imported>Sundance Kid VN: /* Tiểu sử */

2026-08-02T14:58:17Z

Tiểu sử

Trang mới

{{Thông tin nghệ sĩ
| tiền tố = [[Nghệ sĩ Ưu tú]]<br>[[Nhà giáo Ưu tú]]
| tên = Mạnh Dung
| nền = Diễn viên
| hình = Mạnh Dung.jpg
| chú thích hình = Nghệ sĩ Mạnh Dung năm 2023
| tên khác = Vinh
| tên khai sinh = Đoàn Mạnh Dung
| ngày sinh = {{Năm sinh và tuổi|1939|12|19}}
| quốc tịch = {{VNM}}
| nghề nghiệp = Diễn viên; Nhà giáo
| vợ = {{Marriage|[[Thanh Dậu]]|1967}}
| vai trò điện ảnh = Diễn viên
| danh hiệu = [[Nhà giáo Ưu tú]] (1998); [[Nghệ sĩ Ưu tú]]
| năm hoạt động điện ảnh = 1985 - nay
| vai diễn = Ông Ba bắt rắn
| phim = [[Đất phương Nam]]
| vai trò sân khấu = Diễn viên
| năm hoạt động sân khấu = 1957 - 1980
| trường phái sân khấu = [[Cải lương]]
| công ty sân khấu = [[Nhà hát Cải lương Hà Nội#Đoàn Cải lương Chuông Vàng|Đoàn Kim Chung]] {{small|(1957 - 1980)}}
}}

'''Mạnh Dung''' tên đầy đủ là '''Đoàn Mạnh Dung''' (sinh ngày 19 tháng 12 năm 1939) là nghệ sĩ [[cải lương]], diễn viên truyền hình Việt Nam; ông được biết đến với vai ông Ba bắt rắn trong phim truyền hình ''[[Đất phương Nam]]''. Ông được phong danh hiệu [[Nhà giáo Ưu tú]].

== Tiểu sử ==
Đoàn Mạnh Dung<ref name=":1" /> sinh năm 1939 tại [[ga Vinh]], [[Nghệ An]] nên được cha mẹ đặt tên là Vinh, nhưng được gọi lái đi là Dung,<ref name=":3">{{Chú thích web|url=https://thanhnien.vn/nha-giao-uu-tu-nghe-si-manh-dung-giang-ho-tu-thuo-nam-noi-185113937.htm|tựa đề=Nhà giáo ưu tú - nghệ sĩ Mạnh Dung: Giang hồ từ thuở nằm nôi|tác giả=Hoàng Kim|họ=|ngày=2005-11-14|website=Báo Thanh Niên|ngôn ngữ=vi|url-status=live|ngày truy cập=2024-05-22}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=https://www.nguoiduatin.vn/dat-phuong-nam-da-cho-toi-hinh-tuong-ong-gia-nam-bo-a40967.html|tựa đề="Đất Phương Nam đã cho tôi hình tượng ông già Nam Bộ”|tác giả=Hoa Nguyên|ngày=2012-12-27|website=Người Đưa Tin|ngôn ngữ=|url-status=live|ngày truy cập=2024-05-22}}</ref>

Cha ông làm nghề soát vé của tàu Bắc - Nam, năm ông 7 tuổi, gia đình tạm trú tại vùng núi [[Gia Viễn (huyện)|Gia Viễn]], [[Ninh Bình]]. Năm 1952,<ref name=":2">Video phóng sự VTC {{Chú thích|title=NGƯT Mạnh Dung|url=https://www.youtube.com/watch?v=dpCmMjC2v5I|language=vi-VN|access-date=2023-05-09}}</ref> khi chiến sự lắng xuống gia đình ông lại chuyển ra [[Hà Nội]], ông được đặt tên khai sinh là Mạnh Dung nhưng không có ngày sinh. Mạnh Dung chỉ thực sự có đủ ngày sinh trên giấy tờ khi đã nghỉ hưu, ngày 19 tháng 12 là ngày cưới của vợ chồng ông được con gái họ chọn làm ngày sinh.<ref>{{Chú thích web |last= |first= |date=2025-02-01 |title=Nghệ sĩ Đoàn Mạnh Dung: 'Ông già bắt rắn'... sợ rắn |url=https://vietnamnet.vn/nghe-si-doan-manh-dung-ong-gia-bat-ran-so-ran-2367662.html |access-date=2026-08-02 |website=VietNamNet |language=vi}}</ref> Có năng khiếu ca hát từ nhỏ, một lần giọng hát của ông được ông bầu Long, [[Đoàn Cải lương Chuông vàng|Đoàn Cải lương Chuông Vàng]] để ý đến.<ref name=":3" /><ref name=":0">{{Chú thích web|url=https://news.itmedia.vn/nsut-manh-dung-ong-gia-nam-bo--nguoi-bac-10587.htm|tựa đề=NSƯT Mạnh Dung: Ông già Nam bộ … người Bắc|tác giả=Đoan Hồ|website=Báo Dân Sinh|ngôn ngữ=vi|url-status=dead|ngày truy cập=2023-03-18|archive-date=2024-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20240522091810/https://news.itmedia.vn/nsut-manh-dung-ong-gia-nam-bo--nguoi-bac-10587.htm}}</ref>

== Sự nghiệp ==
Mạnh Dung được chọn vào lớp diễn viên sân khấu học tại 72 phố Hàng Bạc, thuộc Sở Văn hóa Hà Nội. Tại đây nghệ sĩ Mạnh Dung đã gặp được NSƯT [[Thanh Dậu]], vợ của ông sau này.<ref name=":0" /> Năm 1957, ông được tuyển vào Đoàn Tiếng chuông vàng Thủ đô và bắt đầu học cải lương. Mạnh Dung từng là kép chính nổi tiếng với gần 100 vở cải lương, trong đó có vở Bạch Xà nương, Tống Trân - Cúc Hoa, Lục Vân Tiên...<ref name=":1" /> Năm 1959, trường Sân khấu Việt Nam được thành lập, Mạnh Dung trở thành học viên khóa cải lương đầu tiên của trường. Sau khi tốt nghiệp, ông trở thành kép chính của đoàn [[Nhà hát Cải lương Hà Nội#Đoàn Cải lương Chuông Vàng|Chuông Vàng]].<ref name=":2" /><ref>{{Chú thích web|url=https://vnexpress.net/manh-dung-toi-goc-bac-nhung-khong-ngai-vai-ong-gia-nam-bo-3118700.html|tựa đề=Mạnh Dung: 'Tôi gốc Bắc nhưng không ngại vai ông già Nam bộ'|tác giả=Châu Mỹ|họ=|ngày=2014-12-12|website=VnExpress|ngôn ngữ=vi|url-status=live|ngày truy cập=2023-03-18}}</ref> Vở cải lương “''Truyền thuyết một tình yêu''” do vợ chồng ông tham gia đã diễn hơn 1000 đêm tại rạp Hồng Hà. Năm 1969, ông gia nhập Đoàn cải lương Nam bộ và trở thành kép chính của đoàn.<ref name=":2" /> Đoàn quy định thành viên không nói giọng Bắc nên bắt đầu tập nói giọng miền Nam.<ref name=":3" />

Năm 1976, Mạnh Dung trở về Hà Nội xây dựng [[Nhà hát Cải lương Trung ương]] và được cử đi học lớp đạo diễn.<ref name=":2" /> Học xong trở về miền Nam, ông gắn bó với công tác giảng dạy tại trường [[Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh|Trung cấp Điện ảnh miền Nam.]]<ref name=":3" /><ref name=":0" /> Vợ chồng nghệ sĩ Mạnh Dung và Thanh Dậu chính thức rời sàn diễn cải lương khi chuyển vào làm giảng viên [[Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh|Trường Sân khấu và Điện ảnh TP. Hồ Chí Minh]] từ năm 1984.<ref name=":0" /> Năm 1998, ông được phong tặng danh hiệu [[Nhà giáo Ưu tú|Nhà giáo ưu tú]].<ref name=":2" /> Sau năm 2003, ông nhận thêm công tác giảng dạy Kỹ thuật diễn xuất cho lớp điện ảnh.<ref name=":3" />

== Đời tư ==
Cùng làm việc tại đoàn Kim Chung, đóng chung lần đầu trong vở ''Sơn Tinh - Thủy Tinh'', chuyện tình cảm của nghệ sĩ Mạnh Dung và [[Thanh Dậu]] đến tai trưởng đoàn, cả hai bị bắt họp kiểm điểm. Từ kép chánh, Mạnh Dung bị cắt vai suốt ba tháng, điều chuyển sang bộ phận thiết kế mỹ thuật. Yêu nhau chưa lâu, họ lại tiếp tục vấp phải rào cản từ gia đình, bố mẹ bà Thanh Dậu chỉ muốn bà lấy con nhà nòi cải lương. Gia đình định gả bà cho con trai của một nghệ sĩ trong đoàn, cũng trạc tuổi Mạnh Dung.<ref name=":1">{{Chú thích web|url=https://vnexpress.net/nghe-si-manh-dung-60-nam-yeu-vo-nhu-ngay-dau-4487548.html|tựa đề=Nghệ sĩ Mạnh Dung: 60 năm yêu vợ như ngày đầu|tác giả=Tam Kỳ|họ=|ngày=2022-7-21|website=VnExpress|ngôn ngữ=vi|url-status=live|ngày truy cập=2023-03-18}}</ref>

Sau sáu năm kiên trì thuyết phục, gia đình đã chấp nhận, năm 1967, ông bà làm đám cưới. Năm 1970, ông bà sinh cô con gái đầu lòng;<ref name=":1" /> Năm 1973, ông bà cùng đi chiến trường thì bà đã có thai được 2 tháng, tình thế lúc đó phải bỏ đi vì chiến tranh quá ác liệt. Sau đó, bà lại có thai một lần nữa thì lại bị sảy trong thời gian đi diễn.<ref>{{Chú thích web|url=https://thanhnien.vn/nsut-manh-dung-ke-chuyen-vo-bi-khoi-u-ac-tinh-2-lan-mat-con-185919731.htm|tựa đề=NSƯT Mạnh Dung kể chuyện vợ bị khối u ác tính, 2 lần mất con|tác giả=Thành Long|họ=|ngày=2020-01-23|website=Báo Thanh Niên|ngôn ngữ=vi|url-status=live|ngày truy cập=2023-03-18}}</ref> Vài năm tiếp theo, bà phát hiện bị [[u xơ tử cung]], hai vợ chồng quyết không sinh thêm con nữa.<ref name=":1" />

Năm 1980, Mạnh Dung vào nam công tác còn bà Thanh Dậu ở lại Hà Nội vì lúc này bà là trưởng đoàn cải lương, đến năm 1983, bà đưa con vào nam đoàn tụ gia đình.<ref name=":1" />

NSƯT Thanh Dậu xuất thân trong một gia đình có truyền thống nghệ thuật, cha là nghệ sĩ đàn tranh Ba Vân, mẹ là nữ hề Vân Quí cùng ở [[Đoàn Cải lương Kim Chung]]. Gia đình nghệ sĩ Ba Vân có 6 người con, thì có tới 5 người đã theo nghệ thuật. Nổi danh nhất phải kể đến Thanh Dậu, và nghệ sĩ [[Thanh Vy]].<ref name=":0" />

== Vai diễn ==
===Điện ảnh / Video===
{| class="wikitable"
|+
!Năm
!Tựa đề
!Vai diễn
!Đạo diễn
!Chú thích
|-
|1985
|''Bão U Minh''
|Ba Trắc
|Lâm Mộc Khôn
|Thường gọi nhầm thành ''Rừng U Minh''<ref name=":2" />
|-
|1996
|''Tổ quốc tiếng gà trưa''
|Bố vợ Tôn Đức Thắng
|[[Huy Thành]]
|
|-
|1998
|''[[Hải Nguyệt]]''
|Ông Ngừ
|[[Trần Mỹ Hà]]
|
|-
|
|''Lên đời''
|
|
|
|-
|2003
|''U14 đội bóng trong mơ''
|
|Lâm Lê Dũng
|
|-
|2005
|[[Giải phóng Sài Gòn (phim)|''Giải phóng Sài Gòn'']]
|Bác Tám
|Long Vân
|
|-
|2009
|''[[21 and a Wake-Up]]''
|Lão nông
|Chris McIntyre
|
|-
|2014
|''The long drum''
|Ông Thanh
|Eve Symington
|Phim ngắn
|-
|2015
|''Trên đỉnh bình yên''
|Ông Thảo
|[[Nguyễn Hữu Mười]]
|
|-
|2016
|''Chờ em đến ngày mai''
|Ông nội Mít
|Đinh Tuấn Vũ
|
|-
|2019
|''Lật mặt: Nhà có khách''
|
|[[Lý Hải]]
|
|-
| rowspan="2" |2021
|''Mậu''
|Ông nội
|Bá Quốc Vinh
| rowspan="2" |Phim ngắn
|-
|''Về nhà''
|Ông
|Thái Kim Tùng
|-
|2023
|[[Lật mặt 6: Tấm vé định mệnh|''Lật Mặt 6: Tấm Vé Định Mệnh'']]
|
|Lý Hải
|
|-
|2024
|[[Lật mặt 7: Một điều ước|''Lật mặt 7: Một Điều Ước'']]
|
|Lý Hải
|
|-
|2025
|''[[Nhà gia tiên]]''
|
|[[Huỳnh Lập]]
|
|}

===Phim truyền hình===
{| class="wikitable"
|+
!Năm
!Tựa đề
!Vai diễn
!Đạo diễn
!Kênh
!Chú thích
|-
|1997
|''[[Đất phương Nam]]''
|Ông Ba bắt rắn
|[[Nguyễn Vinh Sơn]]
| rowspan="2" |[[HTV7]]
|
|-
| rowspan="2" |1998
|''Những đứa con thành phố''
|Ông cai
|[[Đỗ Phú Hải]]
|
|-
|''Bình minh châu thổ''
|Cát Tường
|Trần Ngọc Phong - Châu Huế
|[[VTV1]]
|
|-
|2006
|''[[Dưới cờ đại nghĩa]]''
|Ông Năm rừng sác
|Nguyễn Tường Phương - Lê Phương Nam
|[[HTV7]]
|
|-
|2000
|''Chị Sáu Kiên Giang''
|Hai Lửa
|[[Trần Vịnh]]
|
|
|-
|2008
|[[Trò chơi sinh tử (phim truyền hình Việt Nam)|''Trò chơi sinh tử'']]
|Ông nội
|[[Bùi Cường]]
|[[HTV9]]
|
|-
|2009
|''Gió nghịch mùa''
|
|[[Đặng Lưu Việt Bảo]]
|[[HTV7]]
|
|-
| rowspan="2" |2011
|''[[Cá Rô, em yêu anh!]]''
|Ông Cảnh
| rowspan="2" |[[Nguyễn Phương Điền]]
| rowspan="2" |[[HTV9]]
|
|-
|''Những cơn mưa tình yêu''
|Ông Tư
|
|-
|2012
|''Vòng xoáy bạc''
|Ông nội
|[[Đặng Tất Bình]] và Nguyễn Hoài Thu
|[[VTV9]]
|
|-
|2013
|''[[Nghiệt oan]]''
|Ông Thành
|Hoàng Tuấn Cường
|[[HTV7]]
|
|-
|2014
|[[Vết dầu loang]]
|
|[[Trọng Hải]]
|[[HTV9]]
|
|-
|2017
|''[[Sống trong bóng đêm]]''
|Ông Hai Gạo
|[[Nguyễn Phương Điền]]
|[[THVL1]]
|
|-
|2022
|''[[Vợ quan]]''
|Ông Bảy Thân
|[[Nhâm Minh Hiền]]
|[[Truyền hình cáp Saigontourist|SCTV14]]
|
|}

=== Video âm nhạc ===
{| class="wikitable"
|+
!Năm
!Ca khúc
!Ca sĩ
!Sản xuất
!Ghi chú
|-
|1998
| rowspan="2" |''Còn thương rau đắng mọc sau hè'' (st: [[Bắc Sơn (nghệ sĩ)|Bắc Sơn]])
|[[Hương Lan]]
|[[Tình Productions]]
|<ref>{{Chú thích|title=Hương Lan - Lk Còn Thương Rau Đắng Mọc Sau Hè|url=https://www.youtube.com/watch?v=G2jLO7pSK6M|language=vi-VN|access-date=2023-05-09}}</ref>
|-
|2006
|[[Như Quỳnh (ca sĩ)|Như Quỳnh]]
|[[Trung tâm Thúy Nga]]
|<ref>{{Chú thích|title=PBN 81 {{!}} Như Quỳnh - Còn Thương Rau Đắng Mọc Sau Hè|url=https://www.youtube.com/watch?v=kwU8vtIyIfY|language=vi-VN|access-date=2023-05-09}}</ref>
|}

===Chương trình truyền hình===
* 2018 [[Ký ức vui vẻ]] mùa 1 tập 4 - Khách mời
* 2020 Chị em chúng mình - tập 11 (VTV3)- Khách mời
* 2020 Giải mã tri kỷ - Khách mời
* 2022 Tình trăm năm (HTV7) - Khách mời
* 2021 Gương mặt điện ảnh 2021
* 2022 Lễ khai mạc cuộc thi tìm tài năng ca cổ Trần Hữu Trang tại TP HCM - khách mời
* 2024 Lễ khai mạc Lễ hội Sông nước TP.HCM 2024 - Khách mời (Người dẫn chuyện) <ref>{{Chú thích web|url=https://nld.com.vn/chuyen-tau-huyen-thoai-hoanh-trang-tu-hao-196240531163209625.htm|tựa đề=Rộn ràng khai mạc "Lễ hội sông nước TP HCM" lần 2 – 2024|họ=NLD.COM.VN|website=Báo Người Lao Động Online|ngôn ngữ=vi|ngày truy cập=2024-06-06}}</ref>

== Tham khảo ==
{{Tham khảo|30em}}

[[Thể loại:Nam diễn viên Việt Nam]]
[[Thể loại:Sinh năm 1939]]
[[Thể loại:Nghệ sĩ cải lương]]
[[Thể loại:Nhà giáo Ưu tú]]
[[Thể loại:Nghệ sĩ ưu tú Việt Nam]]
[[Thể loại:Nhân vật còn sống]]

Mạnh Dung - Lịch sử thay đổi

imported>Sundance Kid VN: /* Tiểu sử */