imported>AnsterBot: (Bot) AlphamaEditor, Executed time: 00:00:15.2892770, replaced: accessdate → access-date

2026-02-05T16:24:57Z

(Bot) AlphamaEditor, Executed time: 00:00:15.2892770, replaced: accessdate → access-date

Trang mới

{{otheruses4|nơi hành hương của Pháp|cách dùng tên Lourdes khác|Lourdes (không lẫn lộn)}}
{{Bảng thông tin thành phố Pháp
|name=Lourdes
|image=Lourdes cathedral cave side 1.jpg
|caption=Những người hành hương tới Lourdes
|vùng=[[Midi-Pyrénées]]
|tỉnh=[[Hautes-Pyrénées]]
|quận=Argelès-Gazost
|tổng=thủ phủ của 2 tổng
|insee=65286
|cp=65100
|gentilé=Lourdais
|thị trưởng=[[Jean-Pierre Artiganave]]
|nhiệm kỳt=2001-2008
|intercomm=[[Communauté de communes du Pays de Lourdes]]
|kinh độ=-0.05
|vĩ độ=43.1
|alt moy=
|alt mini=343
|alt maxi=960
|hectares=3.694
|km²=37
|sans=15.203
|date-sans=1999
|dens=411
|date-dens=1999
}}
[[Tập tin:Lourdes la citadelle.jpg|nhỏ|phải|200px|Lâu pháo đài Lourdes]]
[[Tập tin:Mosaic in the in the Rosary Basilica, Lourdes 2.JPG|nhỏ|phải|200px|Tranh kiếng màu trong Vương cung thánh đường Mân Côi]]
'''Lourdes''' ({{IPA|fr|luʀd|lang}}; ''Lorda'' trong [[phương ngữ Gascon]] của [[tiếng Occitan]], cũng phiên âm tiếng Việt là '''Lộ Đức''') là một thành phố trong [[vùng của Pháp|vùng]] [[Occitanie]], thuộc tỉnh [[Hautes-Pyrénées]], miền tây nam nước [[Pháp]]. Lourdes nguyên là 1 thương trấn lớn với nét đặc trưng là một lâu pháo đài nổi lên giữa thành phố trên 1 dốc đá đứng. Năm 1858, sau khi có tin [[Đức Mẹ hiện ra]] với cô [[Bernadette Soubirous]] trong 1 hang đá nhỏ tên là Massabielle bên bờ sông Pau chảy qua thành phố, thì Lourdes trở thành một trong các trung tâm hành hương của tín hữu [[Công giáo]] khắp thế giới. Hàng năm có khoảng hơn 5 triệu khách hành hương tới Lourdes, trong đó có khoảng 60.000 bệnh nhân và người tàn tật đến cầu nguyện, xin phép lạ chữa bệnh. Riêng năm 2008 - kỷ niệm 150 năm Đức Mẹ hiện ra - người ta ước tính khoảng 10 triệu khách hành hương tới đây cùng với [[Giáo hoàng Biển Đức XVI]].<ref>{{chú thích báo
| last =
| first =
| title =Pope approves Lourdes indulgences
| work =
| pages =
| language =
| publisher =BBC News
| date =[[ngày 6 tháng 12 năm 2007]]
| url =http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/7131088.stm
| access-date = ngày 6 tháng 12 năm 2007 }}</ref>
== Địa lý ==

Lourdes nằm ở chân dãy núi [[Pyrénées]], thuộc khu vực kinh tuyến gốc (số 0), trong vùng [[Bigorre]] lịch sử, phía tây nam [[Tarbes]]. Thành phố nằm trên khu vực dốc đá, ở độ cao trung bình 420 m, có dòng sông Pau chảy qua từ đầu nguồn Gavarnie. Quanh thành phố có 3 ngọn núi cao khoảng 1.000 m là "Béout", "Petit Jer" và "Grand Jer". Có thể tới ngọn Grand Jer bằng xe lửa chạy trên đường sắt leo núi, còn ngọn Béout thì phải đi bằng thùng dây cáp treo.

== Lịch sử ==
[[Tập tin:VirgendeLourdes.JPG|nhỏ|trái|160px|Tượng [[Đức Mẹ Lộ Đức|Đức Mẹ Lourdes]] trong hang đá]]
Do vị trí thuận lợi nằm giữa nhiều thung lũng, vùng Lourdes đã có người cư ngụ từ rất sớm. Người ta đã khai quật được các dụng cụ, đồ trang sức, các mảnh sành và các mộ phần ở Espeluges<ref name="LA">Lussault Agnès, ''Les Hautes Pyrénées (Cartes archéologique de la Gaule)'', Fondation Maison des Sciences de l'Homme, 1997, p.166-167, đoạn 3</ref> và trong các hang động Arrouza thuộc ([[thời đại đồ đá mới]] và [[thời đại đồ đồng]]).<ref name="LA">p. 176, đoạn 1</ref> Công sự của lâu pháo đài ở Lourdes dường như đã có từ thế kỷ 1 trước [[CN]]. Các dứng tường (pans de murailles) kiểu [[Đế quốc La Mã|La mã]] đã được Công binh Pháp khám phá ở lâu pháo đài này trong thế kỷ 19. Giữa năm 1904 và 1907, khi phá nhà thờ giáo xứ mang tên [[thánh Phêrô]] cũ, người ta cũng khám phá ra cấu trúc phần nền của 1 ngôi đền dâng cúng cho Thủy thần (Tutelles) với các mảnh sành và 3 bàn thờ dưới nền hậu cung của nhà thờ<ref name="LA">, p.187, đoạn 16</ref>.Đền thờ này được thay thế bởi 1 nhà thờ [[Kitô giáo]] cổ (thế kỷ thứ 5) bị hỏa hoạn thiêu rụi, bằng chứng là các vật đã bị vôi hóa được tìm thấy.<ref name="LA">, p.182, đoạn 17</ref>

Theo truyền thuyết, tên Lourdes có từ thời vua Charlemage (742-814). Một người [[Sarrasin]] (người [[Hồi giáo]] thời cổ) tên Mirat đã chiếm thành phố này và cố thủ. Năm 778 quân đội của Charlemagne bao vây thành phố. Tình cờ có 1 chim [[đại bàng]] ngậm một con cá hồi nước ngọt mang đến cho các người Hồi giáo, các người này liền mang con cá tới cho Charlemagne để làm cho ông ta tin rằng họ có đủ lương thực để cố thủ, chống vây hãm. Thấy khó chiếm được thành phố và theo gợi ý của [[giám mục]] Turpin, cai quản [[giáo phận]] Puy-en-Velay, nhà vua đề nghị cho phép Mirat giữ thành phố, nhưng phải cải sang đạo [[Công giáo]]. Mirat chấp nhận, đem vũ khí tới bỏ dưới chân tượng Đức Nữ Trinh đen ở Puy-en-Velay và chịu [[rửa tội]], mang tên rửa tội là "Lorus", sau này trở thành Lorda (phương ngữ Gascon) tức Lourdes.

== Từ thời trung cổ tới thế kỷ 19 ==
[[Tập tin:Lourdes TourGarnavie 01.jpg|nhỏ|trái|160px|Tháp Garnavie]]
[[Tập tin:Lourdes Sanctuaires 01.jpg|200px|phải|nhỏ|Vương cung thánh đường Đúc Mẹ Vô nhiễm]]
Thời [[Trung Cổ|Trung cổ]] Lourdes và lâu pháo đài của nó là trụ sở của bá tước Bigorre.<ref name="CO">Collectif, ''Lourdes de la Préhistoire à nos jours'', Musée Pyrénéen, 1987, p.101-102</ref> Cùng với cuộc [[Thập tự chinh]] Albigeois (1208-1249), lâu pháo đài Lourdes được coi là điểm then chốt của tỉnh, bị nhiều phe tranh giành. Nó rơi vào tay bá tước Champagne, cũng là vua [[Navarra|Navarre]] (khoảng đầu thế kỷ 13), sau đó vào tay vua Pháp Philippe IV (Philippe le Bel), rồi sau năm 1360 lại rơi vào tay người [[Anh]] trong cuộc [[Chiến tranh Trăm Năm|Chiến tranh 100 năm]] cho tới đầu thế kỷ thứ 15. Trong Chiến tranh 100 năm, Pierre Arnaud de Béarn giữ lâu pháo đài cùng với toàn vùng Bigorre và Lavedan cho vua Anh. Sau năm 1374, người em Jean de Béarn thay thế, nhưng lãnh thổ bị thu hẹp lại trong vùng núi mà thôi, tới tháng 10/1407 thì lâu pháo đài Lourdes rơi vào tay vua Pháp. Thời trung cổ, thành phố mở về phía tây của lâu pháo đài và được xây tường bao quanh (nay chỉ còn lại tháp Garnavie). Thế kỷ 13, Lourdes có khoảng 150 hộ gia đình và sang đầu thế kỷ 15 thì có 243 hộ.<ref name="CO">p.70</ref>

Thế kỷ 16 và 17 Lourdes trải qua nhiều cuộc khủng hoảng. Nhà thờ giáo xứ và tu viện Saint-Pé-de-Bigorre gần đấy bị phá hủy trong cuộc [[Chiến tranh tôn giáo Pháp|Chiến tranh tôn giáo]] (giữa [[Công giáo]] và [[Tin Lành]]).<ref name="CO"/> Tới thế kỷ 18, mặc dù nạn đói và các trận dịch, dân số lại tăng. Năm 1696 có 2.315 dân.<ref name="CO">p.109</ref> Từ năm 1730 tới 1772 thêm 1.189 dân. Năm 1755, dân số gồm khoảng 40% là nông dân, 40% là thợ thủ công (chủ yếu ngành dệt), 8,5% là thợ làm đá và khoảng 13% làm dịch vụ (buôn bán vv...)<ref name="CO">, trang 119</ref>.Tuy nhiên tới đầu cuộc [[Cách mạng Pháp]] (1789) thì dân số lại giảm, chỉ còn khoảng 2.300 người<ref name="CO">p.129</ref>

== Từ thế kỷ 19 tới nay ==
[[Tập tin:Lourdes gave de pau 1.jpg|nhỏ|200px|trái|Sông Pau, ở Lourdes]]
Nửa đầu thế kỷ 19, Lourdes là xã nông nghiệp, khiêm tốn, với khoảng 4.000 dân, phần lớn dân nuôi heo. Cuộc sống êm đềm buồn tẻ. Ngày 11.2.1858, cô gái 14 tuổi Bernadette Soubrirous loan báo tin mình đã gặp 1 phụ nữ lạ, xuất hiện tại hang đá nhỏ Massabielle bên bờ sông Pau, phía tây thành phố, xưng mình là Đấng [[Vô nhiễm nguyên tội]], sau đó còn xuất hiện với cô 17 lần nữa. Dân chúng trong thành phố và các vùng phụ cận đều đổ xô tới hang đá cầu nguyện. Chính quyền phải tạm cấm bằng cách đặt hàng rào gỗ chắn lối vào hang, nhưng đầu tháng 10/1858 phải gỡ bỏ hàng rào chắn vì áp lực của dân chúng và sự can thiệp của "Eugénie de Montijo, vợ của [[Napoléon III]], một người công giáo nhiệt thành. Năm 1862, [[giám mục]] Laurence, cai quản [[giáo phận]] Tarbes nhìn nhận việc Đức Mẹ hiện ra với Bernadette.<ref name="CO">p. 119</ref> Cùng năm, bắt đầu xây các thánh đường mới. Ngôi nhà nguyện đầu tiên được thay bằng [[vương cung thánh đường]] Đức Mẹ Mân Côi, bên trên thánh đường này là vương cung thánh đường Đức Mẹ Vô Nhiễm.<ref name="CO">p.154-155</ref> Thánh đường thứ ba mang tên Vương cung thánh đường thánh Pius X được xây dưới lòng đất (thấp hơn mức sông Pau), toàn bằng bêtông cốt thép, dài 200 m, rộng 80 m, ở giữa cao 10 m, chứa được trên 20.000 người, do kiến trúc sư [[Pierre Vago]] thiết kế và kỹ sư Eugène Freyssinet thực hiện, đã được khánh thành ngày 25.3.1958.

Một phần thành phố giữa sông Pau, các thánh đường và lâu pháo đài được Giáo hội đặt tên là thành Thánh Mẫu (cité mariale).<ref name="CO">p. 170</ref> Hội đồng thành phố, dưới áp lực tôn giáo, phải mở rộng các đường phố và mở 1 đại lộ tới hang đá (từ 1879 - 1881). Các khách sạn và các tiệm mọc lên như nấm để đón các khách hành hương.<ref name="CO">p.172-173</ref>

Người ta ước lượng đã có hơn 200 triệu lượt người tới hành hương từ năm 1860 [http://www.sacredsites.com/europe/france/lourdes.html], và [[Giáo hội Công giáo Rôma|Giáo hội Công giáo Roma]] đã chính thức công nhận 67 trường hợp được chữa lành bệnh nhờ phép lạ ở Lourdes.<ref>[http://www.lourdes-france.org/index.php?goto_centre=ru&contexte=en&id=687# Lourdes france, le site officiel des Sanctuaires vous accueille]</ref>

Ngày nay Lourdes là một trong các trung tâm hành hương lớn của người công giáo khắp 5 châu. Cố [[giáo hoàng Gioan Phaolô II]] đã tới đây 2 lần vào ngày 15.8.1983 và 14-15.8.2004 và đương kim Giáo hoàng Biển Đức XVI cũng sẽ tới hành hương trong tháng 9/2008, nhân kỷ niệm 150 năm Đức Mẹ hiện ra.
[[Tập tin:Lourdes Sanctuaires 02.JPG|nhỏ|200px|Cảnh tổng quát các thánh đường]]
[[Tập tin:Mpa Lurdes MuehleSourbirous.jpg|nhỏ|200px|Nhà của cha mẹ Bernadette (nay là nhà bảo tàng]]

== Kinh tế ==
Ngày nay, Lourdes có khoảng 15.000 cư dân, sống chủ yếu bằng việc kinh doanh du lịch nhờ các khách hành hương. Với khoảng 230 khách sạn, Lourdes là thành phố có nhiều khách sạn thứ 3 trong nước Pháp (sau [[Paris]] và [[Nice]]). Các tiệm ăn, tiêm bán hàng lưu niệm cùng các dịch vụ khác mọc lên khắp thành phố.
== Hành chính ==
Danh sách các thị trưởng Lourdes từ [[Cách mạng Pháp]] (1789):<ref>{{chú thích web | url = http://www.francegenweb.org/mairesgenweb/resultcommune.php?id=377|titre=Liste | tiêu đề = MairesGenWeb | author = | ngày = | ngày truy cập = 31 tháng 10 năm 2015 | nơi xuất bản = | ngôn ngữ = }}</ref>

{{ÉluDébut |Titre= Danh sách thị trưởng liên tục}}
{{Élu |Début= {{Date||mars|2001}} |Fin= [[2014]] |Identité= [[Jean-Pierre Artiganave]] |Parti= [[Union pour un mouvement populaire|UMP]] |Qualité= [[Thương gia]]}}
{{Élu |Début= {{Date||mars|1989}} |Fin= [[2000]] |Identité= [[Philippe Douste-Blazy]] |Parti= [[Union pour la démocratie française|UDF]] |Qualité= [[Thầy thuốc khoa tim]]}}
{{Élu |Début= {{Date|14|mars|1971}} |Fin= mars 1989|Identité= [[François Abadie]] |Parti= [[Parti radical de gauche|PRG]] |Qualité= [[Thợ cơ khí ô tô]]}}
{{Élu |Début= {{Date|14|mars|1965}} |Fin= |Identité= Justin Lacaze |Parti= |Qualité= }}
{{Élu |Début= {{Date|12|décembre|1960}} |Fin= |Identité= Noël Viron |Parti= |Qualité= }}
{{Élu |Début= {{Date|30|décembre|1952}} |Fin= {{Date|23|octobre|1960}} (chết)|Identité= Antoine Beguere |Parti= |Qualité= }}
{{Élu |Début= {{Date||janvier|1945}} |Fin= {{Date|11|décembre|1952}} (chết)|Identité= Georges Dupierris |Parti= |Qualité= Ancien [[giáo viên|nhà giáo]]}}
{{Élu |Début= {{Date||août|1944}} |Fin= |Identité= Albert Borde |Parti= |Qualité= }}
{{Élu |Début= {{Date||juillet|1941}} |Fin= |Identité= Auguste Brenjot |Parti= |Qualité= }}
{{Élu |Début= {{Date||mai|1929}} |Fin= |Identité= Lucien Gazagbe |Parti= |Qualité= }}
{{Élu |Début= {{Date||octobre|1926}} |Fin= |Identité= Lucien Latapie |Parti= |Qualité= }}
{{Élu |Début= {{Date||mai|1925}} |Fin= |Identité= Justin Lacaze |Parti= |Qualité= }}
{{Élu |Début= |Fin= |Identité= |Parti= |Qualité= }}
{{Élu |Début= |Fin= |Identité= |Parti= |Qualité= }}
{{Élu |Début= [[1794]] |Fin= |Identité= Dufo |Parti= |Qualité= }}
{{Élu |Début= [[1790]] |Fin= |Identité= Normande |Parti= |Qualité= }}
{{Élu |Début= [[1789]] |Fin= |Identité= Abadie |Parti= |Qualité= }}
{{ÉluDonnées}}
{{ÉluFin}}

== Dân số ==
{| align="center" rules="all" cellspacing="0" cellpadding="4" style="border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom:2px solid #999; background: #f3fff3"
|+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Tăng trưởng dân số
|-style="background: #ddffdd"
! [[1962]]!! [[1968]]!! [[1975]]!! [[1982]]!! [[1990]]!! [[1999]]
|-
| align=center| 16 023 || align=center| 17 939 || align=center| 17 870 || align=center| 17 425 || align=center| 16 300|| align=center| 15 203
|}

== Các thành phố kết nghĩa ==
* {{Biểu tượng lá cờ|Đức}} [[Altötting]] ([[Đức]])
* {{Biểu tượng lá cờ|Bồ Đào Nha}} [[Fátima]] ([[Bồ Đào Nha]])
* {{Biểu tượng lá cờ|Áo}} [[Mariazell]] ([[Áo]])

== Liên kết ngoài ==
{{thể loại Commons|Lourdes}}
* [http://www.lourdes-france.org/index.php?goto_centre=ru&contexte=en&id=405 The Official Website of the Lourdes Sanctuaries]
* [http://www.lourdes2008.com/index_en.html Lourdes 2008] {{Webarchive|url=http://webarchive.loc.gov/all/20070315130921/http://www.lourdes2008.com/index_en.html |date=2007-03-15 }}, Official site for the 150th anniversary of the apparitions
* [http://www.gutenberg.org/files/18729/18729-h/18729-h.htm Lourdes], by Robert Hugh Benson, 1914, from [[Dự án Gutenberg|Project Gutenberg]]
* [http://www.catholicassociation.co.uk Catholic Association UK] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080704163848/http://www.catholicassociation.co.uk/ |date = ngày 4 tháng 7 năm 2008}}, details more information on Lourdes.
* [http://panoramiques.net/accueil.php?mots=lourdes%20sanctuaires Lourdes Sanctuary 360 panoramas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928101118/http://panoramiques.net/accueil.php?mots=lourdes%20sanctuaires |date = ngày 28 tháng 9 năm 2007}} {{in lang|fr}}
* [http://www.lourdes-france.com/ Portails des sites officiels de Lourdes]
* [http://www.lourdes.fr Site de la commune de Lourdes]
* [http://www.lourdes-infotourisme.com Office de tourisme de Lourdes]
* [http://www.loucrup65.fr/pgie3950.htm Les grottes de Lourdes dans le Monde] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081003064218/http://www.loucrup65.fr/pgie3950.htm |date = ngày 3 tháng 10 năm 2008}}
* [http://www.ign.fr/affiche_rubrique.asp?rbr_id=1087&CommuneId=62668 Lourdes sur le site de l'Institut géographique national] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080201040302/http://www.ign.fr/affiche_rubrique.asp?rbr_id=1087&CommuneId=62668 |date = ngày 1 tháng 2 năm 2008}}
* [http://www.recensement.insee.fr/RP99/rp99/co_navigation.co_page?nivgeo=C&codgeo=65286&theme=ALL&typeprod=ALL&lang=FR&quelcas=LISTE Lourdes sur le site de l'Insee] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090324030520/http://www.recensement.insee.fr/RP99/rp99/co_navigation.co_page?nivgeo=C&codgeo=65286&theme=ALL&typeprod=ALL&lang=FR&quelcas=LISTE |date = ngày 24 tháng 3 năm 2009}}
* {{CathEncy|wstitle=Notre-Dame de Lourdes}}

== Tham khảo ==
{{Tham khảo}}
{{Authority control}}

[[Thể loại:Xã của Hautes-Pyrénées]]
[[Thể loại:Địa điểm hành hương kính Đức Mẹ Maria]]
[[Thể loại:Địa điểm hành hương Công giáo]]
[[Thể loại:Giáo hội Công giáo Rôma tại Pháp]]

Lourdes - Lịch sử thay đổi

imported>AnsterBot: (Bot) AlphamaEditor, Executed time: 00:00:15.2892770, replaced: accessdate → access-date