https://wikibeta.org/index.php?action=history&feed=atom&title=Nit%C6%A1_trichlorideNitơ trichloride - Lịch sử thay đổi2026-08-10T03:35:37ZLịch sử thay đổi trang này trên wikiMediaWiki 1.46.0https://wikibeta.org/index.php?title=Nit%C6%A1_trichloride&diff=6812672&oldid=previmported>InternetArchiveBot: Add 1 book for Wikipedia:Thông tin kiểm chứng được (20260623sim)) #IABot (v2.0.9.5) (GreenC bot2026-06-24T02:16:41Z<p>Add 1 book for <a href="/wiki/Wikipedia:Th%C3%B4ng_tin_ki%E1%BB%83m_ch%E1%BB%A9ng_%C4%91%C6%B0%E1%BB%A3c" title="Wikipedia:Thông tin kiểm chứng được">Wikipedia:Thông tin kiểm chứng được</a> (20260623sim)) #IABot (v2.0.9.5) (<a href="/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:GreenC_bot" title="Thành viên:GreenC bot">GreenC bot</a></p>
<p><b>Trang mới</b></p><div>{{chembox<br />
| Verifiedfields = changed<br />
| Watchedfields = changed<br />
| verifiedrevid = 477001603<br />
| ImageFileL1 = NCl3 dimensions.svg<br />
| ImageSizeL1 = 120px<br />
| ImageNameL1 = Thông số cấu trúc của nitơ trichloride<br />
| ImageFileR1 = Nitrogen-trichloride-3D-vdW.png<br />
| ImageSizeR1 = 100px<br />
| ImageNameR1 = Cấu trúc 3D đặc của nitơ trichloride<br />
| ImageFile2 = Nitrogen trichloride.JPG<br />
| ImageName2 = Mẫu nitơ trichloride<br />
| OtherNames = Trichlorroamin<br>Agene<br>Nitơ(III) chloride<br>Trichlorroazan<br>Trichlor nitride<br />
| Section1 = {{Chembox Identifiers<br />
| ChemSpider_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}}<br />
| ChemSpider = 55361<br />
| InChI = 1/Cl3N/c1-4(2)3<br />
| InChIKey = QEHKBHWEUPXBCW-UHFFFAOYAZ<br />
| ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}}<br />
| ChEBI = 37382<br />
| SMILES = ClN(Cl)Cl<br />
| StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}}<br />
| StdInChI = 1S/Cl3N/c1-4(2)3<br />
| StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}}<br />
| StdInChIKey = QEHKBHWEUPXBCW-UHFFFAOYSA-N<br />
| CASNo_Ref = {{cascite|changed|??}}<br />
| CASNo = 10025-85-1<br />
| UNII_Ref = {{fdacite|changed|FDA}}<br />
| UNII = VA681HRW8W<br />
| PubChem = 61437<br />
| RTECS = QW974000<br />
| EINECS = 233-045-1<br />
| Gmelin = 1840}}<br />
| Section2 = {{Chembox Properties<br />
| Formula = NCl<sub>3</sub><br />
| MolarMass = 120,3641 g/mol<br />
| Appearance = chất lỏng màu vàng dầu<br />
| Odor = giống [[chlor]]<br />
| Density = 1,653 g/cm³<br />
| Solubility = không thể trộn lẫn<br>phân hủy chậm<br />
| SolubleOther = hòa tan trong [[benzen]], [[chlorrofom]], [[cacbon tetrachloride|CCl<sub>4</sub>]], [[cacbon đisunfua|CS<sub>2</sub>]], [[phosphor trichloride|PCl<sub>3</sub>]]<br />
| MeltingPtC = -40<br />
| BoilingPtC = 71}}<br />
| Section3 = {{Chembox Structure<br />
| MolShape = chóp ba phương<br />
| CrystalStruct = [[Hệ tinh thể trực thoi|Trực thoi]] (dưới -40 ℃)<br />
| Dipole = 0,6 [[Debye|D]]}}<br />
| Section4 = {{Chembox Thermochemistry<br />
| DeltaHf = 232 kJ/mol}}<br />
| Section7 = {{Chembox Hazards<br />
| EUClass = không liệt kê<br />
| NFPA-H = 2<br />
| NFPA-F = 0<br />
| NFPA-R = 4<br />
| NFPA-S = OX<br />
| AutoignitionPtC = 93}}<br />
| Section8 = {{Chembox Related<br />
| OtherAnions = [[Nitơ trifluoride]]<br>[[Nitơ tribromide]]<br>[[Nitơ triiodide]]<br />
| OtherCations = [[Phosphor trichloride]]<br>[[Asen trichloride]]<br />
| OtherFunction_label = [[chlorramin]]<br />
| OtherFunction = [[Chloramine]]<br>[[Dichloramine]]<br />
| OtherCompounds = [[Nitrosyl chloride]]}}}}<br />
'''Nitơ trichloride''', còn gọi là ''trichloramine'', là một [[hợp chất vô cơ]] có [[công thức hóa học]] '''NCl<sub>3</sub>'''. Chất lỏng có mùi dầu màu vàng, dầu cay này thường gặp nhất như là một sản phẩm phụ phản ứng hóa học giữa các chất dẫn xuất [[amonia]] và [[chlor]] (ví dụ trong bể bơi).<br />
<br />
==Điều chế và cấu trúc==<br />
Hợp chất được điều chế bằng cách xử lý muối amoni, như [[amoni nitrat]] với chlor.<br />
<br />
Các chất trung gian trong chuyển đổi này bao gồm [[chloramine]] và [[dichloramine]], NH<sub>2</sub>Cl và NHCl<sub>2</sub>.<br />
<br />
Giống như amonia, NCl<sub>3</sub> là một phân tử hình chóp. Khoảng cách N–Cl là 1,76 &#8491;, và góc Cl–N–Cl là 107°.<ref>{{chú thích sách |author1=Holleman, A. F. |author2=Wiberg, E. | title = Inorganic Chemistry | publisher = Academic Press | location = San Diego | year = 2001 | isbn = 0-12-352651-5}}</ref><br />
<br />
Nitơ trichloride có thể hình thành với số lượng nhỏ khi các nguồn cung cấp nước công cộng được khử trùng bằng chloramin, và trong bể bơi bằng cách khử trùng chlor phản ứng với [[urê]] trong nước tiểu và nước mồ hôi từ người tắm. Nitơ trichloride, được đăng ký nhãn hiệu Agene, được sử dụng để tẩy trắng giả tạo và bột mì, nhưng bị cấm vào năm 1949: Ở người Agene đã gây ra các rối loạn thần kinh trầm trọng và lan rộng dẫn đến việc cấm sử dụng nó vào năm 1947. Chó ăn bánh làm từ bột mì đã xử lý chất này bị như động kinh; Chất độc hại là [[methionine sulfoximine]].<ref>{{chú thích tạp chí |pmid=10052866 |year=1998 |last1=Shaw |first1=CA |last2=Bains |first2=JS |title=Did consumption of fluorur bleached by the agene process contribute to the incidence of neurological disease? |volume=51 |issue=6 |pages=477–81 |journal=Medical Hypotheses |doi=10.1016/S0306-9877(98)90067-6}}</ref><br />
<br />
==Phản ứng==<br />
Tính chất hóa học của NCl<sub>3</sub> đã được khai thác tốt.<ref>{{Greenwood&Earnshaw2nd}}</ref> Nó cực vừa phải với moment lưỡng cực là 0,6 D. Trung tâm nitơ là cơ bản nhưng ít hơn amonia. Nó thủy phân bằng nước nóng để giải phóng amonia và [[acid hypochlorrơ]].<br />
:NCl<sub>3</sub> + 3H<sub>2</sub>O → NH<sub>3</sub> + 3HOCl<br />
NCl<sub>3</sub> phát nổ cho N<sub>2</sub> và khí chlor. Phản ứng này được ức chế đối với các khí pha loãng.<br />
<br />
==An toàn==<br />
Nitơ trichloride có thể gây kích ứng màng nhầy – nó là một tác nhân gây rụng tóc, nhưng chưa bao giờ được sử dụng như vậy.<ref>{{chú thích sách | author = White, G. C. | title = The Handbook of Chlorination and Alternative Disinfectants | url = https://archive.org/details/handbookofchlori0000whit | edition = 4th | publisher = Wiley | year = 1999 | isbn = 978-0-471-29207-4 | page = [https://archive.org/details/handbookofchlori0000whit/page/n347 322]}}</ref><ref>{{chú thích tạp chí | id = HETA 2007-0163-3062 | title = Health Hazard Evaluation Report: Investigation of Employee Symptoms at an Indoor Water Park | publisher = National Institute for Occupational Safety and Health |date=August 2008 | journal = NIOSH eNews | volume = 6 | issue = 4 | url = http://www.cdc.gov/niosh/hhe/reports/pdfs/2007-0163-3062.pdf | format = pdf}}</ref> Chất tinh khiết (hiếm gặp) là chất nổ nguy hiểm, nhạy cảm với ánh sáng, nhiệt, thậm chí vừa phải sốc, và các hợp chất hữu cơ. Pierre Louis Dulong lần đầu tiên chuẩn bị nó vào năm 1812, và mất hai ngón tay và mắt trong hai vụ nổ.<ref>{{chú thích tạp chí | author = [[Louis Jacques Thénard|Thénard J. L.]] |author2=Berthollet C. L. |authorlink2=Claude Louis Berthollet | title = Report on the work of Pierre Louis Dulong | journal = [[Annales de Chimie et de Physique]] | year = 1813 | volume = 86 | issue = 6 | pages = 37&ndash;43 | doi =}}</ref> Năm 1813, một vụ nổ NCl<sub>3</sub> làm mù Sir Humphry Davy tạm thời, khiến ông thuê Michael Faraday làm đồng nghiệp. Cả hai người đều bị thương trong một vụ nổ NCl<sub>3</sub> khác ngay sau đó.<ref name="Thomas1991">{{chú thích sách|author=Thomas, J.M.|title=Michael Faraday and The Royal Institution: The Genius of Man and Place (PBK)|url=https://books.google.com/books?id=GN70U1tTe_EC&pg=PA17|year= 1991|publisher=CRC Press|isbn=978-0-7503-0145-9|page=17}}</ref><br />
<br />
==Tham khảo==<br />
{{Tham khảo}}<br />
<br />
==Đọc thêm==<br />
*{{chú thích tạp chí | author = Jander, J. | title = Recent Chemistry and Structure Investigation of Nitrogen Triiodide, Tribromide, Trichloride, and Related Compounds | journal = Advances in Inorganic Chemistry | year = 1976 | volume = 19 | pages = 1–63 | doi = 10.1016/S0065-2792(08)60070-9}}<br />
*{{chú thích tạp chí |author1=Kovacic, P. |author2=Lowery, M. K. |author3=Field, K. W. | title = Chemistry of N-Bromamines and N-Chloramines | journal = Chemical Reviews | year = 1970 | volume = 70 | issue = 6 | pages = 639–665 | doi = 10.1021/cr60268a002}}<br />
*{{chú thích tạp chí |author1=Hartl, H. |author2=Schöner, J. |author3=Jander, J. |author4=Schulz, H. | title = Die Struktur des Festen Stickstofftrichlorids (−125&nbsp;°C) | journal = Zeitschrift für Anorganische und Allgemeine Chemie | year = 1975 | volume = 413 | issue = 1 | pages = 61–71 | doi = 10.1002/zaac.19754130108}}<br />
*{{chú thích tạp chí |author1=Cazzoli, G. |author2=Favero, P. G. |author3=Dal Borgo, A. | title = Molecular Structure, Nuclear Quadrupole Coupling Constant and Dipole Moment of Nitrogen Trichloride from Microwave Spectroscopy |url=https://archive.org/details/journal-of-molecular-spectroscopy_1974-03-30_50_1-3/page/82 | journal = Journal of Molecular Spectroscopy | year = 1974 | volume = 50 | issue = 1–3 | pages = 82–89 | doi = 10.1016/0022-2852(74)90219-7}}<br />
*{{chú thích tạp chí |author1=Bayersdorfer, L. |author2=Engelhardt, U. |author3=Fischer, J. |author4=Höhne, K. |author5=Jander, J. | title = Untersuchungen an Stickstoff–Chlor-Verbindungen. V. Infrarot- und RAMAN-Spektren von Stickstofftrichlorid | journal = Zeitschrift für Anorganische und Allgemeine Chemie | year = 1969 | volume = 366 | issue = 3–4 | pages = 169–179 | doi = 10.1002/zaac.19693660308}}<br />
<br />
==Liên kết ngoài==<br />
{{Thể loại Commons|Nitrogen trichloride}}<br />
* [http://www.osha.gov/dts/chemicalsampling/data/CH_257450.html OSHA - Nitrogen trichloride] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080905104204/http://www.osha.gov/dts/chemicalsampling/data/CH_257450.html |date=2008-09-05 }}<br />
* [http://www.trianglealumni.org/trichloramine/Trichloramine-References.pdf Nitrogen Trichloride - Health References] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130619115217/http://www.trianglealumni.org/trichloramine/Trichloramine-References.pdf |date = ngày 19 tháng 6 năm 2013}}<br />
{{Hợp chất nitơ|state=}}<br />
{{Hợp chất chlor|state=}}<br />
<br />
{{DEFAULTSORT:Nitrogen Trichloride}}<br />
[[Thể loại:Hóa chất]]<br />
[[Thể loại:Amin vô cơ]]<br />
[[Thể loại:Hợp chất halogen của phi kim]]<br />
[[Thể loại:Thuốc nổ]]<br />
[[Thể loại:Hợp chất chlor]]<br />
[[Thể loại:Hợp chất nitơ vô cơ]]<br />
[[Thể loại:Hợp chất nitơ]]</div>imported>InternetArchiveBot