Citation |last=Halanych|first=K. M. |title=Lophotrochozoa, Diversification of |date=2016-01-01 |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780128000496002729 |encyclopedia=Encyclopedia of Evolutionary Biology |pages=405–408 |editor-last=Kliman |editor-first=Richard M. |place=Oxford |publisher=Academic Press |doi=10.1016/b978-0-12-800049-6.00272-9 |isbn=978-0-12-800426-5 |access-date=2021-02-14}}</ref>

== Các nhóm ==
{{Xem thêm|Danh sách bộ thuộc nhánh động vật đối xứng hai bên}}
Lophotrochozoa được định nghĩa vào năm 1995 là "tổ tiên chung cuối cùng của ba nhóm [[lophophorata]] truyền thống ([[Ngành Tay cuộn|động vật tay cuộn]], [[động vật hình rêu]] và [[giun móng ngựa]]), [[động vật thân mềm]] và [[Ngành Giun đốt|giun đốt]], và tất cả hậu duệ của tổ tiên chung đó".<ref name="Halanych_1995">{{Chú thích tập san học thuật |last1=Halanych |first1=Kenneth M. |last2=Bacheller |first2=John D. |last3=Aguinaldo |first3=Anna Marie A. |last4=Liva |first4=Stephanie M. |last5=Hillis |first5=David M. |last6=Lake |first6=James A. |title=Evidence from 18S ribosomal DNA that the lophophorates are protostome animals |journal=Science |date=1995-03-17 |volume=267 |issue=5204 |page=1642 |doi=10.1126/science.7886451 |pmid=7886451 |url=https://www.researchgate.net/publication/6049932 |access-date=2021-02-16 |publisher=American Association for the Advancement of Science |bibcode=1995Sci...267.1641H |s2cid=12196991 |issn=1095-9203}}</ref> Đó là một định nghĩa [[miêu tả theo nhánh học]] (đặt tên dựa trên nút), do đó sự liên kết với Lophotrochozoa của các nhóm thuộc Spiralia không được đề cập trực tiếp trong định nghĩa phụ thuộc vào topology{{efn|
{{Clade gallery|
|align=right
|header1=Cây 1
|header2=Cây 2
|header3=Cây 3
|cladogram1={{clade|style=font-size:75%|{{clade
|1=A
|2={{clade
|1=B
|2=C
}}
}}}}
|cladogram2={{clade|style=font-size:75%|{{clade
|1={{clade
|1=B
|2=C
}}
|2=A
}}}}
|cladogram3={{clade|style=font-size:75%|{{clade
|1=B
|2={{clade
|1=A
|2=C
}}
}}}}
}}
Topology chỉ cấu trúc hay mối quan hệ của các nhóm trong cây phát sinh chủng loại. Ví dụ: Ở cây 1 và cây 2, mặc dù vị trí sắp xếp của A so với B và C thay đổi nhưng cấu trúc và mối quan hệ giữa A, B và C không thay đổi, do đó 2 cây cùng topology. Tuy nhiên ở cây 3 thì mối quan hệ đã thay đổi (A có họ hàng gần với C hơn so với B) nên khác topology với cây 1 và 2.}} của cây sự sống [[Spiralia]], và trong một số giả thuyết phát sinh loài, Lophotrochozoa thậm chí có thể đồng nghĩa với Spiralia. [[Nemertea]] và [[Trùng lặn thẳng|Orthonectida]] (nếu không được coi trực tiếp là một phần của [[Ngành Giun đốt|Annelida]]) có lẽ là các ngành Lophotrochozoa; [[Trùng hai phôi|Dicyemida]], [[Gastrotricha]] và [[Ngành Giun dẹp|Platyhelminthes]] có thể là Lophotrochozoa hoặc được đặt trong nhánh [[Rouphozoa]] bên ngoài Lophotrochozoa; [[Chaetognatha]], [[Ngành Giun hàm|Gnathostomulida]], [[Micrognathozoa]] và [[Syndermata]] có lẽ là các nhóm thuộc [[Gnathifera (Spiralia)|Gnathifera]] và do đó được xếp vào một nhánh gốc Spiralia nằm ngoài Lophotrochozoa; [[Động vật miệng tròn|Cycliophora]] có thể là một ngành thuộc Gnathifera hoặc Lophotrochozoa. Một trong những giả thuyết khả thi được trình bày dưới đây.

Lophotrochozoa có các nhóm [[Cycliophora]] và [[Động vật thân mềm|Mollusca]] ở vị trí gốc và các nhóm [[Lophophorate]], [[Nemertea]] và [[Ngành Giun đốt|Annelida]] tiến hóa hơn.<ref>{{Chú thích tập san học thuật |last1=Nesnidal |first1=Maximilian P |last2=Helmkampf |first2=Martin |last3=Meyer |first3=Achim |last4=Witek |first4=Alexander |last5=Bruchhaus |first5=Iris |last6=Ebersberger |first6=Ingo |last7=Hankeln |first7=Thomas |last8=Lieb |first8=Bernhard |last9=Struck |first9=Torsten H |last10=Hausdorf |first10=Bernhard |title=New phylogenomic data support the monophyly of Lophophorata and an Ectoproct-Phoronid clade and indicate that Polyzoa and Kryptrochozoa are caused by systematic bias |journal=BMC Evolutionary Biology |date=2013 |volume=13 |issue=1 |page=253 |doi=10.1186/1471-2148-13-253 |pmid=24238092 |pmc=4225663 |doi-access=free |bibcode=2013BMCEE..13..253N }}</ref><ref>{{Chú thích tập san học thuật |last1=Laumer |first1=Christopher E. |last2=Bekkouche |first2=Nicolas |last3=Kerbl |first3=Alexandra |last4=Goetz |first4=Freya |last5=Neves |first5=Ricardo C. |last6=Sørensen |first6=Martin V. |last7=Kristensen |first7=Reinhardt M. |last8=Hejnol |first8=Andreas |last9=Dunn |first9=Casey W. |last10=Giribet |first10=Gonzalo |last11=Worsaae |first11=Katrine |title=Spiralian Phylogeny Informs the Evolution of Microscopic Lineages |journal=Current Biology |date=August 2015 |volume=25 |issue=15 |pages=2000–2006 |doi=10.1016/j.cub.2015.06.068 |pmid=26212884 |doi-access=free|bibcode=2015CBio...25.2000L }}</ref>

Với sự xuất hiện của [[Platytrochozoa]] và [[Rouphozoa]], một cây phát sinh loài ứng cử viên được minh họa bên dưới – mặc dù các nghiên cứu khác tìm ra một loạt các khả năng thay thế khác:<ref>{{Chú thích tập san học thuật |last1=Paps |first1=Jordi |last2=Baguñà |first2=Jaum |last3=Riutort |first3=Marta |date=2009-10-01 |title=Bilaterian Phylogeny: A Broad Sampling of 13 Nuclear Genes Provides a New Lophotrochozoa Phylogeny and Supports a Paraphyletic Basal Acoelomorpha |journal=Molecular Biology and Evolution |volume=26 |issue=10 |pages=2397–2406 |doi=10.1093/molbev/msp150 |pmid=19602542 |doi-access=free }}</ref><ref>{{Chú thích tập san học thuật |last1=Struck |first1=Torsten H. |last2=Schult |first2=Nancy |last3=Kusen |first3=Tiffany |last4=Hickman |first4=Emily |last5=Bleidorn |first5=Christoph |last6=McHugh |first6=Damhnait |last7=Halanych |first7=Kenneth M |title=Annelid phylogeny and the status of Sipuncula and Echiura |journal=BMC Evolutionary Biology |date=5 April 2007 |volume=7 |issue=1 |page=57 |doi=10.1186/1471-2148-7-57 |pmid=17411434 |pmc=1855331 |doi-access=free |bibcode=2007BMCEE...7...57S }}</ref><ref>{{Chú thích tập san học thuật |last1=Hausdorf |first1=Bernhard |last2=Helmkampf |first2=Martin |last3=Meyer |first3=Achim |last4=Witek |first4=Alexander |last5=Herlyn |first5=Holger |last6=Bruchhaus |first6=Iris |last7=Hankeln |first7=Thomas |last8=Struck |first8=Torsten H. |last9=Lieb |first9=Bernhard |date=2007-12-01 |title=Spiralian Phylogenomics Supports the Resurrection of Bryozoa Comprising Ectoprocta and Entoprocta |journal=Molecular Biology and Evolution |volume=24 |issue=12 |pages=2723–2729 |doi=10.1093/molbev/msm214 |pmid=17921486 |doi-access=free }}</ref><ref>{{Chú thích tập san học thuật |last1=Struck |first1=Torsten H. |last2=Wey-Fabrizius |first2=Alexandra R. |last3=Golombek |first3=Anja |last4=Hering |first4=Lars |last5=Weigert |first5=Anne |last6=Bleidorn |first6=Christoph |last7=Klebow |first7=Sabrina |last8=Iakovenko |first8=Nataliia |last9=Hausdorf |first9=Bernhard |last10=Petersen |first10=Malte |last11=Kück |first11=Patrick |last12=Herlyn |first12=Holger |last13=Hankeln |first13=Thomas |title=Platyzoan Paraphyly Based on Phylogenomic Data Supports a Noncoelomate Ancestry of Spiralia |journal=Molecular Biology and Evolution |date=July 2014 |volume=31 |issue=7 |pages=1833–1849 |doi=10.1093/molbev/msu143 |pmid=24748651 |doi-access=free }}</ref><ref>{{Chú thích web |title=cycliophorans |url=http://eol.org/pages/1922/details |website=Encyclopedia of Life }}</ref><ref>{{Chú thích tập san học thuật |last1=Lu |first1=Tsai-Ming |last2=Kanda |first2=Miyuki |last3=Satoh |first3=Noriyuki |last4=Furuya |first4=Hidetaka |title=The phylogenetic position of dicyemid mesozoans offers insights into spiralian evolution |journal=Zoological Letters |date=29 May 2017 |volume=3 |issue=1 |page=6 |doi=10.1186/s40851-017-0068-5 |pmid=28560048 |pmc=5447306 |doi-access=free }}</ref><ref>{{Chú thích tập san học thuật |last1=Temereva |first1=Elena N. |last2=Kuzmina |first2=Tatyana V. |title=The first data on the innervation of the lophophore in the rhynchonelliform brachiopod Hemithiris psittacea: what is the ground pattern of the lophophore in lophophorates? |journal=BMC Evolutionary Biology |date=31 July 2017 |volume=17 |issue=1 |page=172 |doi=10.1186/s12862-017-1029-5 |pmid=28760135 |pmc=5537927 |doi-access=free |bibcode=2017BMCEE..17..172T }}</ref><ref>{{Chú thích tập san học thuật |last1=Luo |first1=Yi-Jyun |last2=Kanda |first2=Miyuki |last3=Koyanagi |first3=Ryo |last4=Hisata |first4=Kanako |last5=Akiyama |first5=Tadashi |last6=Sakamoto |first6=Hirotaka |last7=Sakamoto |first7=Tatsuya |last8=Satoh |first8=Noriyuki |title=Nemertean and phoronid genomes reveal lophotrochozoan evolution and the origin of bilaterian heads |journal=Nature Ecology & Evolution |date=4 December 2017 |volume=2 |issue=1 |pages=141–151 |doi=10.1038/s41559-017-0389-y |pmid=29203924 |doi-access=free |bibcode=2017NatEE...2..141L }}</ref>

{{Clade|{{clade
|1=[[Ecdysozoa]] [[File:Long nosed weevil edit.jpg|60px]]
|label2=[[Spiralia]]
|2={{clade
|1=[[Gnathifera (Spiralia)|Gnathifera]] [[File:Chaetoblack 3.png|60px]]
|label2=[[Platytrochozoa]]
|2={{clade

|1={{clade
|label1=[[Rouphozoa]]
|1={{clade
|1=[[Gastrotricha]] [[File:Lepidodermella squamatum (cropped).jpg|60px]]
|2=[[Platyhelminthes]] [[File:Sorocelis reticulosa.jpg|60px]]
}}
|2=[[Mesozoa]] [[File:EB1911 Mesozoa - Rhopalura giardii.jpg|50px]]
}}
|label2='''Lophotrochozoa'''
|2={{clade
|1=[[Cycliophora]] [[File:Symbion pandora (unlabelled).jpg|50px]]
|label2=[[Annelida]]
|2={{clade
|1={{clade
|1=[[Echiura]] [[File:Ochetostoma erythrogrammon sujiyumusi (cropped).jpg|60px]]
|2={{clade
|1=[[Clitellata]] [[File:Polychaeta (no) 2.jpg|60px]]
|2=[[Siboglinidae]] [[File:Riftia tube worms Galapagos 2011.jpg|60px]]
}}
}}
|2=[[Sipuncula]] [[File:Themiste petricola, everted.jpg|40px]]
}}
|3={{clade
|1=[[Mollusca]] [[File:Grapevinesnail 01.jpg|60px]]
|label2=[[Kryptotrochozoa]]
|2={{clade
|label1=[[Lophophorata]]
|1={{clade
|label1=[[Brachiozoa]]
|1={{clade
|1=[[Brachiopoda]] [[File:Lingula sp. (brachiopod shell) (modern; Masbate, Philippines) 2 (rotated).jpg|70px]]
|2=[[Phoronida]] [[File:Nur03506.jpg|60px]]
}}
|label2=[[Bryozoa|Bryozoa s.l.]]
|2={{clade
|1=[[Entoprocta]] [[File:Pedicellina cernua 001.png|60px]]
|2=[[Ectoprocta]] [[File:Plumatella repens from Haeckel Bryozoa drawing Commons2.jpg|60px]]
}}
}}
|2=[[Nemertea]] [[File:Micrura verrilli Coe, 1901.png|40px]]
}}}}}}}}}}}}|label1=[[Protostomia]]|style=font-size:75%;line-height:75%}}

Một nghiên cứu khác cho thấy Lophotrochozoa tương đương với [[Platytrochozoa]], tạo thành một nhóm chị em với Gnathifera ở gốc của [[Spiralia]].<ref name="gnathifera">{{Chú thích tập san học thuật |last5=Rokhsar |first5=Daniel S. |last4=Satoh |first4=Noriyuki |last3=Goto |first3=Taichiro |last2=Peijnenburg |first2=Katja T. C. A. |last1=Marlétaz |first1=Ferdinand |date=2019-01-10 |title=A New Spiralian Phylogeny Places the Enigmatic Arrow Worms among Gnathiferans |journal=[[Current Biology]] |volume=29 |issue=2 |pages=312–318.e3 |doi=10.1016/j.cub.2018.11.042 |pmid=30639106 |issn=0960-9822 |doi-access=free|bibcode=2019CBio...29E.312M }}</ref>

{{Spiralia phylogeny}}

Trong nghiên cứu gần đây nhất, [[Lophophorata]] không được tìm thấy. Ba ngành Cycliophora, Entoprocta và Bryozoa tạo thành một nhánh duy nhất là Polyzoa và là nhánh đầu tiên tách ra từ các loài Lophotrochozoa khác. Nhánh tách ra thứ hai là [[Động vật thân mềm|Mollusca]] và nhánh thứ ba bao gồm hai ngành chị em là [[Ngành Giun đốt|Annelida]] và [[Nemertea]]. Cuối cùng là nhánh bao gồm [[Giun móng ngựa|Phoronida]] và [[Ngành Tay cuộn|Brachiopoda]].<ref>{{Chú thích tập san học thuật |last1=Khalturin |first1=Konstantin |last2=Shunatova |first2=Natalia |last3=Shchenkov |first3=Sergei |last4=Sasakura |first4=Yasunori |last5=Kawamitsu |first5=Mayumi |last6=Satoh |first6=Noriyuki |title=Polyzoa is back: The effect of complete gene sets on the placement of Ectoprocta and Entoprocta |journal=Science Advances |date=July 2022 |volume=8 |issue=26 |doi=10.1126/sciadv.abo4400 |url=https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.abo4400 |access-date=8 March 2026}}</ref>

{{Clade
|style=font-size:75%;line-height:75%
|label1='''Lophotrochozoa'''
|1={{clade
|1={{clade
|1={{clade
|label1=[[Brachiozoa]]
|1={{clade
|1=[[Phoronida]] [[File:Nur03506.jpg|60px]]
|2=[[Brachiopoda]] [[File:Lingula sp. (brachiopod shell) (modern; Masbate, Philippines) 2 (rotated).jpg|70px]]
}}
|2={{clade
|1=[[Annelida]] [[File:Polychaeta (no) 2.jpg|60px]]
|2=[[Nemertea]] [[File:Micrura verrilli Coe, 1901.png|40px]]
}}
}}
|2=[[Mollusca]] [[File:Grapevinesnail 01.jpg|60px]]
}}
|label2=[[Polyzoa]]
|sublabel2=Bryozoa s.l.
|2={{clade
|1=[[Ectoprocta]] [[File:Plumatella repens from Haeckel Bryozoa drawing Commons2.jpg|60px]]
|2={{clade
|1=[[Cycliophora]] [[File:Symbion pandora (unlabelled).jpg|50px]]
|2=[[Entoprocta]] [[File:Pedicellina cernua 001.png|60px]]
}}
}}
}}
}}

Một số đơn vị phân loại hóa thạch có thể được xác định là Lophotrochozoa sơ khai, mặc dù mối quan hệ chính xác của chúng vẫn còn gây tranh cãi. Tuy nhiên, các hóa thạch kỷ Cambri có liên quan vẫn đang được thảo luận.

== Đặc điểm ==
Liên ngành Lophotrochozoa được đặt tên theo đặc điểm riêng các thành viên; [[lophophore]], một cấu trúc dùng để kiếm ăn bao gồm lông rung ở đỉnh thuộc các tua trên vòng miệng và giai đoạn phát triển của ấu trùng [[trochophore]]. [[Lophophorata]] như là [[Brachiozoa]] và [[Bryozoa]] có lophophore, trong khi các thành viên còn lại thuộc [[Trochozoa]] như [[Thân mềm]] và [[Giun đốt]] có ấu trùng trochophore, mặc dù một số không có.<ref>{{chú thích sách |last1=Barnes |first1=Robert D. |title=Invertebrate Zoology |date=1982 |isbn=978-0-03-056747-6 |oclc=1015202568 |pages=200–206 |publisher=Saunders College }}</ref><ref>{{chú thích sách |last1=Reece |first1=Jane B. |last2=Urry |first2=Lisa A. |last3=Cain |first3=Michael L. |year=2013 |title=Campbell Biology |publisher=Pearson |location=Berkeley, California |page=688 |isbn=978-0-321-77565-8 }}</ref>

== Xem thêm ==
* [[Protostomia]]

== Chú thích ==
{{notelist}}

== Tham khảo ==
{{Tham khảo|30em}}

== Liên kết ngoài ==
* {{commonscatinline}}
* {{Wikispecies-inline}}
* {{chú thích tạp chí |last1=Podsiadlowski |first1=Lars |last2=Braband |first2=Anke |last3=Struck |first3=Torsten H |last4=von Döhren |first4=Jörn |last5=Bartolomaeus |first5=Thomas |title=Phylogeny and mitochondrial gene order variation in Lophotrochozoa in the light of new mitogenomic data from Nemertea |journal=BMC Genomics |date=2009 |volume=10 |issue=1 |pages=364 |doi=10.1186/1471-2164-10-364 |pmid=19660126 |pmc=2728741 |ref=none |doi-access=free }}

{{Động vật}}

{{Taxonbar|from=Q321481}}

Lophotrochozoa - Lịch sử thay đổi

imported>AnsterBot: (Bot) AlphamaEditor, Executed time: 00:00:01.1836609, replaced: {{cite web → {{Chú thích web, {{cite journal → {{Chú thích tập san học thuật (12)