imported>TheSecondFunnyYellowBot: WPCleaner v2.05b - Fix errors for CW project (Reference before punctuation)

2025-11-22T16:23:21Z

WPCleaner v2.05b - Fix errors for CW project (Reference before punctuation)

Trang mới

{{Bảng phân loại
| image = Costus_speciosus.jpg
| image_width = 240px
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật một lá mầm|Monocots]]
| unranked_ordo = [[Nhánh Thài lài|Commelinids]]
| ordo = [[Bộ Gừng|Zingiberales]]
| familia = [[Họ Mía dò|Costaceae]]
| genus = ''[[Cheilocostus]]''
| species = '''''C. speciosus'''''
| binomial = ''Cheilocostus speciosus''
| binomial_authority = ([[Johann Gerhard König|J.Konig]]) [[James Edward Smith|Sm.]]
| synonyms =
*''Costus speciosus'' (J.Koenig) Sm.
*''Banksea speciosa'' J.Koenig in A.J.Retzius
*''Hellenia speciosa'' (J.Koenig) S.R.Dutta
* v.v.
}}
'''Mía dò''' hay còn gọi là '''thăng long thảo, cát lồi''', '''đọt đắng''', '''đọt hoàng''', '''tậu chó''' (Lạng Sơn), '''củ chóc''', ([[danh pháp hai phần]]: '''''Cheilocostus speciosus''''') có lẽ là loài thực vật phổ biến nhất thuộc chi ''[[Cheilocostus]]'' của họ [[Họ Mía dò|Costaceae]]. Loài này được (J.König) C.Specht mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-343835| tiêu đề=''Cheilocostus speciosus''|ngày truy cập=ngày 16 tháng 7 năm 2013| tác giả 1=The Plant List | năm =2010}}</ref><ref>Một số hệ thống phân loại trước đây xếp vào [[họ Gừng]], các hệ thống hiện nay thì tách [[chi Mía dò]] ra thành họ riêng là [[họ Mía dò]].</ref> Chi Mía dò khác với [[gừng]] thông thường ở chỗ chỉ có một hàng lá xếp hình xoắn ốc.

==Đặc điểm==
Đây là loài thân cỏ, mọc thẳng, có 50–60 cm. Thân mềm, mọc ngang, có thân rễ nạc phát triển thành củ. Lá có bẹ, mọc so le, lúc non xếp thành hình xoắn ốc, có lông, đáy là tròn, đầu phiến nhọn, nhẵn. Cụm hoa mọc thành bông ở ngọn thân, màu trắng, không cuống, hình trứng, mọc rất sít, [[lá bắc]] xếp cặp đôi không đối xứng, màu đỏ. Quả nang, chứa nhiều hạt nhẵn, màu đen, bóng.

Bộ phận dùng của cây mía dò là thân rễ, được thu hái quanh năm. Cát lồi còn dùng được cả búp và cành non. Thân và lá thường dùng làm thuốc, đọt có thể ăn được.

==Phân bố==
Cây có nguồn gốc [[Đông Nam Á]], ngoài ra cũng được đưa tới [[quần đảo Cook]], [[Fiji]], và [[Hawaii]].

Loài này sinh trưởng bằng [[thân rễ]] và phát tán bằng hạt nhờ chim chóc.

==Công dụng==
[[Hình:Mía dò.jpg|nhỏ|200px|phải|Mía dò được trồng làm cảnh]]
Theo dân gian [[Việt Nam]], mía dò dùng để chống viêm, chữa các bệnh như sốt, đái buốt, đái vàng, thấp khớp, đau lưng, đau dây thần kinh. Ngọn và cành non còn tươi nướng, giã, vắt lấy nước nhỏ tai chữa viêm tai, làm mát gan, giảm đau nhức (Lạng Sơn). Ở [[Nam Bộ]], cát lồi là một trong các loại rau thường được dùng với [[bánh xèo]].

Trong hệ thống y học [[Ayurveda]], cây cũng được dùng từ xưa. Theo đó thân rễ dùng để trị [[sốt]], [[chứng phát ban]], [[hen phế quản|hen suyễn]], viêm cuống phổi. Trong [[Kama Sutra]], nó được nhắc tới như một thành phần mỹ phẩm bôi lên lông mi để tăng sự thu hút về mặt tình dục.

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{Thể loại Commons nội dòng|Cheilocostus speciosus}}
*{{wikispecies nội dòng|Cheilocostus speciosus}}
*{{IPNI2|Cheilocostus speciosus|77074291-1|access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013}}
*[http://www.hort.purdue.edu/newcrop/CropFactSheets/costus.html Horticultural Info]
*[http://www.floridata.com/ref/c/cost_spe.cfm Trang thông tin FloriData]
*[http://www.hear.org/pier/species/costus_speciosus.htm Pacific Island Invasive Species] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070715190441/http://www.hear.org/pier/species/costus_speciosus.htm |date=2007-07-15 }}
{{Taxonbar|Q150883|from2=Q15250450}}

[[Thể loại:Cheilocostus|S]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2006]]
[[Thể loại:Cây thuốc]]
[[Thể loại:Thực vật Indonesia]]
[[Thể loại:Thực vật Việt Nam]]
[[Thể loại:Hoa]]

Mía dò - Lịch sử thay đổi

imported>TheSecondFunnyYellowBot: WPCleaner v2.05b - Fix errors for CW project (Reference before punctuation)