imported>Yuki Shiromita: Di chuyển từ Category:Cá Panama đến Category:Cá Panamá dùng Cat-a-lot

2025-10-04T09:53:23Z

Di chuyển từ Category:Cá Panama đến Category:Cá Panamá dùng Cat-a-lot

Trang mới

{{Bảng phân loại
| image = Rhomboplites aurorubens - pone.0010676.g087.png
| image_caption =
| image_size = 250px
| status = VU
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name="iucn" />
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Actinopterygii]]
| ordo = [[Lutjaniformes]]
| familia = [[Lutjanidae]]
| subfamilia = [[Lutjaninae]]
| genus = '''''Rhomboplites'''''
| genus_authority = [[Theodore Nicholas Gill|Gill]], 1862
| species = '''''R. aurorubens'''''
| binomial = ''Rhomboplites aurorubens''
| binomial_authority = ([[Georges Cuvier|Cuvier]], 1829)
| synonyms = {{collapsible list|
* ''Centropristis aurorubens'' {{small|Cuvier, 1829}}
* ''Mesoprion elegans'' {{small|[[Felipe Poey|Poey]], 1860}}
* ''Aprion ariommus'' {{small|[[David Starr Jordan|Jordan]] & [[Charles Henry Gilbert|Gilbert]], 1883}}
}}}}
'''''Rhomboplites aurorubens''''' là loài [[cá biển]] duy nhất thuộc chi '''''Rhomboplites''''' trong [[họ Cá hồng]]. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm [[1829]].

== Từ nguyên ==
Tên chi được ghép bởi hai âm tiết trong [[tiếng Hy Lạp cổ đại]]: ''rhómbos'' (ῥόμβος; "[[hình thoi]]") và ''hoplítēs'' (ὁπλίτης; "trang bị [[vũ khí]]"), hàm ý đề cập đến các mảng hình thoi của [[răng lá mía]]; từ định danh ''aurorubens'' cũng là từ ghép trong [[tiếng Latinh]]: ''aureus'' ("mạ [[vàng]]") và ''rubens'' ("phớt đỏ"), hàm ý đề cập đến màu vàng hồng ở loài cá này khi mẫu vật được bảo quản trong [[alcohol]].<ref>{{Chú thích web|url=https://etyfish.org/lutjaniformes/|tựa đề=Order Lutjaniformes: Families Haemulidae and Lutjanidae|tác giả=Christopher Scharpf|năm=2022|website=The ETYFish Project Fish Name Etymology Database|ngày truy cập=2023-03-15|archive-date=2021-04-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210412135037/https://etyfish.org/lutjaniformes/|url-status=dead}}</ref>

== Phân bố và môi trường sống ==
''R. aurorubens'' được phân bố dọc theo Tây [[Đại Tây Dương]], từ bang [[North Carolina]] và [[Bermuda]] trải dài về phía nam đến [[bang Santa Catarina]] ([[Brasil]]), bao gồm vùng [[vịnh México]] và [[biển Caribe]],<ref name="iucn">{{Chú thích IUCN|title=''Rhomboplites aurorubens''|page=e.T190138A1941553|volume=2016|authors=Lindeman, K.; Anderson, W.; Claro, R.; Cowan, J.; Padovani-Ferreira, B.; Rocha, L. A. & Sedberry, G.|doi=10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T190138A1941553.en|access-date=2023-03-15}}</ref> xa về phía đông bắc Đại Tây Dương đến cụm đảo [[Açores]].<ref>{{Cof record|spid=20440|title=''Centropristes aurorubens''|access-date=2023-03-15}}</ref>

Sự suy giảm [[sinh khối loài]] ''R. aurorubens'' đã diễn ra ở bờ đông nam [[Hoa Kỳ]]. Ngoài ra, nạn [[đánh bắt quá mức]] còn được báo cáo ở [[Trinidad và Tobago]] và [[Puerto Rico]], cũng như một số vùng của [[Brasil]]. Do đó, ''R. aurorubens'' được xếp vào [[Loài sắp nguy cấp]] theo [[Sách đỏ IUCN]].<ref name="iucn" />

''R. aurorubens'' được tìm thấy ở vùng nước ở độ sâu khoảng 20–300 m, phổ biến trên nền đáy đá, sỏi và cát gần rìa [[thềm lục địa]] và [[đảo]].<ref name="iucn" />

== Mô tả ==
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở ''R. aurorubens'' là 60 cm.<ref name="fb">{{FishBase species|Rhomboplites|aurorubens}}</ref> Lưng và thân trên màu đỏ son, nhạt dần xuống thân dưới. [[Mống mắt]] đỏ. Hai bên thân có những vệt sọc ánh vàng phía dưới [[đường bên]]. Vây lưng có các vệt đỏ, vây đuôi màu đỏ son, vây hậu môn và vây ngực từ trắng đến hồng nhạt, vây bụng trắng.

Số gai ở vây lưng: 12–13; Số tia vây ở vây lưng: 10–12; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 8–9; Số tia vây ở vây ngực: 16–19; Số vảy đường bên: 46–52.<ref name="fao">{{Chú thích sách|title=The living marine resources of the Western Central Atlantic. Volume 3|publisher=[[FAO]]|year=2003|editor=Kent E. Carpenter|location=[[Roma]]|chapter=Lutjanidae|chapter-url=https://www.fao.org/3/y4162e/y4162e14.pdf|authors=W. D. Anderson|page=1504|isbn=92-5-104827-4}}</ref>

== Sinh thái ==

=== Thức ăn ===
Thức ăn của ''R. aurorubens'' là những loài cá nhỏ và nhiều loài [[thủy sinh không xương sống]] khác.<ref name="fb" /> Trong một nghiên cứu, người ta nhận thấy các loài giáp xác nhỏ (và ấu trùng của chúng) chiếm 38% khối lượng trong khẩu phần của ''R. aurorubens'', [[chân đầu]] chiếm 37%, [[chân bụng]] 11%, cá 8,5% và những loại sinh vật khác chiếm 5,5%. Cá con nhỏ (< 100 mm TL) tiêu thụ 67% [[giáp xác chân chèo]], trong khi cá con lớn hơn (100–175 mm TL) tiêu thụ 68% vảy cá cho thấy chúng đang chuyển đổi sang cá trưởng thành.<ref>{{Chú thích tạp chí|last=Grimes|first=Churchill B.|year=1979|title=Diet and Feeding Ecology of the Vermilion Snapper, ''Rhomboplites aurorubens'' (Cuvier) From North Carolina and South Carolina Waters|url=https://www.researchgate.net/publication/233614261_Diet_and_Feeding_Ecology_of_the_Vermilion_Snapper_Rhomboplites_Aurorubens_Cuvier_From_North_Carolina_and_South_Carolina_Waters.pdf|journal=Bulletin of Marine Science|volume=29|issue=1|pages=53–61}}</ref>

=== Sinh sản ===
Ở [[quần đảo Abrolhos]] ([[Brasil]]), ''R. aurorubens'' sinh sản chủ yếu từ tháng 2 đến tháng 5 (thời điểm hè–thu ở [[Nam bán cầu]]), tuy nhiên vẫn chưa có nghiên cứu về thời gian sinh sản của chúng dọc bờ biển Brasil.<ref>{{Chú thích tạp chí|last=Freitas|first=Matheus Oliveira|last2=Moura|first2=Rodrigo Leão de|last3=Francini-Filho|first3=Ronaldo Bastos|last4=Minte-Vera|first4=Carolina Viviana|year=2011|title=Spawning patterns of commercially important reef fish (Lutjanidae and Serranidae) in the tropical western South Atlantic|url=https://www.researchgate.net/publication/259674967_Spawning_patterns_of_commercially_important_reef_fishes_Lutjanidae_and_Serranidae_in_the_tropical_Western_South_Atlantic.pdf|journal=Scientia Marina|volume=75|issue=1|pages=135–146|doi=10.3989/scimar.2011.75n1135|issn=1886-8134}}</ref>

Dọc bờ [[Đông Nam Hoa Kỳ]], ''R. aurorubens'' sinh sản từ tháng 4 đến cuối tháng 9 (xuân–hè ở [[Bắc bán cầu]]).<ref>{{Chú thích tạp chí|last=Cuellae|first=Nicole|last2=Sedberry|first2=George R.|last3=Wyanski|first3=David M.|year=1996|title=Reproductive seasonality, maturation, fecundity, and spawning frequency of the vermilion snapper, ''Rhomboplites aurorubens'', off the southeastern United States|url=https://dc.statelibrary.sc.gov/handle/10827/10561|journal=Fishery Bulletin|volume=94|pages=635-653}}</ref> Tuy sinh sản quanh năm ở [[Trinidad và Tobago]], nhưng ''R. aurorubens'' đạt đỉnh điểm là từ khoảng tháng 6 đến tháng 11, tức vào [[mùa mưa]].<ref>{{Chú thích tạp chí|last=Manickchand-Heileman|first=Sherry C.|last2=Phillip|first2=Dawn A.T.|year=1999|title=Contribution to the Biology of the Vermilion Snapper, ''Rhomboplites aurorubens'', in Trinidad and Tobago, West Indies|url=https://www.researchgate.net/publication/233415833_Contribution_to_the_Biology_of_the_Vermilion_Snapper_Rhomboplites_aurorubens_in_Trinidad_and_Tobago_West_Indies.pdf|journal=Environmental Biology of Fishes|volume=55|issue=4|pages=413–421|doi=10.1023/A:1007513432102|issn=1573-5133}}</ref>

=== Tuổi thọ ===
[[Tuổi thọ]] lớn nhất được ghi nhận ở ''R. aurorubens'' là 26.<ref>{{Chú thích tạp chí|last=Allman|first=Robert J.|last2=Tunnell|first2=Janet A.|last3=Barnett|first3=Beverly K.|year=2005|title=Vermilion snapper otolith aging: 2001 - 2004 Data Summary|url=https://sedarweb.org/documents/s9dw02-vermilion-snapper-otolith-aging-2001-2004-data-summary/|journal=NMFS Panama City Laboratory Contribution Series 05-02}}</ref>

== Thương mại ==
Ngoài là loài [[hải sản]] thương mại, ''R. aurorubens'' còn được nhắm mục tiêu trong các hoạt động [[câu cá giải trí]].<ref name="iucn" />

== Tham khảo ==
{{Tham khảo}}

{{Taxonbar}}

[[Thể loại:Rhomboplites|V]]
[[Thể loại:Cá Đại Tây Dương]]
[[Thể loại:Cá Mỹ]]
[[Thể loại:Cá Bermuda]]
[[Thể loại:Cá México]]
[[Thể loại:Cá vịnh Mexico]]
[[Thể loại:Cá Caribe]]
[[Thể loại:Cá Cuba]]
[[Thể loại:Cá Puerto Rico]]
[[Thể loại:Cá Tiểu Antilles]]
[[Thể loại:Cá Panamá]]
[[Thể loại:Cá Colombia]]
[[Thể loại:Cá Venezuela]]
[[Thể loại:Cá Brasil]]
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1829]]

Rhomboplites aurorubens - Lịch sử thay đổi

imported>Yuki Shiromita: Di chuyển từ Category:Cá Panama đến Category:Cá Panamá dùng Cat-a-lot