~2025-25367-6 vào lúc 03:28, ngày 24 tháng 7 năm 2025

2025-07-24T03:28:16Z

Trang mới

{{Speciesbox
| image = [[Tập tin:Pseudupeneus maculatus - pone.0010676.g098.png|250px]]
| image_caption =
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name="iucn">{{chú thích IUCN|title=''Pseudupeneus maculatus''|page=e.T16545086A16546282|author=Dooley, J.; Aiken, K.A.; Collette, B.; Marechal, J.; Pina Amargos, F.; Kishore, R. & Singh-Renton, S.|year=2015|volume=2015|doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T16545086A16546282.en|access-date=2025-07-15}}</ref>
| genus = Pseudupeneus
| species = maculatus
| authority = ([[Marcus Elieser Bloch|Bloch]], 1793)
| synonyms =
* ''Mullus maculatus'' {{small|Bloch, 1793}}
* ''Upeneus maculatus'' {{small|Bloch, 1793}}
}}
'''''Pseudupeneus maculatus''''' là một loài [[cá biển]] thuộc chi ''[[Pseudupeneus]]'' trong [[họ Cá phèn]]. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1793.

== Từ nguyên ==
Tính từ định danh ''maculatus'' trong [[tiếng Latinh]] mang nghĩa là "lốm đốm", hàm ý đề cập đến 3 đốm đen lớn ở hai bên thân loài cá này.<ref>{{Chú thích web|url=https://etyfish.org/syngnathiformes2/|tựa đề=Order Syngnathiformes|năm=2025|editor=Christopher Scharpf|website=The ETYFish Project Fish Name Etymology Database}}</ref>

== Phân bố và môi trường sống ==
''P. maculatus'' có phân bố ở bờ tây [[Đại Tây Dương]], từ [[Bermuda]] và bang [[New Jersey]] dọc theo bờ biển phía đông và nam Hoa Kỳ, qua khắp [[vịnh México]] và [[biển Caribe]], dọc theo bờ biển [[Nam Mỹ]] đến [[bang Santa Catarina]] (Brasil), bao gồm quần đảo [[Fernando de Noronha]] xa bờ; tuy nhiên, hiếm thấy loài này ở phía bắc [[Florida]] và có lẽ cũng không còn xuất hiện ở vùng biển ngoài khơi cửa sông [[Orinoco]] và [[sông Amazon]].<ref name="iucn" />

''P. maculatus'' sống ở vùng biển gần bờ trên nền đáy cát và đá gần [[ám tiêu]], độ sâu đến ít nhất là 110 m, cá con thường tập trung ở các thảm [[cỏ biển]].<ref name="iucn" />

== Mô tả ==
[[Tập tin:Pseudupeneus maculatus, Cobalt Coast imported from iNaturalist photo 325194108.jpg|trái|nhỏ|214x214px|''P. maculatus'' (màu xám bạc)]]
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở ''P. maculatus'' là 30 cm.<ref name="fb">{{FishBase species|genus=Pseudupeneus|species=maculatus}}</ref> Hai râu dày màu vàng dưới cằm là các cơ quan [[xúc giác]] và [[vị giác]] thật sự của cá, đồng thời được dùng để bới [[trầm tích]]. Khi nghỉ ngơi, các râu này được gập lại và cất vào một rãnh ở [[hàm dưới]]. Cá đực lớn hơn cá cái, đường cong lưng nhô cao hơn và nét mặt góc cạnh hơn, cá cái có thân thon hơn với nét mặt xiên.<ref name="ram">{{Chú thích tạp chí |last=Ramdial |first=Praveen D. |date=2015 |title=''Pseudupeneus maculatus'' (Spotted Goatfish) |url=https://sta.uwi.edu/fst/lifesciences/sites/default/files/lifesciences/documents/ogatt/Pseudupenus_maculatus%20-%20Spotted%20Goatfish.pdf |magazine=The Online Guide to the Animals of Trinidad and Tobago |publisher=Đại học Tây Ấn}}</ref>

Cá có 3 đốm lớn màu đen phớt đỏ ở hai bên thân. Đầu có các vạch chéo màu xanh lam óng. Vảy ở lưng viền màu nâu đỏ hoặc vàng nâu, vảy trên thân tạo thành các hàng chấm xanh.<ref name="bio">{{Chú thích web |tác giả=D. Ross Robertson & J. Van Tassell |năm=2023 |tựa đề=Species: Pseudupeneus maculatus, Spotted Goatfish |url=https://biogeodb.stri.si.edu/caribbean/en/thefishes/species/3833 |website=Shorefishes of the Greater Caribbean: online information system |publisher=Smithsonian Tropical Research Institute}}</ref> Cơ thể có màu sắc thay đổi từ xám bạc sang đỏ hồng. Các vệt đỏ lớn có thể ẩn hiện nhanh chóng trên đầu và thân.<ref name="fb" />

Số gai vây lưng: 8–9; Số tia vây lưng: 8; Số tia vây ngực: 13–15.<ref name="bio" />

== Sinh thái ==
[[Tập tin:Pseudupeneus maculatus, Armação dos Búzios, Rio de Janeiro, Brazil imported from iNaturalist photo 110709361.jpg|nhỏ|228x228px|''P. maculatus'' (lốm đốm vệt đỏ)]]
''P. maculatus'' là loài [[ăn tạp]], thức ăn của chúng bao gồm [[giáp xác]], [[nhuyễn thể]], [[da gai]], [[cá xương]] (cá chìa vôi [[Syngnathidae]]) và [[giun nhiều tơ]].<ref>{{Chú thích tạp chí |last=Soares |first=Andrey |last2=Souza Lira |first2=Alex |last3=Guazzelli Gonzalez |first3=Júlio |last4=Nolé Eduardo |first4=Leandro |last5=Lucena-Frédou |first5=Flávia |last6=Le Loc’h |first6=François |last7=Padovani Ferreira |first7=Beatrice |last8=Frédou |first8=Thierry |date=2020 |title=Feeding habits and population aspects of the spotted goatfish, ''Pseudupeneus maculatus'' (Perciformes: Mullidae), on the continental shelf of northeast Brazil |url=https://horizon.documentation.ird.fr/exl-doc/pleins_textes/divers20-07/010078207.pdf |magazine=Scientia Marina |pages=119–131 |volume=84 |issue=2 |doi=10.3989/scimar.04958.24A |issn=1886-8134}}</ref> Tập tính ăn [[sinh vật đáy]] và khả năng làm xáo trộn nền đáy mềm khi kiếm ăn khiến ''P. maculatus'' trở thành loài trung tâm quan trọng đối với nhiều loài cá có tập tính bơi theo sau (gọi là loài "kiếm ăn cơ hội") trong [[quần xã]] [[cá rạn san hô]] tại [[Fernando de Noronha]]. Nhóm ''P. maculatus'' trung tâm càng lớn thì mức độ [[đa dạng loài]] và số lượng cá thể bơi theo sau càng nhiều. Ngoài ra, kích thước của các cá thể theo sau cũng tăng lên tương ứng với kích thước của nhóm ''P. maculatus'' đang kiếm ăn.<ref>{{Chú thích tạp chí |last=Sazima |first=C. |last2=Krajewski |first2=J. P. |last3=Bonaldo |first3=R. M. |last4=Guimarães Jr |first4=P. R. |date=2006 |title=The goatfish ''Pseudupeneus maculatus'' and its follower fishes at an oceanic island in the tropical west Atlantic |url=https://www.researchgate.net/publication/227677706_The_goatfish_Pseudupeneus_maculatus_and_its_follower_fishes_at_an_oceanic_island_in_the_tropical_west_Atlantic.pdf |magazine=Journal of Fish Biology |pages=883–891 |volume=69 |issue=3 |doi=10.1111/j.1095-8649.2006.01166.x |issn=1095-8649}}</ref>

[[Tuổi thọ]] cao nhất được ghi nhận ở ''P. maculatus'' là 4 năm tuổi.<ref>{{Chú thích tạp chí |last=Santana |first=F. M. |last2=Morize |first2=E. |last3=Lessa |first3=R. |date=2006 |title=Age and growth of the spotted goatfish, ''Pseudupeneus maculatus'' (Bloch, 1793) in Brazil, validated through marginal increment and oxytetracycline dyes in the sagittae |url= |magazine=Journal of Applied Ichthyology |pages=132–137 |volume=22 |issue=2 |doi=10.1111/j.1439-0426.2006.00724.x |issn=1439-0426}}</ref> Thời gian sinh sản của ''P. maculatus'' diễn ra vào tháng 3–4 và tháng 9–10. Chúng sinh sản theo đàn lớn và phóng thích trứng sau màn bơi đứng thẳng ngắn và nhanh.<ref name="ram" />

== Thương mại ==
''P. maculatus'' có ý nghĩa thương mại đối với ngành [[thủy sản]] và buôn bán [[cá cảnh]]. Loài cá này được đánh bắt bằng [[nơm]] khắp [[vùng Caribe]], đặc biệt được ưa chuộng ở [[Jamaica]]. Có một hoạt động thương mại chuyên khai thác ''P. maculatus'' ở ngoài khơi đảo [[Vieques, Puerto Rico]]. Ở [[Pedernales (tỉnh)|Pedernales]] ([[Cộng hòa Dominica]]), ''P. maculatus'' được [[đánh bắt ngoài ý muốn]] trong nghề khai thác [[tôm hùm]]. ''P. maculatus'' cũng đang được khai thác thương mại ngoài khơi [[Pernambuco]] (Brasil), nơi mà thịt của chúng được đánh giá cao và còn được xem là một loài cá cảnh. Tuy vậy, áp lực khai thác đối với loài này ở [[vịnh México]] nhìn chung còn thấp.<ref name="iucn" />

''P. maculatus'' có thể gây [[ngộ độc ciguatera]] ở vùng phía đông của [[biển Caribe]].<ref name="fb" />

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

== Tham khảo ==
* {{Commons-inline|Pseudupeneus maculatus}}
* {{Cof record |spid=37877 |title=''Pseudupeneus maculatus'' |access-date=12 March 2022}}

{{Taxonbar|from=Q652263}}

[[Thể loại:Pseudupeneus|M]]
[[Thể loại:Cá được mô tả năm 1793]]
[[Thể loại:Cá Đại Tây Dương]]
[[Thể loại:Cá Bermuda]]
[[Thể loại:Cá Mỹ]]
[[Thể loại:Cá Caribe]]
[[Thể loại:Cá vịnh Mexico]]
[[Thể loại:Cá Brasil]]
[[Thể loại:Cá thương mại]]
[[Thể loại:Cá cảnh]]

Pseudupeneus maculatus - Lịch sử thay đổi

~2025-25367-6 vào lúc 03:28, ngày 24 tháng 7 năm 2025