https://wikibeta.org/index.php?action=history&feed=atom&title=N%E1%BA%A5m_psilocybinNấm psilocybin - Lịch sử thay đổi2026-08-11T00:29:24ZLịch sử thay đổi trang này trên wikiMediaWiki 1.46.0https://wikibeta.org/index.php?title=N%E1%BA%A5m_psilocybin&diff=7180395&oldid=previmported>InternetArchiveBot: Add 1 book for Wikipedia:Thông tin kiểm chứng được (20260623sim)) #IABot (v2.0.9.5) (GreenC bot2026-06-23T23:02:25Z<p>Add 1 book for <a href="/wiki/Wikipedia:Th%C3%B4ng_tin_ki%E1%BB%83m_ch%E1%BB%A9ng_%C4%91%C6%B0%E1%BB%A3c" title="Wikipedia:Thông tin kiểm chứng được">Wikipedia:Thông tin kiểm chứng được</a> (20260623sim)) #IABot (v2.0.9.5) (<a href="/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:GreenC_bot" title="Thành viên:GreenC bot">GreenC bot</a></p>
<p><b>Trang mới</b></p><div>[[Tập tin:Psilocybe_semilanceata_6514.jpg|nhỏ| ''[[Psilocybe semilanceata]]'' ]]<br />
'''Nấm psilocybin,''' hay còn gọi là '''nấm ma thuật''' hoặc '''nấm ảo giác,''' là một nhóm trong nhóm [[đa ngành]] của [[Nấm lớn|nấm]] có chứa các chất [[psilocybin]] và [[psilocin]].<ref name="Kuhn 2003"><cite class="citation book">Kuhn, Cynthia; Swartzwelder, Scott; Wilson, Wilkie (2003). [[iarchive:buzzedstraightfa0000kuhn/page/83|''Buzzed: The Straight Facts about the Most Used and Abused Drugs from Alcohol to Ecstasy'']]. W.W. Norton & Company. p.&nbsp;[[iarchive:buzzedstraightfa0000kuhn/page/83|83]]. [[International Standard Book Number|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-393-32493-8|<bdi>978-0-393-32493-8</bdi>]].</cite></ref><ref>{{Chú thích web|url=https://www.canada.ca/en/health-canada/services/substance-abuse/controlled-illegal-drugs/magic-mushrooms.html|tựa đề=Magic mushrooms - Canada.ca|tác giả=Canada|tên=Health|ngày=2012-01-12|website=www.canada.ca|ngôn ngữ=en|ngày truy cập=2017-12-20|archive-date = ngày 22 tháng 12 năm 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171222051237/https://www.canada.ca/en/health-canada/services/substance-abuse/controlled-illegal-drugs/magic-mushrooms.html}}</ref><br />
<br />
Các [[Chi (sinh học)|giống]] sinh học có chứa nấm psilocybin bao gồm ''[[Copelandia]]'', ''[[Gymnopilus]]'', ''[[Inocybe]]'', ''[[Panaeolus]]'', ''[[Pholiotina]]'', ''[[Pluteus]]'' và ''[[Psilocybe]]''. Nấm psilocybin có thể đã được sử dụng trong các nghi lễ và tập tục tôn giáo cổ xưa.<ref name="Guzmán 2008"><cite class="citation journal">Guzmán G. (2008). "Hallucinogenic mushrooms in Mexico: An overview". ''Economic Botany''. '''62''' (3): 404–412. [[Digital object identifier|doi]]:[[doi:10.1007/s12231-008-9033-8|10.1007/s12231-008-9033-8]].</cite><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> Chúng có thể được mô tả trong [[Nghệ thuật trên đá|nghệ thuật đá]] [[Thời đại đồ đá|thời kỳ đồ đá]] ở châu Phi và châu Âu, nhưng được thể hiện nổi tiếng nhất trong các tác phẩm điêu khắc và biểu tượng thời tiền Columbus được thấy trên khắp Trung và Nam Mỹ.<br />
<br />
== Lịch sử ==<br />
<br />
=== Ban đầu ===<br />
Nghệ thuật trên đá thời tiền sử gần [[Villar del Humo]], Tây Ban Nha, đưa ra một giả thuyết rằng nấm ''[[Psilocybe hispanica]]'' đã được sử dụng trong các nghi lễ tôn giáo cách đây 6.000 năm,<ref>{{Chú thích tạp chí|last=Akers|first=Brian P.|last2=Ruiz|first2=Juan Francisco|last3=Piper|first3=Alan|last4=Ruck|first4=Carl A. P.|date = ngày 17 tháng 2 năm 2011 |title=A Prehistoric Mural in Spain Depicting Neurotropic Psilocybe Mushrooms?1|url=https://archive.org/details/sim_economic-botany_2011-06_65_2/page/n4|journal=Economic Botany|language=en|volume=65|issue=2|pages=121–128|doi=10.1007/s12231-011-9152-5|issn=0013-0001}}</ref> và nghệ thuật tại các [[Tassili n'Ajjer|hang động Tassili]] ở miền nam [[Algérie|Algeria]] từ {{Nowrap|từ 7,000 to 9,000 năm trước}} có thể đã mô tả loài ''[[Psilocybe mairei|Psilocbe]]''.<ref name="Rush2013">{{Chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=O45aDYWOL-oC&pg=PA488|title=Entheogens and the Development of Culture: The Anthropology and Neurobiology of Ecstatic Experience|last=Rush|first=John A.|publisher=North Atlantic Books|year=2013|isbn=978-1-58394-624-4|page=488}}</ref><ref name="Samorini 1992"><cite class="citation journal">Samorini, G. (1992). [http://www.artepreistorica.com/2009/12/the-oldest-representations-of-hallucinogenic-mushrooms-in-the-world-sahara-desert-9000-%E2%80%93-7000-b-p/ "The oldest representations of hallucinogenic mushrooms in the world (Sahara Desert, 9000–7000 B.P.)"]. ''Integration''. '''2''' (3): 69–78.</cite><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> <br />
[[Tập tin:Psilocybe_Mushrooms_statues.jpg|nhỏ|Nấm thời tiền Columbia]]<br />
Các loài gây ảo giác thuộc chi [[Psilocybe]] có lịch sử sử dụng giữa các dân tộc bản địa của Mesoamerica để hiệp thông tôn giáo, bói toán và chữa bệnh, từ thời tiền Columbus cho đến ngày nay. Đá và họa tiết về các loại nấm này đã được tìm thấy ở [[Guatemala]].<ref name="Stametspg11">Stamets (1996), p. 11.</ref> Một bức tượng có niên đại từ khoảng năm 200 và mô tả một loại nấm rất giống với ''[[Psilocybe mexicana]]'' đã được tìm thấy trong một ngôi mộ đứng phía tây Mexico ở bang [[Colima]]. Loài ''Psilocybe'' được người [[Aztec]] biết đến như ''teōnanācatl'' (nghĩa là "nấm thần linh" - trong tiếng [[Tiếng Nahuatl|Nahuatl]]) và được báo cáo đã được sử dụng tại lễ đăng quang của [[Aztec]] cai trị [[Moctezuma II]] năm 1502. Người Aztec và Mazatecs gọi nấm psilocybin là nấm thiên tài, nấm bói toán và nấm kỳ diệu, khi được dịch sang tiếng Anh.<ref>Stamets (1996), p. 7.</ref> Bernardino de Sahagún đã tường thuật việc sử dụng nấm ''teonanácatl'' theo nghi thức của người Aztec, khi ông đi du lịch đến Trung Mỹ sau chuyến thám hiểm của [[Hernán Cortés]].<ref name="Hofmann 1980"><cite class="citation book">Hofmann A. (1980). "The Mexican relatives of LSD". ''LSD: My Problem Child''. New York, New York: McGraw-Hill. pp.&nbsp;49–71. [[International Standard Book Number|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-07-029325-0|<bdi>978-0-07-029325-0</bdi>]].</cite><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref><br />
<br />
==Xem thêm==<br />
*[[Danh sách loài nấm psilocybin]]<br />
*[[Phi hình sự hóa psilocybin tại Hoa Kỳ]]<br />
<br />
== Tham khảo ==<br />
{{Tham khảo|30em}}<br />
<br />
== Sách tham khảo ==<br />
<br />
{{Refbegin}}<br />
* {{chú thích sách| author=Allen, J.W. |year=1997 |title=Magic Mushrooms of the Pacific Northwest |publisher=Raver Books and John W. Allen |location=Seattle |isbn=978-1-58214-026-1}}<br />
* {{chú thích sách |author1=Ballesteros, S. |author2=Ramón, M.F. |author3=Iturralde, M.J. |author4=Martínez-Arrieta, R. |chapter=Natural Sources of Drugs of Abuse: Magic Mushrooms |editor-last=Cole, S.M. |title=New Research on Street Drugs |year=2006 |publisher=Nova Science Publishers |isbn=978-1594549618}}<br />
* {{chú thích sách |author=Estrada, A. |year=1981 |title=Maria Sabina: Her Life and Chants |publisher=Ross Erikson |isbn=978-0915520329 |url=https://archive.org/details/marasabinaherl00estr }}<br />
* Haze, Virginia & Dr. K. Mandrake, PhD. ''The Psilocybin Mushroom Bible: The Definitive Guide to Growing and Using Magic Mushrooms''. Green Candy Press: Toronto, Canada, 2016. {{ISBN|978-1937866-28-0}}. www.greencandypress.com.<br />
* {{chú thích sách |author=Högberg, O. |title=Flugsvampen och människan |language=sv |isbn=978-91-7203-555-3|year=2003 }}<br />
* {{chú thích sách |author1=Kuhn, C. |author2=Swartzwelder, S |author3=Wilson, W. |year=2003 |title=Buzzed: The Straight Facts about the Most Used and Abused Drugs from Alcohol to Ecstasy |publisher=W.W. Norton & Company |location=New York |isbn=978-0-393-32493-8 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/buzzedstraightfa0000kuhn }}<br />
* {{chú thích sách |author=Letcher, A. |year=2006 |title=Shroom: A Cultural History of the Magic Mushroom |url=https://archive.org/details/shroomculturalhi0000letc |location=London |publisher=Faber and Faber |isbn=978-0571227709}}<br />
* {{chú thích sách |author=McKenna, T. |year=1993 |title=Food of the Gods |url=https://archive.org/details/foodofgodssearch0000mcke |publisher=Bantam |isbn=978-0553371307}}<br />
* {{chú thích sách |author1=Nicholas, L.G. |author2=Ogame, K. |year=2006 |title=Psilocybin Mushroom Handbook: Easy Indoor and Outdoor Cultivation |url=https://archive.org/details/psilocybinmushro0000nich |publisher=Quick American Archives |location= |isbn=978-0-932551-71-9}}<br />
* {{chú thích sách |author=Stamets, P. |year=1993 |title=Growing Gourmet and Medicinal Mushrooms |publisher=Ten Speed Press |location=Berkeley |isbn=978-1-58008-175-7}}<br />
* {{chú thích sách |author1=Stamets, P. |author2=Chilton, J.S. |year=1983 |title=The Mushroom Cultivator |url=https://archive.org/details/mushroomcultivat0000stam |publisher=Agarikon Press |location=Olympia |isbn=978-0-9610798-0-2}}<br />
* {{chú thích sách |author=Stamets, P. |year=1996 |title=Psilocybin Mushrooms of the World |url=https://archive.org/details/psilocybinmushro0000stam |publisher=Ten Speed Press |location=Berkeley |isbn=978-0-9610798-0-2}}<br />
* {{chú thích sách |author=Wasson, G.R. |title=The Wondrous Mushroom: Mycolatry in Mesoamerica |url=https://archive.org/details/wondrousmushroom0000wass |publisher=McGraw-Hill |year=1980 |isbn=978-0-07-068443-0}}<br />
* {{Chú thích tạp chí |author1=Wurst, M. |author2=Kysilka, R. |author3=Flieger, M. |title=Psychoactive tryptamines from Basidiomycetes |journal=Folia Microbiologica |year=2002 |volume=47 |issue=1 |pages=3–27 |doi=10.1007/BF02818560 |pmid=11980266}}<br />
{{Refend}}</div>imported>InternetArchiveBot