imported>InternetArchiveBot: Đã cứu 1 nguồn và đánh dấu 0 nguồn là hỏng.) #IABot (v2.0.9.5

2026-01-31T07:38:49Z

Đã cứu 1 nguồn và đánh dấu 0 nguồn là hỏng.) #IABot (v2.0.9.5

Trang mới

{{coord|38|16|48.6|N|120|18|11.3|W|region:US-CA|display=title}}
[[Tập tin:CalaverasTreeTunnel1.jpg|nhỏ|phải|Pioneer Cabin Tree năm 2006]]
'''Pioneer Cabin Tree''' hay '''The Tunnel Tree''' (tạm dịch: ''Cây đường hầm''), là một cây [[cự sam]] sống tại Công viên [[Calaveras Big Trees State Park|Calaveras Big Trees State]], [[California]]. Đây là một trong những cây cổ thụ nổi tiếng nhất tại Mỹ,<ref name=BBC>{{chú thích báo |url=http://www.bbc.com/news/world-us-canada-38561877 |title=Pioneer Cabin Tree in California felled by storms |last= |date=ngày 9 tháng 1 năm 2017 |work=[[BBC]] |access-date =ngày 9 tháng 1 năm 2017}}</ref> thu hút hàng ngàn du khách mỗi năm.<ref name="NYTimes">{{chú thích báo |url=http://www.nytimes.com/2017/01/09/us/pioneer-cabin-tree-sequoia.html |title=Giant Sequoia ‘Tunnel Tree’ in California Is Toppled by Storm |last=McCann |first=Erin |date=ngày 9 tháng 1 năm 2017 |work=[[New York Times]] |access-date =ngày 9 tháng 1 năm 2017}}</ref> Cây ước tính đã hơn 1.000 năm tuổi<ref name=BBC /> và có đường kính khoảng {{convert|33|ft|m}}; vẫn chưa xác định độ tuổi và chiều cao chính xác của nó.{{efn|Một bài báo năm 1856 ghi nhận chiều cao của cây (chưa tính ngọn) là {{convert|150|ft|m}}.<ref>{{chú thích báo|title=Excursion to Mammoth Cave, Big Trees|url=https://cdnc.ucr.edu/cgi-bin/cdnc?a=d&d=SDU18560515.2.13&srpos=6&e=-------en--20-SDU-1--txt-txIN-%22Pioneer%27s+Cabin%22-------1|newspaper=[[Sacramento Daily Union]]|volume=11|number=1603|date=ngày 15 tháng 5 năm 1856}}</ref>}}<ref>{{chú thích web |url=https://www.yahoo.com/news/m/db3dd399-5da8-3373-91fc-751030c47daa/beloved-california-giant.html |title=Beloved California Giant Sequoia Tree Felled by Storm |publisher=[[ABC News]] |date=ngày 9 tháng 1 năm 2017 |access-date =ngày 9 tháng 1 năm 2017}}</ref><ref name="AP">{{chú thích báo |url=https://www.yahoo.com/news/latest-famed-giant-sequoia-topples-california-storms-091457616.html |title=The Latest: Famed giant sequoia topples in California storms |agency=[[Associated Press]] |date=ngày 9 tháng 1 năm 2017 |access-date =ngày 9 tháng 1 năm 2017}}</ref> Cây đổ trong một trận bão vào ngày 8 tháng 1 năm 2017.<ref name=BBC /><ref name="Hockaday">{{chú thích web |url=http://www.sfgate.com/bayarea/article/Historic-Pioneer-Cabin-Tree-toppled-in-California-10844206.php |title=Historic Pioneer Cabin Tree toppled in California storm |first1=Peter |last1=Hockaday |date=ngày 8 tháng 1 năm 2017 |newspaper=[[San Francisco Chronicle]] |access-date =ngày 9 tháng 1 năm 2017}}</ref>

==Lịch sử==
[[Tập tin:The Pioneer's Cabin 1860-80 seethrough.png|thumb|300px|Khoảng năm 1860–1880, trước khi đường hầm được mở rộng]]
Cái tên "The Pioneer Cabin Tree" được đặt nhờ vào chiếc thân rỗng đặc biệt của cây, là kết quả của một trận cháy rừng.<ref Name="USFS">{{chú thích sách | author=USFS | authorlink =United States Forest Service | title =Report on the Big Trees of California | publisher =Govt. Print. Off. | date =1900 |location =Original from the [[University of Michigan]] | page =14 | url =https://books.google.com/books?id=XAs2AAAAMAAJ&pg=PA13&lpg=PA13&dq=%22Mother+of+the+Forest%22&source=web&ots=4XZkJiMAAa&sig=Ibzx0z1Dp6XX9zkhYFqgupv35uA&hl=en#v=onepage&q=Pioneer&f=false | doi = | id = }}</ref> Bên trong có các khoang nhỏ như những mái chòi, ống thông khí là ruột cây đã bị cháy và có cửa sau.<ref>{{chú thích báo|title=The Mammoth Trees|url=https://cdnc.ucr.edu/cgi-bin/cdnc?a=d&d=SDU18530910.2.6&srpos=1&e=-------en--20-SDU-1--txt-txIN-%22The+Pioneer%27s+Cabin%22-------1|work=Sacramento Daily Union|volume=5|number=769|date=ngày 10 tháng 9 năm 1853}}</ref><ref>{{chú thích sách|title=The Odd Fellow's Companion|publisher=M.C. Lilley & Co|page=239|volume=XIX|date=November 1876|url=https://books.google.co.uk/books?id=65UeAQAAMAAJ&pg=RA1-PA239&dq=pioneer's+cabin}}</ref><ref>{{chú thích báo|title=The Big Trees|url=https://cdnc.ucr.edu/cgi-bin/cdnc?a=d&d=SDU18621018.2.14&srpos=4&e=-------en--20-SDU-1--txt-txIN-%22Pioneer%27s+Cabin%22-------1|work=Sacramento Daily Union|volume=24|number=3606|date=ngày 18 tháng 10 năm 1862}}</ref>

[[Tập tin:Pioneer's Cabin, Calaveras Grove, Cal., U. S. A., by Singley, B. L. (Benjamin Lloyd).jpg|thumb|left|Tấm ảnh [[stereoscope]] khi người và ngựa đi qua Pioneer Cabin (khoảng năm 1867–1899)]]
Những năm 1870,<ref>{{chú thích web |url=http://www.hmdb.org/marker.asp?marker=95184 |title=Hanging On By A Branch: The Pioneer Cabin Tree |author=California State Parks |date=2008 |access-date=2017-01-11 |archive-date=2017-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170111000739/http://www.hmdb.org/marker.asp?marker=95184 |url-status=dead }}</ref> một người chủ khu đất đã cơi nới đường hầm theo yêu cầu của James Sperry, chủ khách sạn The Murphys, để du khách có thể đi ngang qua nó.<ref name="AP"/><ref name="KramerAssociation2010">{{chú thích sách|author1=Carol Kramer|author2=Calaveras Big Trees Association|title=Calaveras Big Trees|url=https://books.google.com/books?id=MPdcyeVvr44C&pg=PT118|date=ngày 6 tháng 9 năm 2010|publisher=[[Arcadia Publishing]]|isbn=978-1-4396-2522-4|pages=118–}}</ref><ref>{{chú thích web |url=https://inspiredimperfection.com/adventures/calaveras-big-trees-north-grove-trail/ |title=The Calaveras Big Trees North Grove Trail |first1=Jennifer |last1=Bourn |date=ngày 28 tháng 9 năm 2016 |publisher=Inspiredimperfection.com |access-date =ngày 9 tháng 1 năm 2017}}</ref><ref name="LOC">{{chú thích web |url=https://www.loc.gov/resource/cph.3a28088/ |title=The Pioneer's Cabin and Pluto's Chimney – Big Tree Grove, Calaveras County |format=Albumen Photograph |publisher=Library of Congress |year=1866|access-date =ngày 9 tháng 1 năm 2017}}</ref><ref name="CBS">{{chú thích báo |url=http://www.cbsnews.com/news/iconic-pioneer-cabin-tree-falls-during-strong-northern-california-storm/ |title=Iconic Pioneer Cabin tree falls during strong Northern California storm |last= |date=ngày 9 tháng 1 năm 2017 |publisher=[[CBS News]] |format=Video |access-date =ngày 9 tháng 1 năm 2017}}</ref> Cây được chọn một phần vì vết tích của trận hỏa hoạn, ban đầu được mô phỏng theo đường hầm [[cây Wawona]] của Yosemite và mong muốn cạnh tranh khách du lịch với địa điểm này.<ref name="Hongo">{{chú thích web |url=http://gizmodo.com/after-more-than-100-years-californias-iconic-tunnel-tr-1790964594 |title=After More Than 100 Years, California's Iconic Tunnel Tree Is No More |first1=Hudson |last1=Hongo |newspaper=[[Gizmodo]] |date=ngày 9 tháng 1 năm 2017 |access-date =ngày 9 tháng 1 năm 2017}}</ref><ref name="Mazza">{{chú thích báo |url=http://www.huffingtonpost.com/entry/pioneer-cabin-tree-great-sequoia-fallen_us_58731f8be4b099cdb0fe05f9 |title=GREEN: Pioneer Cabin Tree, Iconic Giant Sequoia With 'Tunnel', Falls In Storm |quote=The tree was "barely alive" due to the hole punched through it in the 1880s. |first1=Ed |last1=Mazza |newspaper=[[The Huffington Post]] |date=ngày 9 tháng 1 năm 2017 |access-date =ngày 9 tháng 1 năm 2017}}</ref><ref name="Summers2012">{{chú thích sách|first1=Jordan |last1=Summers|title=60 Hikes Within 60 Miles: Sacramento: Including Auburn, Folsom, and Davis|url=https://books.google.com/books?id=tNC47X7rovgC&pg=PA120|date=ngày 15 tháng 5 năm 2012|location=Birmingham, Alabama |publisher=Menasha Ridge Press|isbn=0897326040
|id=ISBN 978-0897326049|page=120}}</ref>

Từ thập niên 1880, khách đến thăm được khuyến khích khắc tên lên thân cây,<ref name="Hockaday" /> nhưng hành động này bị cấm vào những năm 1930.<ref name="KramerAssociation2010" /> Ban đầu lối đi chỉ phục vụ khách bộ hành.<ref name="NBC">{{chú thích báo |url=http://www.nbcnews.com/news/us-news/pioneer-cabin-tree-famous-tunnel-toppled-storm-n704616 |title= Pioneer Cabin Tree, Famous for Tunnel, Is Toppled by Storm |first1=Don |last1=Melvin |first2=Kurt |last2=Chirbas |publisher=[[NBC News]] |format=Video |access-date =ngày 9 tháng 1 năm 2017}}</ref> Sau này, nhiều xe hơi băng qua địa điểm này theo "Con đường cây lớn".<ref name="NBC"/> Đây là một trong nhiều đường xuyên qua cây tại California.{{efn|"Không rõ cây bao nhiêu tuổi, nhưng ''[[Los Angeles Times]]'' báo cáo rằng những tán cây tại công viên của bang này ước tính đã hơn 1.000 tuổi. Loài cự sam có thể sống hơn 3.000 năm. Đây là một trong số ít đường hầm xuyên cây cự sam tại California. Nổi tiếng nhất là cây Wawona tại Công viên quốc gia Yosemite; cây này bị đổ sau một trận bão mùa Đông 1969,<ref name="Destination"/><ref name="usdf">{{chú thích web |url=https://www.fs.usda.gov/Internet/FSE_DOCUMENTS/fsbdev3_058751.pdf |publisher=United States Forest Service |title=Where is the tree you can drive through? |access-date =ngày 10 tháng 1 năm 2017}}</ref><ref name="NPS">{{chú thích web|title= The Myth of the Tree You Can Drive Through |publisher= [[National Park Service]] |work=Sequoia & Kings Canyon |access-date = ngày 10 tháng 1 năm 2017 |url= https://www.nps.gov/seki/faqtunnel.htm |quote= [The Wawona Tree] was the second standing sequoia to be tunneled (the first, a dead tree, still stands in the Tuolumne Grove in Yosemite).}}</ref> khi ước tính đã 2.100 tuổi. Những đường hầm cây cự sam còn lại đã chết hoặc biến thành mái chòi, theo Cục Lâm nghiệp."<ref name="Destination">{{chú thích web |url=http://www.ohranger.com/blog/13/08/destination-drive-through-trees |title=Destination drive through trees |publisher=OhRanger.com |access-date =ngày 9 tháng 1 năm 2017}}</ref><ref name="Domonske">{{chú thích báo |url=http://www.npr.org/sections/thetwo-way/2017/01/09/508919216/iconic-sequoia-tunnel-tree-brought-down-by-california-storm |title=Iconic Sequoia 'Tunnel Tree' Brought Down By California Storm |date=ngày 9 tháng 1 năm 2017 |first1=Camila |last1=Domonoske |publisher=[[National Public Radio]] |access-date =ngày 9 tháng 1 năm 2017}}</ref><ref name="StJohn">{{chú thích báo |url=http://www.latimes.com/local/california/la-me-live-winter-weather-california-iconic-sequoia-tree-in-california-state-1483942759-htmlstory.html |date=ngày 8 tháng 1 năm 2017 |location=Truckee, California |newspaper=[[Los Angeles Times]] |title=An iconic tunnel tree in a California state park is no more after huge storm
|first1=Paige |last1=St. John |first2=Matt |last2=Hamilton |access-date =ngày 9 tháng 1 năm 2017}}</ref>}} Sau đó, chỉ người leo núi mới được qua đường hầm theo đường mòn North Grove Loop.<ref name="Hockaday" /><ref name="StienstraBrown2016">{{chú thích sách|author1=Tom Stienstra|author2=Ann Marie Brown|title=Moon Northern California Hiking|url=https://books.google.com/books?id=z-EvDAAAQBAJ&pg=PT516|date=ngày 26 tháng 7 năm 2016|publisher=Avalon Travel Publishing|isbn=978-1-63121-549-0|page=516}}</ref>

Năm 1900, Cục Lâm nghiệp Hoa Kỳ báo cáo cây cao {{convert|280|ft}}.<ref Name="USFS"/>

==Ngã đổ==
The Pioneer Cabin Tree đổ sau một trận bão và ngập lụt vào ngày 8 tháng 1 năm 2017.<ref name="Hockaday" /><ref name="NBC"/> Đó là cơn bão lớn nhất đổ bộ vào khu vực này trong hơn một thập kỷ.<ref name=BBC /> Trận lụt, cộng với hệ thống rễ nông của cây có thể là nguyên nhân gây đổ.<ref name="Hockaday" /> Một tình nguyện viên của công viên báo cáo rằng cây đã yếu đi, dễ gãy và ngả sang một hướng trong nhiều năm, chỉ còn một nhánh tươi tốt.<ref name="Hockaday" /><ref name="Hongo"/><ref name="Mazza"/><ref name="NBC"/>

Sau khi cây ngã, đường mòn của công viên phải đóng cửa để dọn dẹp.<ref name="Hale">{{chú thích báo |url=http://www.oregonlive.com/travel/index.ssf/2017/01/iconic_drive-through_tree_in_c.html |title=Iconic drive-through tree in California has fallen |first1=Jamie |last1=Hale |newspaper=[[The Oregonian]] |date=ngày 9 tháng 1 năm 2017 |access-date =ngày 10 tháng 1 năm 2017}}</ref><ref>{{chú thích tạp chí| title=Tree Wonders of California |journal=The Phrenological Journal and Life Illustrated |quote=[The Cabin Tree is] so named from the cabin like chamber and chimney its hollow trunk exhibits...|url=https://books.google.co.uk/books?id=05XNAAAAMAAJ&pg=RA1-PA46&dq=%22pluto's+chimney%22+%22pioneer's+cabin%22 |volume=53 |number=1 |date=July 1871 |page=46}}</ref>

==Ghi chú==
{{notelist}}
==Tham khảo==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{Thể loại Commons nội dòng}}

[[Thể loại:Cây Hoa Kỳ]]
[[Thể loại:Cây đặc biệt]]
[[Thể loại:Quận Calaveras, California]]

Pioneer Cabin Tree - Lịch sử thay đổi

imported>InternetArchiveBot: Đã cứu 1 nguồn và đánh dấu 0 nguồn là hỏng.) #IABot (v2.0.9.5