imported>MinhVN1863: /* Ý nghĩa của các tổ hợp đèn */

2026-07-04T12:31:11Z

Ý nghĩa của các tổ hợp đèn

Trang mới

{{Mở rộng ngôn ngữ|topic=|langcode=en|otherarticle=Precision approach path indicator|date=tháng 10/2025}}
[[Tập tin:PAPI Jersey Airport.JPG|nhỏ|250px|phải|Hệ thống đèn PAPI hoạt động (bên phải)]]
'''PAPI''' ({{Langx|en|Precision approach path indicator}}, tạm dịch: "Đèn chỉ báo đường tiếp cận chính xác") hay '''đèn PAPI''' là một hệ thống đèn được lắp đặt tại các [[sân bay]] nhằm cung cấp chỉ báo trực quan cho [[phi công]] về vị trí tương đối của máy bay theo phương thẳng đứng so với đường dốc tiếp cận (glide path), từ đó giúp phi công tiếp cận đường băng và [[hạ cánh|hạ cánh máy bay]] một cách chính xác và an toàn. Đèn PAPI thường được lắp ở bên trái của [[đường băng]] tuy nhiên cũng có trường hợp đèn được lắp ở bên phải hoặc cả hai bên đường băng tùy thuộc vào địa hình và bố trí của sân bay.<ref name="faa">{{chú thích web|url=https://www.faa.gov/air_traffic/publications/atpubs/aim_html/chap2_section_1.html|title=Section 1. Airport Lighting Aids|access-date=2025-10-06}}</ref>

== Nguyên lý hoạt động ==
[[tập tin:PAPI-Section.svg|nhỏ|350px|phải|Sơ đồ : 1 : Trục giữa 2 : Nguồn sáng 3 : Bộ lọc màu 4 : Thấu kính 5 và 6 : Chùm sáng trắng và đỏ]]

Một hộp đèn trong hệ thống đèn PAPI thường sẽ có các bộ phận cơ bản sau:
*Nguồn sáng ([[đèn halogen]] hoặc [[đèn LED]])
*Bộ lọc màu đỏ
*[[Thấu kính]]

Khi hoạt động, một bóng đèn công suất cao sẽ chiếu một chùm sáng, bộ lọc màu đỏ kết hợp cùng thấu kính sẽ tạo thành một chùm sáng với phần trên của ranh giới chuyển giao là màu trắng và phần dưới của ranh giới là màu đỏ khi được chiếu ra ngoài môi trường. Sự chuyển giao giữa hai màu này được diễn ra ở một góc rất nhỏ, thường không quá 3 [[phút (góc)|phút cung]] (0.05°).<ref name="icao">{{chú thích web|url=http://icscc.org.cn/upload/file/20220712/20220712090914_13813.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20230301152804/http://icscc.org.cn/upload/file/20220712/20220712090914_13813.pdf|url-status=dead|title=ICAO Doc 9157, Aerodrome Design Manual, Fifth Edition (2021), Part 4 Visual Aid|archive-date=2023-03-01|access-date=2025-10-06}}</ref> Các hộp đèn khác cũng hoạt động tương tự nhưng được đặt ở góc độ khác nhau. Trong quá trình tiếp cận, nếu phi công thay đổi độ cao, góc nhìn từ mắt phi công đến hệ thống đèn sẽ thay đổi và nếu vượt qua ranh giới chuyển giao giữa hai vùng màu của một hộp đèn thì màu nhìn được từ hộp đèn đó sẽ thay đổi tùy thuộc vào việc phi công đang tăng hay giảm độ cao, bản thân hộp đèn không thay đổi màu đèn. Cả bốn hộp đèn cùng hoạt động theo nguyên lý này, kết hợp lại từ đó đưa ra chỉ báo trực quan cho phi công về vị trí tương đối của máy bay so với đường dốc tiếp cận.

== Lắp đặt ==
Thông thường, hệ thống đèn PAPI và biến thể của nó là APAPI ({{lang|en|Abbreviated Precision Approach Path Indicator}}) được thiết kế cho đường dốc tiếp cận có góc khoảng 3° so với mặt đất, tuy nhiên giá trị này chỉ là mặc định và có thể thay đổi tùy địa hình và điều kiện sân bay.

Bảng dưới đây mô tả vị trí lắp đặt của hai hệ thống đèn PAPI và APAPI:
{| class="wikitable"
! Lắp đặt !! PAPI !! APAPI
|-
| Số hộp đèn || 4 || 2
|-
|Khoảng cách từ hộp đèn gần nhất đến mép đường băng || Khoảng 15 mét || Khoảng 10 mét
|-
|Khoảng cách giữa các hộp đèn || Khoảng 9 mét || Khoảng 6 mét
|-
|Khoảng cách từ hệ thống đèn đến đường lăn/sân đỗ || Không dưới 14 mét || Không dưới 9 mét
|-
|Góc đặt hộp đèn (với đường dốc tiếp cận 3°) || 3°30', 3°10', 2°50', 2°30' (3.50°, 3.17°, 2.83°, 2.50°) || 3°15', 2°45' (3.25°, 2.75°) <ref name="icao"/>
|}
Cả hai hệ thống đèn PAPI và APAPI đều được hiệu chỉnh dựa trên MEHT ({{lang|en|Minimum Eye Height over Threshold}}).<ref name="icao"/>

== Ý nghĩa của các tổ hợp đèn ==
Tỉ lệ giữa số đèn trắng và số đèn đỏ tượng trưng cho việc máy bay đang ở vị trí đúng, cao hơn hay thấp hơn so với đường dốc tiếp cận của [[đường băng]] sân bay đó (có thể là 3° hoặc là một giá trị khác). Đối với hệ thống đèn PAPI, đèn có thể được quan sát từ hướng tiếp cận đường băng trong phạm vi khoảng 8 km (5 [[dặm]]) vào ban ngày và lên đến 32 km (20 dặm) vào ban đêm. Nhưng chỉ có thể đưa ra chỉ báo chính xác khi máy bay đang nằm trong vùng lệch không quá ±10° so với tim của đường băng, và đang ở trong phạm vi tối đa khoảng 6,2 km (3,4 [[hải lý]]) tính từ đầu đường băng. Việc tiếp cận đường băng theo đèn PAPI chỉ nên được thực hiện khi máy bay đã thẳng hàng với tim của đường băng. <ref name="faa"/>

Bảng dưới đây mô tả các tổ hợp đèn PAPI và ý nghĩa của nó khi được lắp đặt ở bên trái [[đường băng]].
{|class="wikitable"
!Các tổ hợp đèn PAPI||Ý nghĩa
|-
| bgcolor="#000000"|●●●●||Máy bay đang bay quá cao so với đường dốc tiếp cận
|-
| bgcolor="#000000"|●●●●||Máy bay đang bay hơi cao so với đường dốc tiếp cận
|-
| bgcolor="#000000"|●●●●||Máy bay đang bay đúng với đường dốc tiếp cận
|-
| bgcolor="#000000"|●●●●||Máy bay đang bay hơi thấp so với đường dốc tiếp cận
|-
| bgcolor="#000000"|●●●●||Máy bay đang bay quá thấp so với đường dốc tiếp cận<ref name="tc">{{chú thích web|title=TC AIM, TP 14371E, AGA-AERODROME|url=https://tc.canada.ca/sites/default/files/2025-09/aim-2025-2_aga_en.pdf|access-date=2025-11-04}}</ref>
|}

Bảng dưới đây mô tả các tổ hợp đèn APAPI và ý nghĩa của nó khi được lắp đặt ở bên trái đường băng. Khác với PAPI, do APAPI chỉ có 2 hộp đèn nên chỉ có 3 tổ hợp đèn.
{|class="wikitable"
!Các tổ hợp đèn APAPI||Ý nghĩa
|-
| bgcolor="#000000"|●●||Máy bay đang bay quá cao so với đường dốc tiếp cận
|-
| bgcolor="#000000"|●●||Máy bay đang bay đúng với đường dốc tiếp cận
|-
| bgcolor="#000000"|●●||Máy bay đang bay quá thấp so với đường dốc tiếp cận<ref name="tc"/>
|}

Về cơ bản là càng nhiều đèn đỏ thì càng thấp, càng nhiều đèn trắng thì càng cao. Lưu ý rằng cũng có một số trường hợp khi máy bay đang hạ cánh bằng phương thức [[instrument landing system|ILS]] (Instrument Landing System), do [[ăngten]] bắt sóng [[glide path|glide slope]] do hệ thống ILS phát ra được lắp đặt thấp hơn so với tầm nhìn của phi công,<ref>{{chú thích web|url=https://www.airbus.com/sites/g/files/jlcbta136/files/2021-11/Airbus-Aircraft-Data-for-Visual-Aids-Calibration-v5.0.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20230228205042/https://www.airbus.com/sites/g/files/jlcbta136/files/2021-11/Airbus-Aircraft-Data-for-Visual-Aids-Calibration-v5.0.pdf|archive-date=2023-02-28|title=Subject: Airbus Aircraft Data for Visual Aids Calibration
}}</ref> vì vậy mặc dù máy bay đúng với đường dốc tiếp cận của sân bay theo sóng glide slope nhưng phi công vẫn có thể thấy đèn PAPI báo rằng máy bay hơi cao.<ref>{{chú thích web|url=https://www.caa.co.uk/publication/download/12192|title=Visual Aids Handbook|access-date=2025-10-07}}</ref>

== Xem thêm ==
* [[Đường băng]]

== Tham khảo ==
{{tham khảo}}

[[Thể loại:Hàng không]]
[[Thể loại:Kỹ thuật hàng không]]

PAPI - Lịch sử thay đổi

imported>MinhVN1863: /* Ý nghĩa của các tổ hợp đèn */