imported>TheSecondFunnyYellowBot: WPCleaner v2.05b - Fix errors for CW project (Reference before punctuation - Link equal to linktext - Whitespace characters after heading)

2025-11-11T12:02:40Z

WPCleaner v2.05b - Fix errors for CW project (Reference before punctuation - Link equal to linktext - Whitespace characters after heading)

Trang mới

{{Thông tin nhân vật hoàng gia
|tên = Nam Tất
|tên gốc = 南必
|hình =
|ghi chú hình =
|tước vị = [[Nguyên Thế Tổ]] [[Hoàng hậu]]
|chức vị = [[Hoàng hậu|Chính hậu]] [[nhà Nguyên]]
|tại vị = [[1283]] - [[1294]]
|tiền nhiệm = [[Sát Tất|<font color = "gray">Sát Tất</font>]]
|kế nhiệm = [[Bốc Lỗ Hãn|<font color = "blue">Bốc Lỗ Hãn</font>]]
|chồng = [[Hốt Tất Liệt]]
|con cái = [[Thiết Miệt Xích]]
|thụy hiệu =
|tước vị đầy đủ =
|cha = [[Tiên Đồng]] hoặc [[Án Trần]]
|mẹ =
|sinh = ?
|nơi sinh = [[Hoằng Cát Lạt]], [[Mông Cổ]]
|mất = ?
|nơi mất = [[Đại Đô]], [[Đại Nguyên]]
|nơi an táng =
}}

'''Nam Tất''' ([[chữ Hán]]: 南必; {{mong|m=ᠨᠠᠮᠪᠢ|Ppp=Nambui}}; ? - sau năm [[1294]]),<ref>{{Harvnb|Ч.Содбилэг|2010|loc=«Наньби» гэсэн}}</ref> cũng gọi '''Nam Bỉ''' (南比; ''Nánbǐ''),<ref>{{Harvnb|Д.Идэр|2016|p=31}}</ref> [[Hoằng Cát Lạt|Hoằng Cát Lạt thị]], là [[Hoàng hậu]] thứ hai của Nguyên Thế Tổ [[Hốt Tất Liệt]] - vị [[Hoàng đế]] đầu tiên của triều đại [[nhà Nguyên]] trong [[lịch sử Trung Quốc]].

== Tiểu sử ==
Hoàng hậu thuộc bộ tộc [[Hoằng Cát Lạt]], theo [[Nguyên sử]] thì bà là con gái của [[Tiên Đồng]] (仙童), cháu nội của [[Tế Ninh]] Trung Vũ vương [[Án Trần]], nhưng [[Tân Nguyên sử]] ghi có khả năng bà là con gái Án Trần.<ref>{{Harvnb|Kha Thiệu Vân|1919|loc=Quyển 140, Liệt truyện 1}}: 其次曰南必皇后，翁吉刺氏，納陳孫仙童之女，或曰按陳之女。</ref> Theo vai vế, Nam Tất là cháu gái hoặc em gái của [[Sát Tất]] - Hoàng hậu đầu tiên của Hốt Tất Liệt.

Năm Chí Nguyên thứ 18 ([[1281]]), Hoàng hậu Sát Tất băng thệ. Năm thứ 20 ([[1283]]), Hốt Tất Liệt theo di nguyện của cố Hoàng hậu, tái hôn với nữ nhân Hoàng Cát Lạt bộ là Nam Tất, ban sách bảo Hoàng hậu.<ref name="Man2004p394">{{harvnb|Man|2004|p=394}}</ref> Theo quy định [[hậu cung nhà Nguyên]], Hoàng đế được phép lập nhiều Hoàng hậu một lúc, nhưng chỉ có Hoàng hậu nhận sách bảo mới được xem là Trung cung Hoàng hậu, tức chính thất [[vợ]] cả. Nam Tất sinh cho Hốt Tất Liệt [[Hoàng tử]] thứ 11, cũng là con trai út của ông, đặt tên [[Thiết Miệt Xích]] (铁蔑赤).<ref name="man">{{Harvnb|Man|2006|pp=104 – 119}}</ref>

Sử sách không ghi nhiều về hành trang của Nam Tất, có lẽ bà qua đời sau năm [[1294]], tức sau khi Hốt Tất Liệt mất. Khi ấy Hốt Tất Liệt tuổi già, [[Tể tướng]] và đại thần không tiện gặp Hoàng đế, Nam Tất thân là Hoàng hậu đứng ra làm cầu nối, mọi sự muốn tấu đều thông qua bà, do đó có thể nói bà có ảnh hưởng nhất định với chính sự nhà Nguyên vào lúc này.<ref>{{Harvnb|Hội đồng biên soạn nhà Minh|1976|loc=Quyển 114, Liệt truyện 1}}: 時世祖春秋高，頗預政，相臣常不得見帝，輒因后奏事焉。</ref>

== Xem thêm ==
* [[Sát Tất]]
* [[Hoằng Cát Lạt]]
* [[Đế quốc Mông Cổ]]

== Tham khảo ==
{{tham khảo|30em}}

== Nguồn ==
*{{Chú thích sách|url=https://www.academia.edu/32166547/Encyclopedia_of_Mongolia_And_Th_Christopher_P_Atwood|title=Encyclopedia of Mongolia and the Mongol empire|last=Atwood|first=Christopher Pratt|publisher=Facts on File|year=2009|isbn=9781438129228|editor-last=|editor-first=|location=New York|pages=|trans-title=Bách khoa toàn thư về Mông Cổ và đế chế Mông Cổ}}
*{{Chú thích sách|url=http://ums.csdl.edu.vn/genghis_khan_life_death_and_resurrection_john_man.pdf|title=Genghis Khan: Life, Death and Resurrection|last=Man|first=John|publisher=Bantam|year=2004|isbn=978-0593050446|editor-last=|editor-first=|location=New York|pages=|trans-title=Thành Cát Tư Hãn: Sự sống, Cái chết và Sự Phục sinh|access-date=2020-11-02|archive-date=2020-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20201107025040/http://ums.csdl.edu.vn/genghis_khan_life_death_and_resurrection_john_man.pdf}}
*{{chú thích sách|title=Kublai Khan: From Xanadu to Superpower|url=https://archive.org/details/kublaikhanfromxa0000manj|last=Man|first=John|publisher=[[Bantam Books]]|year=2006|isbn=9780553817188|location=London|pages=}}
*{{Chú thích sách|url=https://zh.wikisource.org/wiki/元史|title=Nguyên sử|last=Hội đồng biên soạn nhà Minh|first=|publisher=Trung Hoa thư cục|year=1976|isbn=9787101003260|editor-last=Tống Liêm|editor-link=Tống Liêm|location=|pages=|language=zh|editor-last2=Triệu Huân|editor-last3=Vương Y}}
* {{chú thích sách|url=https://zh.wikisource.org/wiki/新元史|title=Tân Nguyên sử|last=Kha Thiệu Vân|first=|publisher=|year=1919|isbn=|location=|pages=|author-link=Kha Thiệu Văn}}
* {{chú thích sách|url=https://book.douban.com/subject/26992760/|title=Tân Nguyên Sử|last=Kha Thiệu Vân|first=|publisher=Nhà xuất bản Cổ tịch Thượng Hải|year=2017|isbn=9787532583805|editor-last=Trương Kinh Hoa|location=|pages=|author-link=Kha Thiệu Văn|editor-last2=Hoàng Thự Huy}}
* {{chú thích sách|title=Юань улсын их хатан|last=Д.Идэр|first=|publisher=|year=2016|isbn=99973-3-591-0|location=[[Ulaanbaatar]]|pages=|trans-title=Hoàng hậu vĩ đại của triều đại nhà Nguyên}}
* {{Chú thích sách|url=http://koha.pl.ub.gov.mn/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=23472&shelfbrowse_itemnumber=109591|title=Монголын их Юань улсын түүх|last=Ч.Содбилэг|first=|publisher=Бемби сан|year=2010|isbn=978-9992978813|ignore-isbn-error=yes|location=|pages=|language=mn|trans-title=Lịch sử triều đại nhà Nguyên của Mông Cổ}}

{{Hoàng hậu nhà Nguyên}}

[[Thể loại:Người Mông Cổ]]
[[Thể loại:Nữ giới Mông Cổ]]
[[Thể loại:Hoàng hậu nhà Nguyên]]
[[Thể loại:Mất năm 1294]]
[[Thể loại:Người Trung Quốc thế kỷ 13]]

Nam Tất - Lịch sử thay đổi

imported>TheSecondFunnyYellowBot: WPCleaner v2.05b - Fix errors for CW project (Reference before punctuation - Link equal to linktext - Whitespace characters after heading)