imported>MinhGroup vào lúc 08:06, ngày 29 tháng 3 năm 2026

2026-03-29T08:06:26Z

Trang mới

{{Infobox prepared food
| name = Makówki
| image = 2012-12 Mohnpielen anagoria.jpg
| image_size = 250px
| caption =
| alternate_name = Makůwki, mohnpielen, mákos guba
| country =
| region = [[Trung Âu]]: Ba Lan, Đức, Hungary và [[Silesia]]
| creator =
| course =
| type = [[Danh sách các loại bánh mì ngọt|Bánh mì men ngọt]]
| served =
| main_ingredient = Bột mì, [[men nở]], [[bơ]], [[sữa]], [[Muối ăn|muối]], [[Đường (thực phẩm)|đường]], [[mật ong]], [[hạt anh túc]]
| variations = [[Trái cây khô]] (như quả [[sung]], [[nho khô]], [[Mơ (cây)|mơ]] khô, [[chà là]]), [[quế]], [[Rum|rượu rum]], các loại hạt.
| calories =
| other =
}}

'''Makówki''' ([[tiếng Silesia]]: ''Makůwki / Makōwki'', [[Tiếng Đức Silesia|tiếng Hạ Silesia]]: ''Mohn Kließla'', [[tiếng Đức]]: ''Mohnpielen'', [[tiếng Hungary]]: ''Mákos guba'') là một món tráng miệng bánh mì ngọt làm từ [[Họ Anh túc|hạt anh túc]] của [[Trung Âu]]. Món ăn này được coi là truyền thống ở [[Silesia]] (Tây Nam Ba Lan), nơi nó được phục vụ gần như độc quyền vào [[Đêm vọng Lễ Giáng sinh|đêm Giáng sinh]]. Nó cũng phổ biến ở các vùng khác của Ba Lan cũng như ở miền đông nước Đức, Slovakia và Hungary.

== Ngoài Silesia ==
Makówki cũng nổi tiếng ở [[Brandenburg]] và [[Berlin]] với tên gọi ''Mohnpielen''.<ref>
[https://books.google.com/books?lr=&as_brr=0&as_pt=ALLTYPES&q=Mohnpielen+date%3A0-1900&btnG=Search+Books Mohnpielen in books by 1900]</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=YNwAAAAAcAAJ&dq=Mohnpielen&pg=PA290 Book from 1836, Mark Brandenburg, Mohnpielen]</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=iNb1-BLdY4EC&dq=Brandenburg+Mohnpielen&pg=PA140 1862 book: Northern Germany, Germanic Mythology], to eat seeded foods (particularly Mohnpielen) to ward off bad spirits during twelve days frost</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=3BNIAAAAIAAJ&dq=Brandenburg+Mohnpielen&pg=PA242 Brandenburg Mohnpielen, 1868 book]</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=BlsbAAAAYAAJ&dq=Mohnpielen+date:0-1900&pg=PA42 1885 book]: Mohnpielen], Die Familie Buchholz, [[Julius Stinde]]</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=igMPAAAAYAAJ&dq=Brandenburg+Mohnpielen&pg=RA4-PA23 1899 book, Mohnpielen Brandenburg Heimatkunde –Regional history]</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=2sYqAAAAYAAJ&dq=Brandenburg+Mohnpielen&pg=PA106 Mark Brandenburg Mohnpielen Georg, Rietschel, 1902 book]</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=i8FZAAAAMAAJ&dq=Brandenburg+Mohnpielen&pg=PA44 Paul Drechsler, Sitten und Braeuche in Schlesien, in Brandenburg, Mohnpielen 1903 book]</ref> [[Theodor Fontane]] trong chuyến du hành qua [[Bá quốc Brandenburg]] đã viết về Mohnpielen<ref>[http://www.buecherquelle.com/fontane/vorsturm/vors304b.htm Theodor Fontane, Mohnpielen and other dishes]</ref> và các món ăn khác.

Một món ăn tương tự được làm bằng lát bánh mì [[Kifli]] (Kipferl) ở Hungary được gọi là ''mákos guba''.

Một phiên bản của món ăn này được gọi là [[Opekanec|Opekance]] (bobáľky) được biết đến ở Slovakia, nó được chuẩn bị trong dịp Giáng sinh như một món ăn chay. Opekance được làm với hạt anh túc hoặc các loại hạt xay.

Ở Ba Lan, ngoài vùng Silesia, món ăn này được biết đến rộng rãi với tên gọi makiełki. Điều này đặc biệt phổ biến ở [[Poznań]] và [[Łódź]] (Lodz), nơi những người di cư từ Silesia định cư trong cuộc [[Cách mạng Công nghiệp]] vào thế kỷ 19.<ref>{{Cite web|url=http://www.niedziela.pl/artykul/102953/nd/Ida-Godne-swieta|title = Idą Godne święta}}</ref><ref>http://www.poznan.pl/slownik/ Słownik gwary miejskiej Poznania</ref>

== Cách chế biến ==
Nguyên liệu chính là bánh mì trắng ngọt và hạt anh túc xay nhuyễn được luộc trong sữa với bơ. Các nguyên liệu quan trọng khác bao gồm trái cây khô (quả sung, nho khô, mơ khô, chà là, v.v.), hạnh nhân và các loại hạt khác (sự lựa chọn các loại hạt và trái cây khô có thể khác nhau). Món ăn được nêm gia vị với đường, mật ong, vani, quế và rượu rum.

Bánh mì được cắt thành lát mỏng và xếp lớp trong nồi đất sét hoặc thường là bát thủy tinh hoặc bát pha lê. Sau mỗi lớp, nước sốt hạt anh túc luộc, với gia vị và các loại hạt, được đổ lên sao cho bánh mì ngấm đều. Trên cùng được trang trí thêm một ít hạt và trái cây. Món ăn được dùng lạnh, ít nhất vài giờ sau khi chế biến.

== Ý nghĩa ở Hungary ==
Đây là một món ăn phổ biến ở [[Hungary]] và ở một số nơi là món ăn Giáng sinh.<ref>{{Cite web |title=KARÁCSONYI ASZTAL {{!}} Magyar néprajz {{!}} Kézikönyvtár |url=http://www.arcanum.com/hu/online-kiadvanyok/MagyarNeprajz-magyar-neprajz-2/vii-nepszokas-nephit-nepi-vallasossag-A33C/szokasok-A355/jeles-napok-unnepi-szokasok-A596/december-A912/december-24-karacsony-vigiliaja-adam-eva-napja-A9B2/karacsonyi-asztal-A9B3/,%20https://www.arcanum.com/hu/online-kiadvanyok/MagyarNeprajz-magyar-neprajz-2/vii-nepszokas-nephit-nepi-vallasossag-A33C/szokasok-A355/jeles-napok-unnepi-szokasok-A596/december-A912/december-24-karacsony-vigiliaja-adam-eva-napja-A9B2/karacsonyi-asztal-A9B3/,%20http://www.arcanum.hu/hu/online-kiadvanyok/MagyarNeprajz-magyar-neprajz-2/vii-nepszokas-nephit-nepi-vallasossag-A33C/szokasok-A355/jeles-napok-unnepi-szokasok-A596/december-A912/december-24-karacsony-vigiliaja-adam-eva-napja-A9B2/karacsonyi-asztal-A9B3/,%20https://www.arcanum.hu/hu/online-kiadvanyok/MagyarNeprajz-magyar-neprajz-2/vii-nepszokas-nephit-nepi-vallasossag-A33C/szokasok-A355/jeles-napok-unnepi-szokasok-A596/december-A912/december-24-karacsony-vigiliaja-adam-eva-napja-A9B2/karacsonyi-asztal-A9B3/ |access-date=2024-06-13 |website=www.arcanum.com |language=hu}}</ref> Tên gọi này xuất phát từ sự kết hợp giữa hạt anh túc (mák) và guba (bột chiên luộc sữa có hương vị. Tên gọi này là hệ quả của hiệu ứng Bouba).<ref>{{Cite web |title=guba2 {{!}} Magyar etimológiai szótár {{!}} Kézikönyvtár |url=http://www.arcanum.com/hu/online-kiadvanyok/Lexikonok-magyar-etimologiai-szotar-F14D3/g-F2250/guba2-F23AE/,%20https://www.arcanum.com/hu/online-kiadvanyok/Lexikonok-magyar-etimologiai-szotar-F14D3/g-F2250/guba2-F23AE/,%20http://www.arcanum.hu/hu/online-kiadvanyok/Lexikonok-magyar-etimologiai-szotar-F14D3/g-F2250/guba2-F23AE/,%20https://www.arcanum.hu/hu/online-kiadvanyok/Lexikonok-magyar-etimologiai-szotar-F14D3/g-F2250/guba2-F23AE/ |access-date=2024-06-13 |website=www.arcanum.com |language=hu}}</ref> Có những loại guba khác, như gubakifli, một loại bánh mì [[Bánh mì Pháp|baguette]] ngọt của Hungary.

== Ý nghĩa ở Silesia ==
Ẩm thực Silesia có thể rất bảo thủ. Truyền thống phục vụ makówki/mohnkließla/mohnpielen được duy trì tốt trong số [[Người Silesia|người dân Silesia]] và thật khó để tưởng tượng một Giáng sinh Silesia mà không có món ăn này. Đối với những người lớn tuổi, việc chuẩn bị món ăn này ngoài thời gian Giáng sinh - Năm mới sẽ bị coi là không chính thống. Việc chuẩn bị món makówki bên ngoài vùng Silesia có thể khó khăn do không có sẵn hạt anh túc xay mịn (thường cần đến [[Máy nghiền|máy xay]] đặc biệt). Tại [[Hoa Kỳ]], bột anh túc đóng hộp đôi khi được bán trên thị trường và có thể được sử dụng thay thế.

== Xem thêm ==

* [[Opekanec|Opekance]]
* [[Danh sách các món tráng miệng]]

== Ghi chú ==

{{reflist|2}}

== Liên kết ngoài ==
{{commons category|Makówki}}

{{DEFAULTSORT:Makowki}}
[[Category:Ẩm thực Silesia]]
[[Category:Món tráng miệng Ba Lan]]
[[Category:Ẩm thực Đức]]
[[Category:Món tráng miệng Đức]]
[[Category:Món tráng miệng]]
[[Category:Món tráng miệng Hungary]]
[[Category:Món tráng miệng Slovakia]]
[[Category:Bánh mì]]

Makówki - Lịch sử thay đổi

imported>MinhGroup vào lúc 08:06, ngày 29 tháng 3 năm 2026