https://wikibeta.org/index.php?action=history&feed=atom&title=Razia_Sultana 2026-08-11T04:21:22Z Lịch sử thay đổi trang này trên wiki MediaWiki 1.46.0 https://wikibeta.org/index.php?title=Razia_Sultana&diff=7953451&oldid=prev 2026-06-26T14:12:09Z

<p><a href="/index.php?title=WP:TTL&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="WP:TTL (trang không tồn tại)">←</a>Trang mới: “{{Infobox royalty | name = Razia Sultan | title = Sultan Delhi | image = | caption = | succession = Sultan của <a href="/wiki/Delhi_Sultanate" class="mw-redirect" title="Delhi Sultanate">Delhi Sultanate</a> | reign = 19 tháng 11 năm 1236 – 14 tháng 10 năm 1240 | predecessor = <a href="/index.php?title=Ruknuddin_Firuz&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Ruknuddin Firuz (trang không tồn tại)">Ruknuddin Firuz</a> | successor = <a href="/index.php?title=Muizuddin_Bahram&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Muizuddin Bahram (trang không tồn tại)">Muizuddin Bahram</a> | birth_date = c. 1205 | birth_place = Budaun | death_date = 15 tháng 10 năm 1240 | death_place = Kaithal | burial_place = Delhi | spouse = …”</p> <p><b>Trang mới</b></p><div>{{Infobox royalty<br /> | name = Razia Sultan<br /> | title = Sultan Delhi<br /> | image = <br /> | caption = <br /> | succession = Sultan của [[Delhi Sultanate]]<br /> | reign = 19 tháng 11 năm 1236 – 14 tháng 10 năm 1240<br /> | predecessor = [[Ruknuddin Firuz]]<br /> | successor = [[Muizuddin Bahram]]<br /> | birth_date = c. 1205<br /> | birth_place = Budaun<br /> | death_date = 15 tháng 10 năm 1240<br /> | death_place = Kaithal<br /> | burial_place = Delhi<br /> | spouse = [[Malik Ikhtiyar-ud-Din Altunia]]<br /> | house = [[Mamluk dynasty (Delhi)|Mamluk]]<br /> | father = [[Shamsuddin Iltutmish]]<br /> | mother = Turkan Khatun<br /> | religion = [[Sunni Islam]]<br /> }}<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;Razia Sultan&#039;&#039;&#039; (khoảng 1205 – 15 tháng 10 năm 1240), còn gọi là &#039;&#039;&#039;Razia Sultana&#039;&#039;&#039; hoặc &#039;&#039;&#039;Raziyyat al-Din&#039;&#039;&#039;, là người phụ nữ đầu tiên và duy nhất cai trị [[Delhi Sultanate]] với tư cách &#039;&#039;&#039;Sultan&#039;&#039;&#039;. Bà trị vì từ năm 1236 đến 1240 và được xem là một trong những nữ quân chủ nổi bật nhất lịch sử trung đại Ấn Độ.&lt;ref&gt;Peter Jackson (2003). &#039;&#039;The Delhi Sultanate&#039;&#039;.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Thân thế==<br /> Razia là con gái của Sultan [[Shamsuddin Iltutmish]], vị vua quyền lực của triều đại Mamluk tại Delhi. Từ nhỏ, bà được đào tạo về:<br /> <br /> * chính trị<br /> * quân sự<br /> * cưỡi ngựa<br /> * quản trị quốc gia<br /> <br /> Iltutmish nhận thấy Razia có năng lực vượt trội hơn các con trai nên đã chỉ định bà làm người kế vị.&lt;ref&gt;World History Encyclopedia, &quot;Razia Sultan&quot;.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Lên ngôi==<br /> Sau khi Iltutmish qua đời năm 1236, giới quý tộc không chấp nhận một nữ quân chủ nên đưa con trai ông là [[Ruknuddin Firuz]] lên ngôi. Tuy nhiên, triều đại của Ruknuddin nhanh chóng hỗn loạn.<br /> <br /> Razia nhận được sự ủng hộ của dân chúng và quân đội, lật đổ Ruknuddin rồi lên ngôi Sultan năm 1236.&lt;ref&gt;&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Bà từ chối danh hiệu &#039;&#039;&#039;Sultana&#039;&#039;&#039; vì từ này thường mang nghĩa “vợ của Sultan”; thay vào đó bà dùng danh hiệu &#039;&#039;&#039;Sultan&#039;&#039;&#039;.&lt;ref&gt;&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Triều đại==<br /> Razia là một nhà cai trị quyết đoán và có năng lực. Bà thường:<br /> <br /> * trực tiếp xử lý chính sự<br /> * xuất hiện trước công chúng không che mặt<br /> * mặc trang phục hoàng gia kiểu nam giới<br /> * cưỡi ngựa hoặc voi dẫn quân<br /> <br /> Điều này phá vỡ nhiều chuẩn mực giới tính thời bấy giờ.&lt;ref&gt;&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Bà cũng đề bạt người dựa trên năng lực thay vì huyết thống quý tộc, khiến nhiều quý tộc Turk bất mãn.<br /> <br /> ==Suy vong==<br /> Một trong những nguyên nhân khiến Razia mất quyền lực là xung đột với tầng lớp quý tộc Turk, đặc biệt sau khi bà ưu ái viên quan gốc Abyssinia tên [[Jamal-ud-Din Yaqut]].<br /> <br /> Năm 1240, thống đốc [[Altunia]] nổi dậy chống bà. Razia bị bắt giam nhưng sau đó kết hôn với Altunia để xây dựng liên minh nhằm giành lại ngai vàng.<br /> <br /> Hai người kéo quân về Delhi nhưng thất bại trước em trai bà là [[Muizuddin Bahram]].<br /> <br /> ==Qua đời==<br /> Ngày 15 tháng 10 năm 1240, Razia và Altunia bị giết gần [[Kaithal]], có thể bởi quân đối địch hoặc cướp địa phương.<br /> <br /> Bà được chôn tại Delhi, nơi ngày nay vẫn còn một lăng mộ được cho là của bà.<br /> <br /> ==Di sản==<br /> Razia Sultan được xem là biểu tượng của:<br /> <br /> * quyền lực nữ giới<br /> * năng lực lãnh đạo<br /> * sự thách thức định kiến xã hội<br /> <br /> Dù chỉ trị vì chưa đầy 4 năm, bà vẫn là một trong những nữ quân chủ nổi tiếng nhất lịch sử Nam Á.<br /> <br /> ==Tham khảo==<br /> {{Reflist}}<br /> <br /> ==Nguồn==<br /> <br /> * Peter Jackson (2003). &#039;&#039;The Delhi Sultanate&#039;&#039;.<br /> * K. A. Nizami. &#039;&#039;Some Aspects of Religion and Politics in India&#039;&#039;.<br /> * World History Encyclopedia — Razia Sultan.</div>

imported>Scheherrazade123