imported>TheSecondFunnyYellowBot: WPCleaner v2.05b - Fix errors for CW project (Reference before punctuation)

2025-11-23T00:08:08Z

WPCleaner v2.05b - Fix errors for CW project (Reference before punctuation)

Trang mới

{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Poeciliopsis lucida''
| image =
| image_caption =
| status = DD
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name="IUCN" />
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Actinopterygii]]
| ordo = [[Cyprinodontiformes]]
| familia = [[Poeciliidae]]
| subfamilia = [[Poeciliinae]]
| genus = ''[[Poeciliopsis]]''
| species = '''''P. lucida'''''
| binomial = '''''Poeciliopsis lucida'''''
| binomial_authority = Miller, 1960
}}
'''''Poeciliopsis lucida''''', [[tên thông thường]] là '''clearfin livebearer''', là một loài [[cá nước ngọt]] thuộc chi ''[[Poeciliopsis]]'' trong [[họ Cá khổng tước]]. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm [[1960]].

== Từ nguyên ==
Trong [[tiếng Latinh]], từ ''lucida'' trong [[danh pháp]] của loài cá này có nghĩa là "sáng trong, rõ ràng", ám chỉ đến [[vây lưng]] và vây hậu môn trong suốt của chúng.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.etyfish.org/cyprinodontiformes4/|tựa đề=Order CYPRINODONTIFORMES: Families POECILIIDAE, ANABLEPIDAE, VALENCIIDAE, APHANIIDAE and PROCATOPODIDAE|tác giả=|họ=Scharpf | first = Christopher | first2 = Kenneth J. |last2 = Lazara|tên=|ngày=2019|website=The ETYFish Project Fish Name Etymology Database|url lưu trữ=|ngày lưu trữ=|ngày truy cập=2020-09-12}}</ref>

== Phạm vi phân bố và môi trường sống ==
''P. lucida'' có phạm vi phân bố ở [[Bắc Mỹ]]. Đây là một [[loài đặc hữu]] của [[Mexico]], được tìm thấy từ lưu vực sông Fuerte (bang [[Sonora]]) về phía nam đến lưu vực sông Macorito (bang [[Sinaloa]]).<ref name="IUCN">{{cite iucn |author=Vega-Cendejas, M. |author2=Espinosa-Perez, H. |date=2019 |title=''Poeciliopsis lucida'' |volume=2019 |page=e.T191762A2002490 |doi=10.2305/IUCN.UK.2019-2.RLTS.T191762A2002490.en |access-date=21 December 2021}}</ref><ref name="FishBase">{{FishBase|genus=Poeciliopsis|species=lucida|year=2019}}</ref><ref>Roberto E. Reis; Sven O. Kullander; Carl J. Ferraris (2003). ''[https://books.google.com.vn/books?id=9tiDHrzxf9QC&lpg=PA570&dq=Poeciliopsis%20lucida&hl=vi&pg=PA570#v=onepage&q=Poeciliopsis%20lucida&f=false Check List of the Freshwater Fishes of South and Central America].'' Nhà xuất bản EDIPUCRS. tr.570 {{ISBN|978-8574303611}}</ref> Tuy nhiên, ''P. lucida'' lại không được tìm thấy ở thượng nguồn các con sông này.<ref name="IUCN" />

''P. lucida'' ưa sống trong các [[vùng nước]] lặng ở các dòng [[suối]] nhỏ và các [[sông nước đọng]], nơi có đáy là [[bùn]] [[cát]], đá sỏi hoặc thảm cỏ rong.<ref name="IUCN" />

== Sinh thái học ==
Các nhà [[ngư học]] đã tiến hành những thí nghiệm [[ghép đôi]] các cá thể ''P. lucida'' là anh chị em với nhau vào thập niên [[1960]]. Kết quả cho thấy, thế hệ con cháu của chúng lại không bị ảnh hưởng bởi sự suy thoái do [[giao phối cận huyết]].<ref>{{chú thích sách|url=https://books.google.com.vn/books?id=x6jwBwAAQBAJ&pg=PA112&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=Evolution and Genetics in Life Histories|author1=Dingle, Hugh|first=|author2=Hegmann, J.P.|publisher=Springer Science & Business Media|year=2012|isbn=978-1468462708|location=|pages=112}}</ref>

''[[Poeciliopsis monacha]]'', một loài họ hàng với ''P. lucida'', được tìm thấy ở các con sông thuộc Tây Bắc [[Mexico]] (Fuerte, Sinaloa và Mocorito), đi về phía [[hạ lưu]] là nơi sinh sống của ''P. lucida'', và tại đây hai loài này [[Lai (sinh học)|lai tạp]] với nhau. Tuy nhiên, những cá thể đực thống trị của loài ''P. lucida'' lại có xu hướng giao phối với những cá thể cái đồng loại, còn những con cá đực cấp dưới sẽ có xu hướng giao phối với cá cái của loài ''P. monacha''.<ref>Dingle & Hegmann, sđd, tr.116</ref> Con lai của ''P. monacha'' và ''P. lucida'' được gọi là ''P. monacha-lucida'' (Schultz, 1969), và được quan sát ở khắp vùng hạ lưu của sông Fuerte, Sinaloa và Mocorito.<ref>Dingle & Hegmann, sđd, tr.103</ref>

Khi một cá thể ''P. lucida'' đực giao phối với một cá thể ''P. monacha'' cái, con lai sinh ra mang [[Bộ nhiễm sắc thể#Bộ lưỡng bội|thể lưỡng bội]] và tất cả đều là cá cái.<ref>{{chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=MoTgBwAAQBAJ&pg=PA151|title=Evolutionary Genetics of Fishes|author=Turner, Bruce|publisher=Springer Science & Business Media|year=2012|isbn=978-1468446524|page=151}}</ref><ref>{{chú thích sách|url=https://books.google.com.vn/books?id=UH6dBwAAQBAJ&pg=PA270#v=onepage&q&f=false|title=The Behaviour of Teleost Fishes|author1=Tony J. Pitcher|first=|publisher=Springer Science & Business Media|year=2012|isbn=978-1468482614|location=|pages=270}}</ref><ref name=":0">Dingle & Hegmann, sđd, tr.103-104</ref><ref>{{chú thích sách|url=https://books.google.com.vn/books?id=CB1qu2VbKwQC&pg=PA363&#v=onepage&q&f=false|title=Fish Physiology|author1=William S. Hoar|first=|last2=D.J. Randall|last3=J.R. Brett|publisher=Academic Press|year=1979|isbn=978-0080585284|location=|pages=363}}</ref> Tính trạng toàn cái như vậy là kết quả của quá trình [[phối sinh]] (''hybridogenesis''),<ref name=":1">{{chú thích tạp chí|author=Thibault, Roger E.|first=|date=|year=1978|title=Ecological and Evolutionary Relationships Among Diploid and Triploid Unisexual Fishes Associated with the Bisexual Species, ''Poeciliopsis lucida'' (Cyprinodontiformes: Poeciliidae)|url=https://archive.org/details/sim_evolution_1978-09_32_3/page/613|journal=Evolution|volume=32|issue=3|pages=613–623|doi=10.2307/2407727|jstor=2407727}}</ref> một phương thức sinh sản ở các loài là con lai (thường là con cái). Và nếu một con ''P. lucida'' đực giao phối với những con cá cái này (tức con lai ''P. monacha-lucida''), con lai sinh ra cũng đều là cá cái nhưng lại mang [[Thể đa bội|thể tam bội]].<ref name=":0" /> Các cá thể tam bội sinh sản bằng hình thức [[mẫu sinh]] (''gynogenesis'').<ref name=":1" /> Phối sinh và mẫu sinh đều là những dạng biến thể của hình thức [[trinh sản]], cả hai giống nhau ở điểm là phải có sự xuất hiện của [[tinh trùng]] chỉ để kích thích sự phát triển của [[noãn]], nhưng tinh trùng sau đó lại bị loại bỏ trước khi kết hợp được với noãn, tức thế hệ con chỉ mang [[vật liệu di truyền]] của cá thể mẹ.

Cá cái của loài ''P. monacha'' có tính [[ăn thịt đồng loại]] cao, trái ngược hoàn toàn so với cá cái của ''P. lucida''. Chính vì thế, [[cá con]] của ''P. monacha'' luôn bơi gần đáy để lẩn trốn cá mẹ, trong khi đó, cá con của ''P. lucida'' lại bơi tự do xung quanh mẹ của chúng.<ref name=":2">{{chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=fM75AwAAQBAJ&pg=PA100|title=Freshwater Fishes of North America: Volume 1: Petromyzontidae to Catostomidae|author1=Warren, Melvin L. Jr.|first=|author2=Burr, Brooks M.|publisher=JHU Press|year=2014|isbn=978-1421412023|location=|pages=101}}</ref> Phép lai giữa hai loài cá này đã làm giảm đi tính [[ăn thịt đồng loại]] ở các đời con lai của chúng.<ref name=":2" />

== Mô tả ==
Cá cái của loài ''P. lucida'' có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 5 cm; ở cá đực, chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 3 cm.<ref name="FishBase" />

== Tham khảo ==
{{Tham khảo|3}}

{{Taxonbar|from=Q3763937}}

[[Thể loại:Poeciliopsis|L]]
[[Thể loại:Cá México]]
[[Thể loại:Động vật đặc hữu México]]
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1960]]

Poeciliopsis lucida - Lịch sử thay đổi

imported>TheSecondFunnyYellowBot: WPCleaner v2.05b - Fix errors for CW project (Reference before punctuation)