imported>AnsterBot: (Bot) AlphamaEditor, Executed time: 00:00:00.9814415, replaced: “ → " (3), ” → " (3)

2026-07-15T13:26:31Z

(Bot) AlphamaEditor, Executed time: 00:00:00.9814415, replaced: “ → " (3), ” → " (3)

Trang mới

{{For|Nghệ sĩ cello cùng tên|Phan Đỗ Phúc}}{{Thông tin nghệ sĩ
| tiền tố = [[Nghệ sĩ ưu tú]]
| tên = Phan Phúc
| nền = nhạc sĩ biểu diễn nhạc không lời
| ngày sinh = {{Ngày sinh|1935|2|23|df=yes}}
| nơi sinh = huyện [[Vũ Thư (huyện)|Vũ Thư]], [[Thái Bình]] <small>(nay là [[Hưng Yên]])</small>
| ngày mất = {{ngày mất và tuổi|2026|1|19|1935|2|23|df=yes}}
| nơi mất = [[Hà Nội]]
| quốc tịch = {{VIE}}
| nghề nghiệp = Nghệ sĩ
| field = [[Nhạc cổ điển]]
| năm hoạt động âm nhạc =
| đào tạo âm nhạc = [[Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam|Trường Âm nhạc Việt Nam]]
| thành viên của =
| spouse = {{marriage|[[Tuyết Mai]]|1958|2022|end=died|}}
| awards = {{plainlist|
* [[Nghệ sĩ ưu tú]]}}
| tên thật =
}}'''Phan Phúc''' (23 tháng 2 năm 1935 – 19 tháng 1 năm 2026) là một nghệ sĩ ưu tú, nghệ sĩ vĩ cầm Việt Nam. Ông từng là trưởng [[dàn nhạc giao hưởng Việt Nam]]. Ông chính là nghệ sĩ kéo đàn vĩ cầm ngồi ở vị trí số một dàn nhạc do [[Hồ Chí Minh]] chỉ huy trong bức ảnh nổi tiếng "[[Bác Hồ bắt nhịp bài ca Kết đoàn]]" của nhà báo [[Lâm Hồng Long]].<ref name=":1" />

== Tiểu sử ==
Phan Phúc sinh ngày 23 tháng 2 năm 1935. Tuy nguyên quán ở huyện [[Vũ Thư (huyện)|Vũ Thư]], tỉnh [[Thái Bình (tỉnh)|Thái Bình]] nhưng ông sinh ra và lớn lên tại Hà Nội.<ref name=":4">{{Chú thích web|url=http://www.hoinhacsi.vn/hoi-vien/phan-phuc|tựa đề=Phan Phúc|ngày=2016-09-02|website=Hội Nhạc Sĩ Việt Nam|ngôn ngữ=vi|url-status=live|ngày truy cập=2022-04-20|archive-date=2022-04-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220420054947/http://www.hoinhacsi.vn/hoi-vien/phan-phuc}}</ref> Ông tham gia cách mạng từ năm 11 tuổi, là một trong những nhạc sinh quân đầu tiên của nước [[Việt Nam Dân chủ Cộng hòa]].<ref name=":0">{{Chú thích web|url=https://thethaovanhoa.vn/news-20100901110436923.htm|tựa đề=NSƯT Phan Phúc: Bác bắt nhịp bài ca Kết đoàn cho chúng tôi đàn, hát|tác giả=Hữu Trịnh|ngày=2010-09-02|website=[[Thể thao & Văn hóa]]|ngôn ngữ=vi|url-status=live|ngày truy cập=2022-04-20|archive-date=2022-04-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220420054950/https://thethaovanhoa.vn/giai-tri/nsut-phan-phuc-bac-bat-nhip-bai-ca-ket-doan-cho-chung-toi-dan-hat-n20100901110436923.htm}}</ref>

Ông tự học nhạc từ bé. Trong thời gian làm liên lạc cho văn phòng Chiến khu 2, người thầy đầu tiên dạy vĩ cầm của ông là nhạc sĩ [[Huy Du]].<ref name=":0" />

== Sự nghiệp ==
Năm 1950, khi là đội viên Đội Thiếu sinh Vệ quốc quân, ông từng biểu diễn mừng sinh nhật [[Hồ Chí Minh|Chủ tịch Hồ Chí Minh]] tại [[Việt Bắc|chiến khu Việt Bắc]].<ref name=":0" /> Phan Phúc từng 2 lần đi tu nghiệp ở [[Trung Quốc]] và [[Bulgaria|Bungary]].<ref name=":1">{{Chú thích web|url=https://nhandan.vn/dong-chay/gap-cay-violin-so-1-trong-dan-nhac-cua-bac-ho-421684/|tựa đề=Gặp "cây violin" số 1 trong "Dàn nhạc của Bác Hồ"|tác giả=Hồng Minh|ngày=2010-05-19|website=[[Nhân Dân (báo)|Báo Nhân Dân]]|ngôn ngữ=vi|url-status=live|ngày truy cập=2022-04-20|archive-date=2022-04-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220420054949/https://nhandan.vn/dong-chay/gap-cay-violin-so-1-trong-dan-nhac-cua-bac-ho-421684/}}</ref> Ông là cây vĩ cầm chủ chốt của Đội Thiếu sinh Vệ quốc quân, khi đó ông đã độc tấu các tác phẩm như "[[Phiên chợ Ba Tư]]" của [[Ketèlbey]], "[[Dạ khúc (Schubert)|Serenade]]" của [[Franz Schubert|Schubert]].<ref name=":1" />

Năm 1960, [[Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (Việt Nam)|Bộ Văn hóa]] và thành phố Hà Nội mở đêm dạ hội tại [[Vườn bách thảo Hà Nội|Vườn Bách Thảo]], chào mừng [[Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ III|Đại hội Đảng lần thứ ba]] vừa họp xong. Phan Phúc khi đó là trưởng dàn nhạc.<ref name=":1" /> Ông đang đứng chăm chú xem lại tổng phổ và chuẩn bị cho người chỉ huy dàn nhạc thì bất ngờ Chủ tịch Hồ Chí Minh đi tới. Bước lên bục chỉ huy, Chủ tịch Hồ Chí Minh cầm cây đũa, truyền lệnh tới cả dàn nhạc: "Bây giờ Bác và các cháu cùng biểu diễn bài ca Kết đoàn".<ref>{{Chú thích web|url=https://www.anninhthudo.vn/post-24185.antd|tựa đề=Gặp người trong bức ảnh lịch sử|tác giả=Trần Duy Hiển|ngày=2008-05-18|website=Báo Điện tử An ninh Thủ đô|ngôn ngữ=vi|url-status=live|ngày truy cập=2022-04-20|archive-date=2022-04-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220420054951/https://www.anninhthudo.vn/gap-nguoi-trong-buc-anh-lich-su-post24185.antd}}</ref> Khi chủ tịch vung đũa thì cả dàn nhạc và hợp xướng cùng cất lên giai điệu lời ca ''[[bài hát Kết đoàn]]''.<ref name=":1" /> Phan Phúc là nghệ sĩ vĩ cầm ngồi hàng ghế đầu trong dàn nhạc.<ref name=":2">{{Chú thích web|url=https://cand.com.vn/Tu-lieu-van-hoa/NSUT-Phan-Phuc-Co-tich-mot-chuyen-tinh-i330372/|tựa đề=NSƯT Phan Phúc: Cổ tích một chuyện tình|họ=Lưu Vinh - Nguyễn Hương - VNCA Xuân Nhâm Thìn|ngày=2012-01-20|website=[[Công an nhân dân (báo)|Báo Công an Nhân dân]]|ngôn ngữ=vi|url-status=live|ngày truy cập=2022-04-20|archive-date=2022-04-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220420055034/https://cand.com.vn/Tu-lieu-van-hoa/NSUT-Phan-Phuc-Co-tich-mot-chuyen-tinh-i330372/}}</ref>

Ông từng là trưởng [[dàn nhạc giao hưởng Việt Nam]] và trưởng đoàn ca nhạc [[đài Tiếng nói Việt Nam]].<ref name=":0" /> Ông còn là bè trưởng đầu tiên của Dàn nhạc giao hưởng quốc gia Việt Nam.<ref name=":1" />

Tại [[Đài Tiếng nói Việt Nam]], ông từng là nghệ sĩ độc tấu vĩ cầm của dàn nhạc, cũng như dàn nhạc Giao hưởng Hợp xướng nhạc vũ kịch.<ref name=":3">{{Chú thích web|url=https://vov.vn/van-hoa-giai-tri/giong-doc-vang-tuyet-mai-121139.vov|tựa đề="Giọng đọc vàng" Tuyết Mai|tác giả=Vũ Hà|ngày=2009-09-07|website=[[Báo điện tử VOV]]|ngôn ngữ=vi|url-status=live|ngày truy cập=2022-04-20|archive-date=2022-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20220325113855/https://vov.vn/van-hoa-giai-tri/giong-doc-vang-tuyet-mai-121139.vov}}</ref> Sau thời gian tu nghiệp tại Nhạc viện Sofia - Bungari, ông trở lại Đài và từ năm 1972 là Trưởng Đoàn ca nhạc ủy ban Phát thanh - Truyền hình và đài Tiếng nói Việt nam tới khi nghỉ hưu.<ref name=":3" /> Ông đã được tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú cùng nhiều huân chương, huy chương khác.<ref name=":4" />

== Đời tư ==
Năm 1958, ông kết hôn với [[Nghệ sĩ Nhân dân|NSND]] [[Tuyết Mai]] và có một người con gái tên Tuyết Minh.<ref name=":2" /><ref>{{Chú thích web|url=https://znews.vn/zingnews-post1300671.html|tựa đề='Giọng đọc vàng' Tuyết Mai qua đời|tác giả=Tâm An|ngày=2022-03-06|website=[[ZingNews]]|ngôn ngữ=vi|url-status=live|ngày truy cập=2022-04-20|archive-date=2022-04-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220420054950/https://znews.vn/giong-doc-vang-tuyet-mai-qua-doi-post1300671.html}}</ref> Ông nghỉ hưu năm 1998 và sống tại [[Ba Đình (quận)|Ba Đình]], [[Hà Nội]].<ref name=":0" />

Ông qua đời tại Hà Nội vào trưa ngày 19 tháng 1 năm 2026 ở tuổi 92. Tang lễ của ông được tổ chức vào ngày 26 tháng 1 tại Nhà tang lễ [[Bệnh viện Hữu Nghị]] Việt Xô, linh cữu ông sau đó được [[hỏa táng]] tại Đài hóa thân hoàn vũ Văn Điển và an táng tại Nghĩa trang thôn Đa Phúc cùng ngày.<ref>{{Chú thích web |last=Online |first=TTVH |date=2026-01-23 |title=NSƯT Phan Phúc - "cây violin số 1 của dàn nhạc Bác Hồ" qua đời ở tuổi 92 |url=https://thethaovanhoa.vn/nsut-phan-phuc-cay-violin-so-1-cua-dan-nhac-bac-ho-qua-doi-o-tuoi-92-20260123181652502.htm |access-date=2026-02-21 |website=thethaovanhoa.vn |language=vi}}</ref><ref>{{Chú thích web |title=Attention Required |url=https://vov.vn/van-hoa/am-nhac/nsut-phan-phuc-tieng-vi-cam-o-lai-trong-ky-uc-dai-tieng-noi-viet-nam-post1263632.vov |access-date=2026-02-21 |website=vov.vn}}</ref><ref>{{Chú thích web |last=sĩ |first=Hội nhạc |title=NSƯT Phan Phúc - Tiếng vĩ cầm ở lại trong ký ức Đài Tiếng nói Việt Nam |url=https://hoinhacsi.vn/news/nsut-phan-phuc-tieng-vi-cam-o-lai-trong-ky-uc-dai-tieng-noi-viet-nam |access-date=2026-02-21 |website=https://hoinhacsi.vn |language=vi}}</ref>

== Nhận định ==
Báo ''[[Công an nhân dân (báo)|Công an Nhân Dân]]'' nhận xét ông là "một trong những cây vĩ cầm hàng đầu của Việt Nam".<ref name=":2" /> Báo ''[[Nhân Dân (báo)|Nhân Dân]]'' gọi ông là "cây vĩ cầm số 1 trong "Dàn nhạc của Bác Hồ".<ref name=":1" /> Phan Phúc có những đóng góp đáng kể trong việc xây dựng Đoàn Ca Nhạc, Đài Tiếng nói Việt Nam thành một đơn vị nghệ thuật có uy tín. Trong sự nghiệp giảng dạy tại [[học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam]], với những đóng góp trong công tác đào tạo, ông đã góp phần tạo dựng nên những gương mặt nghệ sĩ vĩ cầm trẻ.<ref name=":4" />

== Tham khảo ==
{{tham khảo|30em}}

[[Thể loại:Sinh năm 1935]]
[[Thể loại:Mất năm 2026]]
[[Thể loại:Người Thái Bình]]
[[Thể loại:Người Hà Nội]]
[[Thể loại:Đài Tiếng nói Việt Nam]]
[[Thể loại:Nghệ sĩ ưu tú Việt Nam]]
[[Thể loại:Nghệ sĩ vĩ cầm Việt Nam]]
[[Thể loại:Nghệ sĩ vĩ cầm cổ điển]]
[[Thể loại:Nghệ sĩ vĩ cầm thế kỷ 20]]
[[Thể loại:Nghệ sĩ vĩ cầm thế kỷ 21]]
[[Thể loại:Giảng viên âm nhạc Việt Nam]]

Phan Phúc - Lịch sử thay đổi

imported>AnsterBot: (Bot) AlphamaEditor, Executed time: 00:00:00.9814415, replaced: “ → " (3), ” → " (3)