imported>Sundance Kid VN: tạo mới

2024-06-05T02:37:40Z

tạo mới

Trang mới

{{Automatic taxobox
| taxon = Pareuchiloglanis
| authority = [[Jacques Pellegrin|Pellegrin]], 1936
| type_species = ''Pareuchiloglanis poilanei''
| type_species_authority = Pellegrin, 1936
}}
'''''Pareuchiloglanis''''' (tiếng Việt: '''''cá Chiên bẹt''''')<ref name=":0">{{Chú thích sách|title=Mô tả loài cá chiên bẹt Pareuchiloglanis sp. (Siluriformes: Sisoridae) ở lưu vực sông Đà, địa phận huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu|last=Trần Đức Hậu, Đặng Thị Thanh Hương, Tạ Thị Thủy, Ngô Thanh Xuân|year=2021|location=Việt Nam|doi=10.18173/2354-1059.2021-0073}}</ref> là một [[Chi (sinh học)|chi]] [[Họ Cá chiên|cá Chiên]] bản xứ [[châu Á]]. Chi này gồm [[Loài|những loài]] cá da trơn ưa nước xiết, được tìm thấy ở đầu nguồn sông lớn ở [[Nam Á]] và [[Đông Á]].<ref name="Ng2">{{Chú thích tập san học thuật |last=Ng, H.H. |year=2004 |title=Two glyptosternine catfish (Teleostei: Sisoridae) from Vietnam and China |url=http://www.mapress.com/zootaxa/2004f/zt00428.pdf |journal=[[Zootaxa]] |volume=428 |pages=1–12 |doi=10.11646/zootaxa.428.1.1}}</ref> Chúng có nguồn gốc từ lưu vực [[Brahmaputra]] - [[Ấn Độ]], lưu vực [[Trường Giang|Dương Tử]] - [[Trung Quốc]] và lưu vực thuộc [[Dãy núi Trường Sơn|dãy Trường Sơn]] phía Nam [[Việt Nam]].<ref name="Thomson2">{{Chú thích tập san học thuật |last=Thomson, A.W. |last2=Page, L.M. |year=2006 |title=Genera of the Asian Catfish Families Sisoridae and Erethistidae (Teleostei: Siluriformes) |url=http://www.mapress.com/zootaxa/2006f/zt01345p096.pdf |journal=[[Zootaxa]] |volume=1345 |pages=1–96 |doi=10.11646/zootaxa.1345.1.1}}</ref> Hai loài được biết đến ở [[Mê Kông|sông Mê Kông]]: ''P. myzostoma'' và ''P. gracilicaudata''. Bốn loài được biết đến ở thượng nguồn sông Mê Kông tại Trung Quốc: ''P. abbreviatus'', ''P. gracilicaudata'', ''P. myzostoma'' và ''P. prolixdorsalis''.<ref name="Li2">{{Chú thích tập san học thuật |last=Li, X., Zhou, W., Thomson, A.W., Zhang, Q. & Yang, Y. |year=2007 |title=A review of the genus ''Pareuchiloglanis'' (Sisoridae) from the Lancangjiang (upper Mekong River) with descriptions of two new species from Yunnan, China |url=http://www.mapress.com/zootaxa/2007f/zt01440p019.pdf |journal=[[Zootaxa]] |volume=1440 |pages=1–19 |doi=10.11646/zootaxa.1440.1.1}}</ref>
== Phân loại ==
[[Đơn ngành|Tính đơn ngành]] của chi này chưa được khẳng định.<ref name="Ng2" /><ref name="Guo">{{Chú thích tập san học thuật |last=Guo, X. |last2=He, S. |last3=Zhang, Y. |year=2007 |title=Phylogenetic relationships of the Chinese sisorid catfishes: a nuclear intron versus mitochondrial gene approach |journal=[[Hydrobiologia]] |volume=579 |issue=1 |pages=55–68 |doi=10.1007/s10750-006-0369-8}}</ref> Các dải răng trước hàm ở tông [[Họ Cá chiên|Glyptosternina]] rất quan trọng trong việc xác định các chi.

Ở loài ''Pareuchiloglanis'', dải răng được phân chia thành hai phần, xuất hiện dưới hai hình thức. Một dạng thì các mảng răng trước của hàm trên được phân chia ở giữa bằng một vết lõm sâu; đây là dạng đặc trưng của loài ''P. feae''. Nhóm này phân bố ở phía tây Mê Kông, bao phủ sự phân bố của ''[[Oreoglanis]]'', ''[[Pseudexostoma]]'' và ''[[Exostoma]]''.

Ở dạng còn lại, các mảng răng trước của hàm trên dường như được nối với nhau bởi một vết lõm nông ở giữa; đây là đặc trưng của các loài ''Pareuchiloglanis'' còn lại. Nhóm này phân bố ở phía đông của sông Mê Kông.<ref name="Li2" />

Có khoảng 26 loài<ref name=":0" /> được công nhận, dưới đây là 20 loài trong số đó:
* ''[[Pareuchiloglanis abbreviata]]'' [[Li Xu (zoologist)|X. Li]], [[Zhou Wei (zoologist)|W. Zhou]], [[Alfred William Thomson|A. W. Thomson]], [[Zhang Qing (zoologist)|Q. Zhang]] & [[Yang Ying (zoologist)|Y. Yang]], 2007
* ''[[Pareuchiloglanis anteanalis]]'' [[Fang Shu-Miao|S. M. Fang]], [[Xu Tao-Qing|T. Q. Xu]] & [[Cui Gui-Hua|G. H. Cui]], 1984
* ''[[Pareuchiloglanis brevicaudatus]]'' V. H. Nguyễn, 2005
* ''[[Pareuchiloglanis feae]]'' ([[Decio Vinciguerra|Vinciguerra]], 1890)
* ''[[Pareuchiloglanis gracilicaudata]]'' ([[Wu Yun-Fei|Y. F. Wu]] & [[Chen Yuan (ichthyologist)|Y. Chen]], 1979)
* ''[[Pareuchiloglanis hupingshanensis]]'' [[Kang Zu-Jie|Z. J. Kang]], [[Chen Yong-Xia|Y. X. Chen]] & [[He De-Kui|D. K. He]], 2016<ref name=Kang2016>Kang, Z., Chen, Y. & He, D. (2016): ''Pareuchiloglanis hupingshanensis'', a new species of the glyptosternine catfish (Siluriformes: Sisoridae) from the middle Yangtze River, China. ''Zootaxa, 4083 (1): 109-125.''</ref>
* ''[[Pareuchiloglanis longicauda]]'' ([[Yue Pei-Qi|P. Q. Yue]], 1981)
* ''[[Pareuchiloglanis macrotrema]]'' ([[John Roxborough Norman|Norman]], 1925)
* ''[[Pareuchiloglanis myzostoma]]'' ([[John Roxborough Norman|Norman]], 1923)
* ''[[Pareuchiloglanis namdeensis]]'' V. H. Nguyễn, 2005
* ''[[Pareuchiloglanis nebulifera]]'' [[Ng Heok Hee|H. H. Ng]] & [[Maurice Kottelat|Kottelat]], 2000
* ''[[Pareuchiloglanis phongthoensis]]'' (V. H. Nguyễn, 2005)
* ''[[Pareuchiloglanis poilanei]]'' [[Jacques Pellegrin|Pellegrin]], 1936
* ''[[Pareuchiloglanis prolixdorsalis]]'' [[Li Xu (zoologist)|X. Li]], [[Zhou Wei (zoologist)|W. Zhou]], [[Alfred William Thomson|A. W. Thomson]], [[Zhang Qing (zoologist)|Q. Zhang]] & [[Yang Ying (zoologist)|Y. Yang]], 2007
* ''[[Pareuchiloglanis rhabdura]]'' [[Ng Heok Hee|H. H. Ng]], 2004
* ''[[Pareuchiloglanis robusta]]'' [[Ding Rui-Hua|R. H. Ding]], [[Fu Tian-You|T. Y. Fu]] & [[Ye Miao-Rong|M. R. Ye]], 1991
* ''[[Pareuchiloglanis sichuanensis]]'' [[Ding Rui-Hua|R. H. Ding]], [[Fu Tian-You|T. Y. Fu]] & [[Ye Miao-Rong|M. R. Ye]], 1991
* ''[[Pareuchiloglanis sinensis]]'' ([[Sunder Lal Hora|Hora]] & [[Eric Godwin Silas|Silas]], 1952)
* ''[[Pareuchiloglanis songdaensis]]'' [[Nguyễn Hữu Dực|H. D. Nguyễn]] & V. H. Nguyễn, 2001
* ''[[Pareuchiloglanis tamduongensis]]'' V. H. Nguyễn, 2005
* ''[[Pareuchiloglanis tianquanensis]]'' [[Ding Rui-Hua|R. H. Ding]] & [[Fang Sheng-Guo|S. G. Fang]], 1997
== Mô tả ==
Các loài ''Pareuchiloglanis'' có một rãnh không liền mạch phía sau mép, [[Mang|khoang mang]] không mở rộng xuống phía dưới, răng sắc nhọn nằm ở cả hai hàm, các mảng răng ở hàm trên liền thành dải và không mọc ra phía sau hai bên và [[Vây cá|vây ngực]] có từ 13 đến 16 tia.<ref name="Thomson2" /> Phần đầu dẹp và cơ thể thon dài. Da ở mặt lưng mịn nhưng thường có đốm sần ở bề mặt bụng. Cặp mắt nhỏ, nằm ở hai bên phần trên của đầu, được bao phủ bởi da. Môi dày, nhiều thịt và có nhiều nhú. Các vây đôi được xếp nếp thành cơ quan bám dính.<ref name=":0" /><ref name="Thomson2" />

== Tham khảo ==

Pareuchiloglanis - Lịch sử thay đổi

imported>Sundance Kid VN: tạo mới