imported>TheSecondFunnyYellowBot: /* top */ clean up, en:User:Monkbot/task 20: replace {lang-??} templates with {langx|??} ‹Xem Tfd› (Replaced 1);

2025-03-29T02:18:48Z

top: clean up, en:User:Monkbot/task 20: replace {lang-??} templates with {langx|??} ‹Xem Tfd› (Replaced 1);

Trang mới

{{Infobox river
| name = sông Uday
| image = Udaj near Pyrjatyn.JPG
| image_caption = sông Uday gần Pyryatyn
| map = Oudaï.png
| source1_location = [[tỉnh Chernihiv]]
| mouth = [[Sula (Dnepr)|Sula]]
| mouth_location =
| mouth_coordinates = {{coord|50|04|13|N|33|07|21|E|region:UA_type:waterbody_source:kolossus-etwiki|display=it}}
| subdivision_type1 = Quốc gia
| subdivision_name1 = [[Ukraina]]
| length = {{convert|327|km|abbr=on}}
| source1_elevation =
| discharge1_avg =
| basin_size = {{convert|7.030|km2|abbr=on}}
| progression = {{RSula}}
}}
'''Uday''' ({{Langx|uk|Удай}}) là một sông tại [[Ukraina]], là một phụ lưu hữu ngạn của sông [[Sula (Dnepr)|Sula]], thuộc lưu vực [[sông Dnepr]]. Sông dài {{convert|327|km}}, và có diện tích lưu vực là {{convert|7030|km2}}.<ref name=bse>[http://bse.sci-lib.com/article113571.html Удай], [[Đại bách khoa toàn thư Xô Viết]]</ref> Lưu lượng trung bình của sông Uday tại cách cửa sông 39 km là {{cvt|9,4|m3/s}}.<ref name=bse/>

==Thông tin chung ==
Thung lũng sông có dạng hình thang, bậc thang, rộng 2,5–3 km (có thể đến 4–6 km). Vùng bãi bồi ở cả hai bên sông, một số nơi sình lầy, có nơi tiêu úng; chiều rộng phần lớn là 0,4-0,5 km; có những [[hồ móng ngựa]]. Sông quanh co, rộng 15–20 m (thượng lưu), đến 20–40 m (hạ lưu), sâu 0,3-1,5 m (có nơi 4,5 m). Độ dốc của sông là 0,2 m/km.

Nguồn nước sông chủ yếu đến từ tuyết tan. Sông đóng băng vào cuối tháng 11-đầu tháng 12, tan băng vào nửa cuối tháng 3. Lưu lượng dài hạn trung bình của sông Uday (tại Pryluky) là 4,3 m³/s. Độ khoáng hóa nước sông thay đổi quanh năm: lũ mùa xuân - 729 mg/dm³; giới hạn mùa hè-thu - 807 mg/dm³; giới hạn mùa đông - 853 mg/dm³. Nước được sử dụng cho các nhu cầu công nghiệp và sinh hoạt, tưới tiêu.

==Vị trí==
{{Location map+|Ukraine |AlternativeMap=Reliefkarte Ukraine 2022.png|float=right|width=300|caption=<center>Vị trí sông Uday trong bản đồ Ukraina</center> |places=
{{Location map~|Ukraine |lat=50.9316|long=32.6522|label= nguồn|position=top}}
{{Location map~|Ukraine |lat=50.0703|long=33.1225|label=cửa |position=right}}}}

Sông Uday có đầu nguồn từ vùng đầm lầy gần làng Rozhnivka thuộc huyện [[Pryluky (huyện)|Pryluky]], [[tỉnh Chernihiv]]. Sông chảy qua vùng đất thấp Dnepr, trong địa phận tỉnh Chernihiv và [[tỉnh Poltava]]. Ở thượng lưu, sông chảy về phía tây, sau đó quay về phía nam và đông nam. Ở vùng trung lưu và hạ lưu, sông tạo ra một số khúc quanh lớn. Sông Uday chảy vào Sula về phía đông nam của làng Luky, nằm về phía đông bắc của thành phố [[Lubny]].

Các đô thị [[Pryluky]] và [[Pyriatyn]] nằm ven sông Uday,<ref name=bse/> cùng các khu định cư kiểu đô thị [[Dihtiari]], [[Varva, tỉnh Chernihiv|Varva]], [[Ladan, tỉnh Chernihiv|Ladan]], và selo Pisky-Udais'ki.

Sông Uday có các phụ lưu tả ngạn: Burymnya, Ichenka, Radkivka, Smosh, Utka, Lysohir, Varva, Zhuravka, Mnoha. Các phụ lưu hữu ngạn: Halka, Yushchenkova, Stavka, Perevid, Vilshanka.

==Sinh thái==
[[Tập tin:Удай у Прилуках.jpg|thumb|right|200px|Sông Uday tại Pryluky]]
Trong dòng sông có các loại cá như [[Chi Cá giếc|vá giếc]], [[cá chó]], [[cá vền]], ''[[Rutilus rutilus]]'', ''[[Alburnus]]'', [[Perca]], [[Leuciscus idus]], [[cá chép nhớt]], ''[[Misgurnus]]'', ''[[Rhodeus]]'', ''[[Gobio]]''. [[Astacus astacus|Tôm hùm đất]] xuất hiện ở các nơi. Số lượng cá đã giảm trong những năm gần đây do ô nhiễm nguồn nước và nạn đánh bắt trộm.

Trong thung lũng của sông có các khu bảo tồn thiên nhiên: Khu bảo tồn Dorohynskyi, vườn tự nhiên quốc gia Ichnianskyi, đảo Masalskyi, vườn tự nhiên quốc gia Pyriatynskyi, khu bảo tồn Deimanivskyi, khu bảo tồn Kukvynskyi, khu bảo tồn Bunylivske

Do quang cảnh đẹp của các sườn sông xung quanh, và dòng chảy mạnh thu hút những người yêu thích chèo thuyền kayak.

[[Tập tin:Панорама Удаю.jpg|centre|thumb|800px|Toàn cảnh Udai ở khu vực bờ sông tại thành phố Pryluk. Tháng 6 năm 2013]]

==Tham khảo==
{{tham khảo}}
{{commonscat|Uday River}}

*Geographical Encyclopedia of Ukraine: 3 t. / Editorial Board: O. M. Marinych (repl. Ed.) And others. - K.: "Ukrainian Soviet Encyclopedia" by them. M.P. Bazhana, 1989.
*Encyclopedia of Ukrainian Studies: Dictionary part: [in 11 vols] / Scientific society named after Shevchenko; Goal. Ed. Prof. Dr. Volodymyr Kubiyovych. - Paris; New York: Young Life; Lviv; Kyiv: Globus, 1955–2003.
*Hydrochemistry of the rivers of the Left Bank forest-steppe / Ed. VK Khilchevsky, VA Stashuk. - K.: Nika-Center, 2014. - 230 p. {{ISBN|978-966-521-107-5}}
*Lozovitsky P.S. Environmental assessment of the quality of the water of the upper Uday as a basis for the organization of monitoring of the ecosystems of the national natural parks of the basin [Text] / P.S. Lozovitsky / / Protected case 2016. - No. 1 (22). - with. 21-35
*Priluki.info

{{sông ngòi ở Ukraina}}
{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Uday, sông}}
[[Thể loại:Tỉnh Chernihiv]]
[[Thể loại:Tỉnh Poltava]]
[[Thể loại:Hệ thống sông Dnepr]]

{{Ukraine-river-stub}}

Sông Uday - Lịch sử thay đổi

imported>TheSecondFunnyYellowBot: /* top */ clean up, en:User:Monkbot/task 20: replace {lang-??} templates with {langx|??} ‹Xem Tfd› (Replaced 1);