https://wikibeta.org/index.php?action=history&feed=atom&title=Robert_NozickRobert Nozick - Lịch sử thay đổi2026-08-11T01:57:16ZLịch sử thay đổi trang này trên wikiMediaWiki 1.46.0https://wikibeta.org/index.php?title=Robert_Nozick&diff=7635626&oldid=previmported>AnsterBot: (Bot) AlphamaEditor, thêm thể loại, Executed time: 00:00:24.73593922025-05-21T13:31:02Z<p>(Bot) <a href="/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:AnsterBot#AlphamaEditor" title="Thành viên:AnsterBot">AlphamaEditor</a>, thêm thể loại, Executed time: 00:00:24.7359392</p>
<p><b>Trang mới</b></p><div>[[File:Robert Nozick 1977 Libertarian Review cover.jpg|thumb|Robert Nozick 1977]]<br />
<br />
{{Hộp thông tin triết gia|name=Robert Nozick|image=|caption=|birth_date={{birth date|1938|11|16}}|birth_place=[[Brooklyn]], [[New York (state)|New York]], U.S.|death_date={{Death date and age|2002|01|23|1938|11|16}}|death_place={{nowrap|[[Cambridge, Massachusetts]], U.S.}}|education=[[Đại học Columbia]] {{small|([[Bachelor of Arts|AB]])}}<br>[[Đại học Princeton]] {{small|([[Doctor of Philosophy|PhD]])}}<br>[[Đại học Oxford]] {{small|(Học giả Fulbright)}}|era=Triết học thế kỷ 20|region=Triết học phương Tây|school_tradition=Triết học phân tích, Chủ nghĩa tự do|main_interests=Triết học chính trị, đạo đức học, nhận thức luận|doctoral_advisors=Carl Gustav Hempel}}'''Robert Nozick''' ({{IPAc-en|ˈ|n|oʊ|z|ɪ|k<br />
}}) là một [[Nhà triết học|triết gia]] người Mỹ. Ông từng giữ chức vụ Giáo sư Đại học Joseph Pellegrino tại [[Đại học Harvard|Viện Đại học Harvard]],<ref name="princeton">[https://www.princeton.edu/~tkelly/Nozick.pdf "Robert Nozick, 1938-2002".] ''Proceedings and Addresses of the American Philosophical Association'', November 2002: '''76'''(2).</ref> và là Chủ tịch của [[Hiệp hội Triết học Hoa Kỳ]]. Ông được biết đến với các cuốn sách như ''[[Giải thích Triết học|Giải thích triết học]]'' (1981) và ''[[Tình trạng hỗn loạn, Nhà nước và Không ngừng|Anarchy, State, and Utopia]]'' (1974), trong đó Nozick trình bày lý thuyết của riêng mình về một thế giới mà mọi người có thể tự do lựa chọn các quy tắc xã hội mà họ mong muốn. Ông cũng nghiên cứu về [[Luân lý học|đạo đức học]], [[lý thuyết quyết định]], [[Triết học tinh thần|triết học về tâm trí]], [[siêu hình học]] và [[Tri thức luận|nhận thức luận]]. Tác phẩm cuối cùng của ông trước khi qua đời, ''[[Bất biến|Invariances]]'' (2001), đã giới thiệu lý thuyết [[vũ trụ học]] tiến hóa của ông, trong đó ông lập luận về sự bất biến và tính khách quan xuất hiện thông qua quá trình tiến hóa trên khắp vũ trụ.<ref>''Dictionary of Modern American Philosophers'', Volume 1, edited by John R. Shook, Thoemmes Press, 2005, p.1838</ref><br />
<br />
== Đời tư ==<br />
Nozick sinh ra ở [[Brooklyn]], [[New York (tiểu bang)|New York]] trong một gia đình [[Do Thái giáo|gốc Do Thái]]. Cha ông là một người Do Thái gốc Nga và người điều hành một doanh nghiệp nhỏ.<ref>{{Chú thích báo|url=https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/1382871/Professor-Robert-Nozick.html|title=Professor Robert Nozick|date=2002|work=Daily Telegraph|access-date=2018-08-01|language=en-GB|issn=0307-1235}}</ref><br />
<br />
Nozick theo học các trường công lập ở quận Brooklyn. Sau đó, ông được đào tạo tại [[Đại học Columbia]] ([[Cử nhân Nghệ thuật|AB]] 1959, tốt nghiệp hạng xuất sắc) và sau đó tại [[Đại học Princeton]] ([[Doctor of Philosophy|Ph.D.]] 1963) dưới sự chỉ đạo của [[Carl Hempel]]. Ông cũng học tại [[Đại học Oxford]] với tư cách là [[Chương trình Fulbright|Học giả Fulbright]] (1963–1964). Ông từng tham gia vào chi nhánh thanh niên của Đảng Xã hội Norman Thomas. Khi còn học tại [[Đại học Columbia|Columbia]], ông cũng thành lập chi nhánh địa phương của [[Liên đoàn sinh viên vì dân chủ công nghiệp (1946-1959)|Liên đoàn Sinh viên vì Dân chủ Công nghiệp]] (vào năm 1960 đổi tên thành phong trào [[Sinh viên cho một xã hội dân chủ|Sinh viên vì Xã hội Dân chủ]]).<br />
<br />
Sau khi nhận bằng Cử nhân tại Columbia năm 1959, ông kết hôn với Barbara Fierer. Họ có hai con, Emily và David. Sau này ông ly hôn và tái hôn với nhà thơ [[Gjertrud Schnackenberg]]. Nozick qua đời năm 2002 sau một thời gian dài chống chọi với [[Ung thư dạ dày|căn bệnh ung thư dạ dày]].<ref>For biographies, memorials, and obituaries see:</ref> Ông được an táng tại [[Nghĩa trang Mount Auburn]] ở [[Cambridge, Massachusetts]].<br />
<br />
== Chủ nghĩa lợi dụng ==<br />
Nozick đã tạo ra thí nghiệm tư tưởng (thought experiment) về "[[Quái vật tiện ích|con quái vật tiện ích]]" để chỉ ra rằng [[chủ nghĩa vị lợi]] trung bình có thể dẫn đến một tình trạng mà trong đó nhu cầu của đại đa số bị hy sinh cho một cá nhân. Ông cũng viết một phiên bản của một thí nghiệm tư tưởng là [[Máy trải nghiệm|cỗ máy trải nghiệm]] nhằm cố gắng chứng minh rằng chủ nghĩa khoái lạc đạo đức là sai lầm.<ref name="Schmidtz">{{Chú thích sách|title=Robert Nozick|url=https://archive.org/details/robertnozick0000unse|last=Schmidtz, David|publisher=Cambridge University Press|year=2002|isbn=0-521-00671-6|location=Cambridge, UK}}</ref><br />
<br />
== Phương pháp triết học ==<br />
Nozick được chú ý vì phong cách mới lạ trong triết học và [[Phong trào Đại kết|chủ nghĩa đại kết]] về phương pháp luận của ông. Nozick cũng ứng dụng triết học vào các lĩnh vực khác như [[kinh tế học]], [[vật lý học]], [[sinh học tiến hóa]].<ref>{{Chú thích báo|url=https://www.nybooks.com/articles/1982/02/18/cosmic-philosopher/|title=Cosmic Philosopher|last=Williams|first=Bernard|work=The New York Review of Books|access-date=2018-08-01|language=en-US}}</ref><br />
<br />
== Chú thích ==<br />
<br />
[[Thể loại:Sinh năm 1938]]<br />
[[Thể loại:Mất năm 2002]]<br />
[[Thể loại:Nam nhà văn Mỹ thế kỷ 20]]<br />
[[Thể loại:Nhà văn phi hư cấu Mỹ thế kỷ 20]]<br />
[[Thể loại:Nam nhà văn Mỹ thế kỷ 21]]<br />
[[Thể loại:Người Mỹ gốc Nga-Do Thái]]<br />
[[Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Princeton]]<br />
[[Thể loại:Nhà văn Brooklyn]]</div>imported>AnsterBot