https://wikibeta.org/index.php?action=history&feed=atom&title=Qara_QoyunluQara Qoyunlu - Lịch sử thay đổi2026-08-10T13:37:53ZLịch sử thay đổi trang này trên wikiMediaWiki 1.46.0https://wikibeta.org/index.php?title=Qara_Qoyunlu&diff=6750590&oldid=previmported>AnsterBot: (Bot) AlphamaEditor, Executed time: 00:00:03.6785433, replaced: {{cite encyclopedia → {{Chú thích bách khoa toàn thư (3)2026-06-23T13:51:28Z<p>(Bot) <a href="/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:AnsterBot#AlphamaEditor" title="Thành viên:AnsterBot">AlphamaEditor</a>, Executed time: 00:00:03.6785433, replaced: {{cite encyclopedia → {{Chú thích bách khoa toàn thư (3)</p>
<p><b>Trang mới</b></p><div>{{Infobox Former Country<br />
| native_name = <br/>''قره قویونلو''<br />
| conventional_long_name = Kara Koyunlular<br />
| common_name = <br />
| continent = Asia<br />
| region = Middle East<br />
| country = <br />
| era = Trung Cổ<br />
| empire = <br />
| government_type = Quân chủ<br />
| year_start = 1375<br />
| year_end = 1468<br />
| date_start = <br />
| date_end = <br />
| p1 = Jalayirids<br />
| flag_p1 = <br />
| s1 = Ag Qoyunlu<br />
| flag_s1 = <br />
| image_flag = Flag of Kara Koyunlu dynasty.png<br />
| flag_type = <br />
| flag_border = <br />
| image_coat = <br />
| image_map = Qaraqoyunlu Dynasty AZƏRBAYCAN.png<br />
| image_map_caption = Qara Qoyunlu của người Turkoman, màu xanh nhạt cho thấy cương thổ rộng lớn nhất ở Iraq và bờ đông bán đảo Ả Rập trong một khoảng thời gian ngắn<br />
| capital = [[Tabriz]]<br />
| common_languages = [[Tiếng Ả Rập]]<br>[[Tiếng Armenia|Armenia]]<br>[[Tiếng Azerbaijan|Azerbaijan]] (<small>thơ ca</small>){{sfn|Minorsky|1954|p=283}}<br>[[Tiếng Oghuz|Thổ Oghuz]]<br>[[Tiếng Ba Tư|Ba Tư]] (<small>thơ ca</small>){{sfn|Minorsky|1954|p=283}}<br />
| religion = [[Islam]]<ref>{{Chú thích bách khoa toàn thư |last= Quiring-Zoche |first= R.|title= AQ QOYUNLŪ| encyclopedia=Encyclopedia Iranica|access-date = ngày 29 tháng 10 năm 2009 |url=http://www.iranicaonline.org/articles/aq-qoyunlu-confederation}}{{quote|The argument that there was a clear-cut contrast between the Sunnism of the Āq Qoyunlū and the Shiʿism of the Qara Qoyunlū and the Ṣafawīya rests mainly on later Safavid sources and must be considered doubtful.}}</ref><br />
| currency = <br />
| leader1 = Bayram Xoca<br />
| leader2 = Hasan 'Ali<br />
| year_leader1 = 1375–1378<br />
| year_leader2 = 1467–1468<br />
| title_leader = [[Danh sách vua Qara Qoyunlu|Vua]]<br />
| today = {{flag|Armenia}}<br/>{{flag|Azerbaijan}}<br/>{{flag|Gruzia}}<br/>{{flag|Iran}}<br/>{{flag|Iraq}}<br/>{{flag|Nga}}<br/>{{flag|Thổ Nhĩ Kỳ}}<br />
}}<br />
<br />
'''Kara Koyunlu''' hay '''Qara Qoyunlu''', hay còn được gọi là '''Tộc Cừu Đen''' ({{langx|fa|قره قویونلو}}) ([[Tiếng Azerbaijan]] : Qaraqoyunlular) là một liên minh bộ lạc người [[Thổ Oghuz]] theo đạo [[Hồi giáo Shia]]{{sfn|Elgood|1995|p=114}} đã cai trị ở vùng đất mà ngày nay là [[Azerbaijan]], [[Armenia]] (1406), tây bắc [[Iran]], miền đông [[Thổ Nhĩ Kỳ]], và đông bắc [[Iraq]] từ 1375 đến 1468.{{sfn|Hovanissian|2004|p=4}}<ref name=":0">[http://www.britannica.com/eb/article-9044666/Kara-Koyunlu Encyclopædia Britannica. "Kara Koyunlu". Online Edition, 2007]</ref><br />
<br />
Một số nhà nghiên cứu liên kết phương ngữ Oguz của Kara-Koyunlu với ngôn ngữ Azerbaijan. Ví dụ, Faruk Shumer lưu ý rằng phương ngữ Đông Oguz của Kara-Koyunlu ngày nay được gọi là ngôn ngữ Azerbaijan,<ref>M. Faruk Sümer, «Kara Koyunlular», s. VIII:<br />
<br />
(Turkish)<br />
<br />
Kara-Koyunlular Anadolu'dan Iran'a vuku bulan bu siyasi göç hareketlerinin müsebbibi oldukları gibi, aynı zamanda Iran'da yeniden Türkmen hâkimiyetinin başlamasının ve bununla alâkah olarak da Arerbaycan'ın kat'i bir surette türkleşmesini temin edecek yeni bir iskan hareketinin ilk âmili de olmuşlardır. Bu sözlerden de anlaşlıacağı üzere, onların konuştukları türkçe, tabil bugün Azeri lehçesi denilen doğ Oguz veya Türkmen lehçesi idi. Kara-Koyunlu hükümdarlarından Cihan-Sah'ın Azeri edebiyatının mümessillerinden biri oldugu bugün kat'i olarak anlaşılmıştır.</ref> Muhsin Behramnejad gọi ngôn ngữ Azerbaijan là di sản được thừa hưởng từ các bộ lạc Kara-Koyunlu thuộc tộc người Turkoman. Sultan Kara-Koyunlu năm 1435-1467 Jahanshah là một đại diện được công nhận chung của thơ ca [[Azerbaijan]]<ref name=":0" /><ref>''V. Minorsky''. Jihān-Shāh Qara-Qoyunlu and His Poetry (Turkmenica, 9). Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London. — Published by: Cambridge University Press on behalf of School of Oriental and African Studies, 1954. — V.16, p . 272, 283: ''«It is somewhat astonishing that a sturdy Turkman like Jihan-shah should have been so restricted in his ways of expression. Altogether the language of the poems belongs to the group of the southern Turkman dialects which go by the name of Azarbayjan Turkish.»''; ''«As yet nothing seems to have been published on the Br. Mus. manuscript Or. 9493, which contains the bilingual collection of poems of Haqiqi, i.e. of the Qara-qoyunlu sultan Jihan-shah (A.D. 1438—1467).»''</ref><br />
<br />
== Kiến trúc ==<br />
<gallery heights="250px" widths="150px"><br />
File:Tour d'Erivan.jpg|[[Mausoleum of Turkmen emirs]], 1838<br />
File:Argavand Funerary Tower3.JPG|[[Mausoleum of Kara Koyunlu emirs|Graveyard in Argavand, fragment in Arabic]]<br />
File:Blue (Kabud) Mosque - 1, Tabriz, Iran.jpg|[[Blue Mosque, Tabriz]]<br />
</gallery><br />
<br />
== Tham khảo ==<br />
{{tham khảo|30em}}<br />
<br />
=== Nguồn sách ===<br />
*{{chú thích sách |first=Clifford E. |last=Bosworth |title=The New Islamic Dynasties |url=https://archive.org/details/newislamicdynast0000bosw |publisher=Columbia University Press |year=1996 }}<br />
* {{chú thích sách|last1=Kouymjian|first1=Dickran|chapter=Armenia from the fall of the Cilician Kingdom (1375) to the forced emigration under Shah Abbas|editor1-last=Hovannisian|editor1-first=Richard G.|editor1-link=Richard G. Hovannisian|title=The Armenian People From Ancient to Modern Times, Volume I: The Dynastic Periods: From Antiquity to the Fourteenth Century|url=https://books.google.com/books?id=EeBKxex7QyUC|year=2004|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=978-1-4039-6421-2}}<br />
*{{chú thích tạp chí |last=Minorsky |first=V. |date=1954 |title=Jihān-Shāh Qara-Qoyunlu and His Poetry (Turkmenica, 9) |jstor=609169 |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |volume=16 |issue=2 |pages=271–97 |doi=10.1017/s0041977x00105981}}<br />
*{{Chú thích bách khoa toàn thư |last=Quiring-Zoche |first=R. |title=AQ QOYUNLŪ |encyclopedia=Encyclopedia Iranica |date=2009-10-29 }}<br />
* {{Chú thích bách khoa toàn thư | title = Āq Qoyunlū | last = Quiring-Zoche | first = R. | url = https://iranicaonline.org/articles/aq-qoyunlu-confederation | encyclopedia = Encyclopædia Iranica, online edition, Vol. II, Fasc. 2 | pages = 163–168| location = New York | year = 1986 }}<br />
* {{Cambridge History of Iran|volume=6|last=Roemer|first=H. R.|chapter=The Turkmen dynasties}}<br />
* {{chú thích tạp chí |last=Savory|first=R. M. |year=2009|title=The Struggle for Supremacy in Persia after the death of Tīmūr |journal=Der Islam |volume=40 |publisher=De Gruyter|pages=35–65|doi=10.1515/islm.1964.40.1.35|s2cid=162340735 }}<br />
<br />
{{tham khảo}}<br />
<br />
[[Thể loại:Cựu quốc gia Tây Á]]<br />
[[Thể loại:Cựu quốc gia ở Trung Đông]]<br />
[[Thể loại:Cựu quốc gia quân chủ ở Châu Á]]<br />
[[Thể loại:Các triều đại Hồi giáo Shia]]<br />
[[Thể loại:Châu Á thế kỷ 14]]<br />
[[Thể loại:Châu Á thế kỷ 15]]<br />
[[Thể loại:Đế quốc và vương quốc của Iran]]<br />
[[Thể loại:Cựu quốc gia quân chủ Tây Á]]<br />
[[Thể loại:Azerbaijan trung cổ]]<br />
[[Thể loại:Ba Tư trung cổ]]<br />
[[Thể loại:Iraq trung cổ]]<br />
[[Thể loại:Hồi giáo trung cổ]]</div>imported>AnsterBot