imported>Soren1011: /* growthexperiments-addsectionimage-summary-summary: 1 */

2026-07-24T12:46:04Z

growthexperiments-addsectionimage-summary-summary: 1

Trang mới

{{Infobox mountain
| name = Núi Asama
| other_name = 浅間山
| photo = Mount Asama.JPG
| photo_caption = Núi Asama năm 2013
| elevation_m = 2568
| elevation_ref =
| prominence_m =
| prominence_ref=
| listing = Nhật Bản bách danh sơn
| location = [[Honshū]], [[Nhật Bản]]
| range =
| map = Japan
| lat_d = 36 | lat_m = 24 | lat_s = |lat_NS = N
| long_d = 138 | long_m = 31 | long_s = |long_EW = E
| coordinates_ref =
| topo =Cơ quan Thông tin Thổ địa 25000:1 浅間山<br />50000:1 長野
| type = Complex volcano
| age = [[Pleistocen muộn]]–[[Thế Holocen|Holocene]]<ref name="Semless" />
| last_eruption = tháng 6 năm 2015
| first_ascent =
| easiest_route =
}}

{{nihongo|'''Núi Asama'''|浅間山|Asama-yama}} là một [[núi lửa]] phức hợp hoạt động tại trung bộ đảo [[Honshū]] của [[Nhật Bản]]. Đây là núi lửa năng hoạt nhất trên đảo Honshū.<ref name="Smithsonian" /> Cơ quan Khí tượng Nhật Bản phân loại Núi Asama đạt hạng A.<ref name="qvoj-list">{{Chú thích web|url=http://riodb02.ibase.aist.go.jp/strata/VOL_JP/EN/active_v.htm|tiêu đề=List of Active Volcanoes in Japan|year=2006|work=Quaternary Volcanoes in Japan|nhà xuất bản=Geological Survey of Japan, AIST|ngày truy cập=ngày 3 tháng 2 năm 2009|archive-date = ngày 9 tháng 12 năm 2012 |archive-url=https://archive.today/20121209072706/http://riodb02.ibase.aist.go.jp/strata/VOL_JP/EN/active_v.htm}}</ref> Đỉnh núi có độ cao {{convert|2568|m|ft}} trên mực nước biển, trên ranh giới giữa hai tỉnh [[Gunma]] và [[Nagano]]. Asama được xếp vào danh sách 100 núi nổi tiếng Nhật Bản (Nhật Bản bách danh sơn). Một lớp tàu tuần dương của [[Hải quân Đế quốc Nhật Bản]] được đặt theo tên núi.

==Địa chất==
Núi Asama nằm tại nơi tiếp hợp của Cung Izu-Bonin-Mariana và Cung Đông Bắc Nhật Bản.<ref name="Smithsonian">{{cite gvp|vnum=0803-11=|title=Asama|access-date = ngày 2 tháng 2 năm 2009}}</ref> Núi hình thành từ đá mafic không kiềm và nham tầng núi lửa có niên đại từ thế [[Pleistocene Muộn]] đến [[thế Holocene]].<ref name="Semless">{{Chú thích web|url=http://riodb02.ibase.aist.go.jp/db084/Hokurikuzoom_e.html|tiêu đề=Hokuriku|year=2007|work=Seamless Digital Geological Map of Japan|nhà xuất bản=Geological Survey of Japan, AIST|ngày truy cập=ngày 2 tháng 2 năm 2009|archive-date = ngày 6 tháng 2 năm 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206100915/http://riodb02.ibase.aist.go.jp/db084/Hokurikuzoom_e.html}}</ref> Loại đá chủ yếu là [[andesit]] và [[dacite]].<ref name="QVoJ">{{Chú thích web|url=http://riodb02.ibase.aist.go.jp/strata/VOL_JP/EN/vol/91.htm|tiêu đề=ASAMA-YAMA|year=2006|work=Quaternary Volcanoes in Japan|nhà xuất bản=Geological Survey of Japan, AIST|ngày truy cập=ngày 3 tháng 2 năm 2009|archive-date = ngày 19 tháng 12 năm 2012 |archive-url=https://archive.today/20121219004930/http://riodb02.ibase.aist.go.jp/strata/VOL_JP/EN/vol/91.htm}}</ref>

Các nhà khoa học từ [[Đại học Tokyo]] và [[Đại học Nagoya]] hoàn thành thí nghiệm dựng hình thành công lần đầu của họ về bên trong núi lửa vào tháng 4 năm 2007. Bằng cách dò các hạt bán nguyên tử gọi là [[muyon]] đi xuyên qua núi lửa sau khi đến từ không gian, các nhà khoa học có thể dần dựng hình bên trong núi lửa, tao ra các hình ảnh về các lỗ hổng mà thông qua đó dung nham đi sâu vào trong núi lửa.<ref>http://adsabs.harvard.edu/abs/2007E&PSL.263..104T</ref>

Sườn phía đông của núi có một trạm quan trắc núi lửa do Đại học Tokyo điều hành.

==Lịch sử phun trào==
[[Tập tin:Tenmei Eruption 1783 Mount Asama Drawing 1.png|nhỏ|Một bản vẽ đương thời (khoảng thập niên 1780) minh họa thảm họa phun trào núi lửa Asama thời kỳ Tenmei tại Nhật Bản]]
Đặc điểm địa chất của núi lửa được giám sát chặt chẽ bằng các [[địa chấn kế]] và máy quay phim ở vị trí chiến lược.<ref name="seach1">[http://www.volcanolive.com/index.html VolcanoLive.com]: [http://www.volcanolive.com/asama.html Asama]</ref> Các nhà khoa học ghi nhận một loạt kết cấu đa dạng trong tro núi lửa lắng đọng trong khu vực trong một loạt vụ phun trào kể từ phun trào ''Tennin'' năm 1108.<ref>Yasui, Maya, Takahashi Masaki, and Sakagami Masakuki. [http://sciencelinks.jp/j-east/article/200604/000020060406A0079797.php "Textural Variety in the Eruptive Products of Vulcanian Eruptions between 1108 A.D. and 2004 A.D. on Asama-Maekake Volcano,"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181028022104/http://sciencelinks.jp/j-east/article/200604/000020060406A0079797.php |date = ngày 28 tháng 10 năm 2018}} ''Bulletin of the Volcanological Society of Japan'' (''Kazan''). Vol. 50, No. 6 (2005). pp. 501–517.</ref>

Núi Asama phun trào vào đầu tháng 2 năm 2009, đưa tro lên cao đến {{convert|2|km|abbr=on}},<ref name="BBC1">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/7864266.stm "Volcano erupts close to Tokyo,"] BBC. ngày 2 tháng 2 năm 2009.</ref> và thổi đá cao đến {{convert|1|km|abbr=on}} từ miệng núi lửa. Ghi nhận được tro rơi tại Tokyo, cách miệng núi lửa {{convert|145|km|abbr=on}} về phía đông nam. Vào ngày 16 tháng 2, ghi nhận được 13 trận động đất núi lửa và phun khói và tro thành một đám mây cao {{convert|400|m|abbr=on}}.

Núi Asama tiếp tục có các trận phun trào nhỏ, rung chấn trong tháng hai và duy trì cảnh báo cấp 3 (vùng nguy hiểm trong vòng {{convert|4|km|abbr=on}} quanh miệng núi lửa).<ref name="Japanese Meteorological Agency">[http://www.seisvol.kishou.go.jp/tokyo/STOCK/volinfo/VK20090217160010_306.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090221082738/http://www.seisvol.kishou.go.jp/tokyo/STOCK/volinfo/VK20090217160010_306.html |date = ngày 21 tháng 2 năm 2009}} ngày 18 tháng 2 năm 2009.</ref>

Có các trận phun tro nhỏ diễn ra tại núi lửa Asama trong tháng 8 năm 2008. Đây là hoạt động đầu tiên tại núi lửa kể từ năm 2004.<ref name="seach1"/>

Một trận phun trào kiểu vulcanian đơn lẻ xảy ra tại núi lửa Asama vào lúc 11:02 UT ngày 1 tháng 9 năm 2004. Các khối nóng sáng được đẩy từ đỉnh và gây nhiều vụ hỏa hoạn.<ref name="seach1"/> Vụ phun trào đưa tro và đá xa đến {{convert|200|km|abbr=on}}.<ref name="BBC1" />

Trong tháng 4 năm 1995, trên 1000 trận động đất được phát hiện tại núi lửa.<ref name="seach1"/>

Một vụ phun trào gây nổ xảy ra vào ngày 8 tháng 4 năm 1983, tephra nóng sáng được phun ra, và tro rơi cách {{convert|250|km|abbr=on}} từ núi lửa.<ref name="seach1"/>

Các vụ phun trao gây nổ xảy ra tại đỉnh của núi lửa Asama vào ngày 26 tháng 4 năm 1982, tro mịn rơi tại Tokyo lần đầu tiên trong vòng 23 năm.<ref name="seach1"/>

===Phun trào ''Tenmei''===
Núi Asama phun trào vào năm 1783 (''[[Tenmei]] thứ ba 3''), gây tổn thất trên quy mô rộng.<ref>Titsingh, Isaac. (1834). [http://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&pg=PP9&dq=nipon+o+dai+itsi+ran#PRA1-PA420,M1 ''Annales des empereurs du japon,'' p. 420.]</ref> Phun trào kiểu [[plinian]] kéo dài trong ba tháng, bắt đầu từ ngày 9 tháng 5 năm 1783, gây mưa đá bọt [[andesit]], [[pyroclastic]] chảy, dung nham chảy, và mở rộng nón núi lửa. Phun trào cực độ bắt đầu vào ngày 4 tháng 8 và kéo dài trong 15 tiếng,<ref name="Richards2003">{{chú thích sách|last=Richards|first=John F.|title=The Unending Frontier: An Environmental History of the Early Modern World|url=http://books.google.com/books?id=i85noYD9C0EC&pg=PA177|access-date =ngày 2 tháng 8 năm 2013|year=2003|publisher=University of California Press|isbn=9780520939356|page=177}}</ref> với đá bọt rơi và pyroclastic chảy.<ref name="seach1"/> Đặc điểm phức tạp của đợt phun trào này được giải thích là do lắng đọng nhanh chóng tro pyroclastic thô gần miệng phun và dòng chảy dung nham tiếp theo; và các sự kiện này đi kém với cột phun cao khiến đá bọt bị đẩy hơn nữa vào khí quyển.<ref>Yasui, Maya and Takehiro Koyaguchi. [http://www.springerlink.com/content/q4mnde3wlvf4fq8x/ "Sequence and eruptive style of the 1783 eruption of Asama Volcano, central Japan: a case study of an andesitic explosive eruption generating fountain-fed lava flow, pumice fall, scoria flow and forming a cone,"]{{Liên kết hỏng|date = ngày 22 tháng 3 năm 2021 |bot=InternetArchiveBot }} ''Journal Bulletin of Volcanology'' (''Kasan''). Vol. 66, No. 3 (March 2004). pp. 243–262.</ref>

Miêu tả của [[Isaac Titsingh]] về phun trào núi Asama được xuất bản bằng tiếng Pháp sau khi ông mất, tại Paris vào năm 1820;<ref>Titsingh, Isaac. (1820). [http://www.worldcat.org/oclc/221890479&referer=brief_results ''Mémoires et Anecdotes sur la Dynastie régnante des Djogouns, Souverains du Japon.'']</ref> và bản chuyển ngữ tiếng Anh được xuất bản tại Luân Đôn vào năm 1822.<ref>Titisngh, Isaac. (1822). [http://books.google.com/books?id=s09iPQAACAAJ&dq=M%C3%A9moires+et+Anecdotes++Isaac+Titsingh&client=firefox-a&source=gbs_book_other_versions_r&cad=0_2 ''Illustrations of Japan: consisting of private memoirs and anecdotes of the reigning dynasty of the Djogouns, or sovereigns of Japan.'']{{Liên kết hỏng|date=2023-06-29 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> những quyển sách này dựa vào các nguồn tiếng Nhật; và đây là tác phẩm đầu tiên về thể loại này được phổ biến tại châu Âu và phương Tây.<ref>Screech, T. (2006), ''Secret Memoirs of the Shoguns: Isaac Titsingh and Japan, 1779-1822,'' pp. 146–148.</ref>

Sức tàn phá của núi lửa làm trầm trọng thêm "Nạn đói lớn ''Tenmei''". Phần lớn đất canh tác tại các khu vực Shinano và Kōzuke bị bỏ hoang hoặc sản xuất dưới mức trong 4-5 năm sau đó.<ref>Hall, John. (1955). '' Tanuma Okitsugu, 1719-1788: Forerunner of Modern Japan,'' p. 122.</ref> Tác động của động đất là tệ hại do sau nhiều năm suýt bị đói hoặc bị đói thực sự, nhà cầm quyền và dân chúng đều không còn dự trữ gì.<ref>Hall, p. 170.</ref> Đợt phun trào vào ngày 4 tháng 8 khiến 1.400 người thiệt mạng,<ref name="StoltmanLidstone2007">{{chú thích sách|last1=Stoltman|first1=Joseph P.|last2=Lidstone|first2=John|last3=Dechano|first3=Lisa M.|title=International Perspectives on Natural Disasters: Occurrence, Mitigation, and Consequences: Occurrence, Mitigation, and Consequences|url=http://books.google.com/books?id=94q9GgFtjYoC&pg=PA172|access-date =ngày 2 tháng 8 năm 2013|date = ngày 11 tháng 3 năm 2007 |publisher=Springer|isbn=9781402028519|pages=172–73}}</ref> cộng thêm 20.000 người thiệt mạng do nạn đói.<ref name="Bowman2000">{{chú thích sách|last=Bowman|first=John Stewart|title=Columbia Chronologies of Asian History and Culture|url=http://books.google.com/books?id=pg5Qi28akwEC&pg=PA185|access-date =ngày 2 tháng 8 năm 2013|year=2000|publisher=Columbia University Press|isbn=9780231110044|page=185}}</ref>

===Phun trào ''Tennin''===
Núi Asama có đợt phun trào vào năm 1108 (''Tennin 1''), đây là chủ đề được khoa học hiện đại nghiên cứu.<ref>[http://www.cnrs.fr/en/aboutCNRS/overview.htm Centre national de la recherche scientifique (CNRS)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090225122406/http://www.cnrs.fr/en/aboutCNRS/overview.htm |date=ngày 25 tháng 2 năm 2009 }}, France: Yoshida, Minoru and Aoyagi, Ryugi. [http://cat.inist.fr/?aModele=afficheN&cpsidt=16211153 "Fluorine and chlorine contents in the products of the 1108 (''Tennin'') eruption of Asama volcano,"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120606185446/http://cat.inist.fr/?aModele=afficheN&cpsidt=16211153 |date=2012-06-06 }} ''Bulletin of the Volcanological Society of Japan'' (''[[Kazan]]''). Vol. 49, No. 4 (2004). pp. 189–199.</ref> Các ghi chép cho thấy cường độ của đợt phun trào kiểu plinian này lớn gấp hai lần thảm họa ''Tenmei'' vào năm 1783.<ref>Hayakawa, Yukio and Hideko Nakajima. [http://www.edu.gunma-u.ac.jp/~hayakawa/volcanoes/asama/asamasiryo/abstract.html "Volcanic Eruptions and Hazards of Asama Written in Historical Records" (abstract),] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120220081215/http://www.edu.gunma-u.ac.jp/~hayakawa/volcanoes/asama/asamasiryo/abstract.html |date=2012-02-20 }} ''Bulletin of the Volcanological Society of Japan'' (''[[Kazan]]''). ngày 19 tháng 7 năm 2006.</ref>

===Các đợt phun trào trong lịch sử===
Núi Asama được thư thịch Nhật Bản chép là phun trào trong các năm: '''''2009''''', '''''2008''''', '''''2004''''', 2003, '''''1995''''', 1990, '''''1983''''', '''''1982''''', 1973, 1965, 1961, 1958–59, 1953–55, 1952, 1952, 1950–51, 1949, 1947, 1946, 1944–45, 1938–42, 1935–37, 1934, 1934, 1933, 1931–32, 1930, 1929, 1929, 1927–28, 1924, 1922, 1920–21, 1919, 1918?, 1917, 1916, 1915, 1914, 1909–14, 1908, 1908, 1907, 1907, 1906, 1905?, 1904, 1903, 1902, 1902, 1900–01, 1899, 1899, 1894, 1889, 1879, 1878?, 1875, 1869, 1815, 1803, 1803, '''''1783''''', 1779?, 1777, 1776, 1769, 1762, 1755, 1754, 1733, 1732, 1731, 1729, 1729, 1728, 1723, 1723, 1722, 1721, 1720, 1719, 1718, 1717, 1711, 1710, 1708–09, 1706, 1704, 1703, 1669, 1661, 1661, 1660, 1659, 1658, 1657, 1656, 1655, 1653, 1652, 1651, 1650?, 1649, 1648, 1648, 1647, 1645, 1644, 1609, 1605, 1604, 1600, 1598, 1597, 1596, 1596, 1595?, 1591, 1590, 1532, 1528, 1527, 1518, 1427?, 1281, '''''1108''''', 887, 685.<ref name="seach1"/>

==Hình ảnh==
<gallery>
Image:Asama-yama.JPG|Núi Asama
Image:Mt.Asama2 (From saku city).jpg|Núi Asama tháng 12 năm 2005
File:Mt.Asama (From onioshidashi).jpg|Núi Asama tháng 12 năm 2005 từ tỉnh Gunma
Image:IMG Mt.Asama.JPG|Núi Asama năm 1999 từ tỉnh Nagano
</gallery>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
*[[John Whitney Hall|Hall, John Whitney]] (1955). '' [[Tanuma Okitsugu]], 1719–1788: Forerunner of Modern Japan, '' Cambridge: [[Harvard University Press]].
*Hayakawa, Yukio and Hideko Nakajima. [http://www.edu.gunma-u.ac.jp/~hayakawa/volcanoes/asama/asamasiryo/abstract.html "Volcanic Eruptions and Hazards of Asama Written in Historical Records" (abstract),] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120220081215/http://www.edu.gunma-u.ac.jp/~hayakawa/volcanoes/asama/asamasiryo/abstract.html |date=2012-02-20 }} ''Bulletin of the Volcanological Society of Japan'' (''[[Kazan]]''). ngày 19 tháng 7 năm 2006.
*[[Timon Screech|Screech]], Timon (2006). [http://books.google.com/books?id=BLzQA7cpr7wC&client=firefox-a ''Secret Memoirs of the Shoguns: Isaac Titsingh and Japan, 1779-1822.''] London: [[RoutledgeCurzon]]. ISBN 978-0-7007-1720-0 (cloth); ISBN 978-0-203-09985-8 (electronic)
*[[Isaac Titsingh|Titsingh, Isaac]] (1834). [Siyun-sai Rin-siyo/[[Hayashi Gahō]], 1652], ''[[Nipon o daï itsi ran]]; ou, [http://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&dq=nipon+o+dai+itsi+ran Annales des empereurs du Japon.''] Paris: [[Royal Asiatic Society|Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland]].

==Liên kết ngoài==
{{thể loại Commons}}
* [http://www.data.jma.go.jp/svd/vois/data/tokyo/306_Asamayama/306_index.html Asamayama] - Japan Meteorological Agency {{in lang|ja}}
* {{PDF|[http://www.data.jma.go.jp/svd/vois/data/tokyo/STOCK/souran_eng/volcanoes/045_asamayama.pdf Asamayama: National catalogue of the active volcanoes in Japan]}} - Japan Meteorological Agency
* [https://gbank.gsj.jp/volcano/Act_Vol/asama/index-e.html Asama Volcano] - Geological Survey of Japan
* [http://volcano.si.edu/volcano.cfm?vn=283110 Asamayama] - Smithsonian Institution: Global Volcanism Program

{{100 núi nổi tiếng Nhật Bản}}
{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Asama}}
[[Thể loại:Núi Nhật Bản]]
[[Thể loại:Núi lửa còn hoạt động]]

Núi Asama - Lịch sử thay đổi

imported>Soren1011: /* growthexperiments-addsectionimage-summary-summary: 1 */