imported>InternetArchiveBot: Add 4 books for Wikipedia:Thông tin kiểm chứng được (20260623sim)) #IABot (v2.0.9.5) (GreenC bot

2026-06-24T08:25:21Z

Add 4 books for Wikipedia:Thông tin kiểm chứng được (20260623sim)) #IABot (v2.0.9.5) (GreenC bot

Trang mới

{{Infobox archaeological culture
| name = Scandinavian Hunter-Gatherer
| map =
{{multiple image|perrow=1|total_width=350|caption_align=center
| align = center
| border=none
| direction = horizontal
| image1 = Genetic ancestry of hunter-gatherers dated between 14 ka and 9 ka (SHG).png
| caption1 = Tổ tiên di truyền của các nhóm săn bắt-hái lượm châu Âu giữa thời điểm 14 ka và 9 ka, với khu vực quần tụ Scandinavian Hunter-Gatherer (SHG) được tô màu vàng. Các con số đi kèm tương ứng với các niên đại mẫu cân chỉnh.<ref>{{chú thích tạp chí |last1=Posth |first1=Cosimo |last2=Yu |first2=He |last3=Ghalichi |first3=Ayshin |title=Palaeogenomics of Upper Palaeolithic to Neolithic European hunter-gatherers |journal=Nature |date=March 2023 |volume=615 |issue=7950 |pages=117–126 |doi=10.1038/s41586-023-05726-0 |pmid=36859578 |pmc=9977688 |bibcode=2023Natur.615..117P |language=en |issn=1476-4687|hdl=10256/23099 |hdl-access=free }}</ref>
}}
}}
Trong [[cổ di truyền học]], thuật ngữ '''Scandinavian Hunter-Gatherer''' (SHG) được dùng để chỉ một thành phần tổ tiên đặc trưng cho hậu duệ của các nhóm người săn bắt-hái lượm [[thời đại đồ đá giữa]] của [[Scandinavia]].{{Efn|"Earlier aDNA studies suggest the presence of three genetic groups in early postglacial Europe: Western hunter–gatherers (WHG), Eastern hunter–gatherers (EHG), and Scandinavian hunter–gatherers (SHG)4. The SHG have been modelled as a mixture of WHG and EHG."{{sfn|Kashuba|2019}} }}{{sfn|Eisenmann|2018}}<ref>{{chú thích tạp chí |last=Manninen |first=Mikael A. |last2=Damlien |first2=Hege |last3=Kleppe |first3=Jan Ingolf |last4=Knutsson |first4=Kjel |last5=Murashkin |first5=Anton |last6=Niemi |first6=Anja R. |last7=Rosenvinge |first7=Carine S. |last8=Persson |first8=Per |date=April 2021 |title=First encounters in the north: cultural diversity and gene flow in Early Mesolithic Scandinavia |url=https://www.cambridge.org/core/journals/antiquity/article/first-encounters-in-the-north-cultural-diversity-and-gene-flow-in-early-mesolithic-scandinavia/145BE8DD6BF495FCDE9B9EAF54063252 |journal=Antiquity |language=en |volume=95 |issue=380 |pages=310–328 |doi=10.15184/aqy.2020.252 |issn=0003-598X|doi-access=free |hdl=10037/21829 |hdl-access=free }}</ref> Các nghiên cứu di truyền chỉ ra rằng, SHG là sự trộn lẫn của cụm [[Western Hunter-Gatherer]] (WHG), vốn di cư tới [[Scandinavia]] từ phía nam trong [[thế Toàn tân]], và cụm [[Eastern Hunter-Gatherer]] (EHG), vốn di cư tới Scandinavia từ phía bắc dọc bờ [[Na Uy]]. Trong [[thời đại đồ đá mới]], SHG tiếp tục lai tạp với cụm [[Early European Farmer]] (EEF) và cụm [[Western Steppe Herder]] (WSH). Sự liên tục di truyền đã được tìm thấy giữa cụm SHG và các thành viên của [[Văn hóa Pitted Ware]] (PWC), và ở một mức độ nhỏ hơn, giữa SHG và người châu Âu phía bắc hiện đại.{{Efn|name=Continuity|"Modern-day northern Europeans trace limited amounts of genetic material back to the SHGs."{{sfn|Günther|Malmström|Svensson|Omrak|2018}} }} Mặt khác, [[người Sámi]] đã được chứng minh là không có quan hệ gì với PWC.{{Efn|name=Sami|"Population continuity between the PWC and modern Saami can be rejected under all assumed ancestral population size combinations."{{sfn|Malmström|2009}} }}

== Nghiên cứu ==
Cụm Scandinavian Hunter-Gatherer (SHG) được Lazaridis và đồng nghiệp (2014) xác định là một thành phần tổ tiên đặc trưng. Nhiều di cốt được khai quật ở [[Motala]], Thụy Điển, cùng một nhóm các di cốt 5.000 tuổi của người săn bắt hái lượm thuộc [[Văn hóa Pitted Ware]] (PWC), đều được định danh là SHG. Nghiên cứu chỉ ra rằng, một cá nhân SHG từ Motala (định danh 'Motala12') mang 81% thành phần [[Western Hunter-Gatherer]] (WHG) và 19% thành phần [[Ancient North Eurasian]] (ANE).{{sfn|Lazaridis|2014}}

[[Tập tin:Mesolithic European samples with estimates of genetic ancestry for SHG.png|thumb|left|Các mẫu người châu Âu thời đại đá giữa với ước lượng thành phần tổ tiên SHG.{{sfn|Günther|Malmström|Svensson|Omrak|2018}}]]

== Chú thích ==
{{notelist}}

== Tham khảo ==
{{tham khảo|2}}

=== Thư mục ===
{{refbegin|30em}}
* {{chú thích tạp chí |last1=Eisenmann |first1=Stefanie |date=29 August 2018 |title=Reconciling material cultures in archaeology with genetic data: The nomenclature of clusters emerging from archaeogenomic analysis |journal=[[Scientific Reports]] |publisher=[[Nature Research]] |volume=8 |issue=13003 |page=13003 |doi=10.1038/s41598-018-31123-z |pmc=6115390 |pmid=30158639 |bibcode=2018NatSR...813003E }}
* {{chú thích tạp chí |last1=Günther |first1=Torsten |last2=Malmström |first2=Helena |last3=Svensson |first3=Emma M. |last4=Omrak |first4=Ayça |last5=Sánchez-Quinto |first5=Federico |last6=Kılınç |first6=Gülşah M. |last7=Krzewińska |first7=Maja |last8=Eriksson |first8=Gunilla |last9=Fraser |first9=Magdalena |last10=Edlund |first10=Hanna |last11=Munters |first11=Arielle R. |date=9 January 2018 |title=Population genomics of Mesolithic Scandinavia: Investigating early postglacial migration routes and high-latitude adaptation |journal=[[PLOS Biology]] |language=en |volume=16 |issue=1 |pages=e2003703 |doi=10.1371/journal.pbio.2003703 |issn=1545-7885 |pmc=5760011 |pmid=29315301 |doi-access=free }}
* {{chú thích tạp chí |last1=Haak |first1=Wolfgang |date=11 June 2015 |title=Massive migration from the steppe was a source for Indo-European languages in Europe |journal=[[Nature (journal)|Nature]] |publisher=[[Nature Research]] |volume=522 |issue=7555 |pages=207–211 |doi=10.1038/nature14317 |pmc=5048219 |pmid=25731166 |arxiv=1502.02783 |bibcode=2015Natur.522..207H}}
* {{chú thích tạp chí |last1=Kashuba |first1=Natalija |date=15 May 2019 |title=Ancient DNA from mastics solidifies connection between material culture and genetics of mesolithic hunter–gatherers in Scandinavia |journal=[[Communications Biology]] |publisher=[[Nature Research]] |volume=2 |issue=105 |page=185 |doi=10.1038/s42003-019-0399-1 |pmc=6520363 |pmid=31123709}}
* {{chú thích tạp chí |last1=Lazaridis |first1=Iosif |date=17 September 2014 |title=Ancient human genomes suggest three ancestral populations for present-day Europeans |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_nature_2014-09-18_513_7518/page/409 |journal=[[Nature (journal)|Nature]] |publisher=[[Nature Research]] |volume=513 |issue=7518 |pages=409–413 |doi=10.1038/nature13673 |pmc=4170574 |pmid=25230663 |arxiv=1312.6639 |bibcode=2014Natur.513..409L |hdl=11336/30563}}
* {{chú thích tạp chí |last1=Lazaridis |first1=Iosif |date=25 July 2016 |title=Genomic insights into the origin of farming in the ancient Near East |url=https://archive.org/details/nature-uk_2016-08-25_536_7617/page/419 |journal=[[Nature (journal)|Nature]] |publisher=[[Nature Research]] |volume=536 |issue=7617 |pages=419–424 |doi=10.1038/nature19310 |pmc=5003663 |pmid=27459054 |bibcode=2016Natur.536..419L}}
* {{chú thích tạp chí |last1=Malmström |first1=Helena |date=24 September 2009 |title=Ancient DNA Reveals Lack of Continuity between Neolithic Hunter-Gatherers and Contemporary Scandinavians |journal=[[Current Biology]] |publisher=[[Cell Press]] |volume=19 |issue=20 |pages=1758–1762 |doi=10.1016/j.cub.2009.09.017 |pmc=4275881 |pmid=19781941}}
* {{chú thích tạp chí |last1=Mathieson |first1=Iain |date=23 November 2015 |title=Genome-wide patterns of selection in 230 ancient Eurasians |url=https://archive.org/details/nature-uk_december-24-31-2015_528_7583/page/601 |journal=[[Nature (journal)|Nature]] |publisher=[[Nature Research]] |volume=528 |issue=7583 |pages=499–503 |doi=10.1038/nature16152 |pmc=4918750 |pmid=26595274 |bibcode=2015Natur.528..499M}}
* {{chú thích tạp chí |last1=Mathieson |first1=Iain |date=21 February 2018 |title=The Genomic History of Southeastern Europe |url=https://archive.org/details/nature-uk_2018-03-08_555_7695/page/197 |journal=[[Nature (journal)|Nature]] |publisher=[[Nature Research]] |volume=555 |issue=7695 |pages=197–203 |doi=10.1038/nature25778 |pmc=6091220 |pmid=29466330 |bibcode=2018Natur.555..197M}}
* {{chú thích tạp chí|last1=Mittnik |first1=Alisa |date=30 January 2018 |title=The genetic prehistory of the Baltic Sea region |journal=[[Nature Communications]] |publisher=[[Nature Research]] |volume=16 |issue=1 |page=442 |doi=10.1038/s41467-018-02825-9 |pmc=5789860 |pmid=29382937 |bibcode=2018NatCo...9..442M}}
* {{chú thích web |last=Nilsson |first=Oscar |url=https://www.odnilsson.com/gallery/reconstructions/ |title=Reconstructions |date=2020 |website=Art & Science by O.D.Nilsson |access-date=27 June 2020 |archive-date=21 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201021043707/https://www.odnilsson.com/gallery/reconstructions/ |url-status=live }}
* {{cite magazine |last=Romey |first=Kristin |url=https://www.nationalgeographic.com/history/2019/11/7000-year-old-woman-reconstruction-sweden-hunter-gatherer/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20191112061857/https://www.nationalgeographic.com/history/2019/11/7000-year-old-woman-reconstruction-sweden-hunter-gatherer/ |url-status=dead |archive-date=12 November 2019 |title=Exclusive: This 7,000-Year-Old Woman Was Among Sweden's Last Hunter-Gatherers |date=11 November 2019 |magazine=[[National Geographic]] |access-date=9 January 2020}}
* {{cite magazine |last=Romey |first=Kristin |url=https://www.nationalgeographic.com/history/2020/06/exclusive-skull-ritual-site-motala-reconstructed/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200622230731/https://www.nationalgeographic.com/history/2020/06/exclusive-skull-ritual-site-motala-reconstructed/ |url-status=dead |archive-date=22 June 2020 |title=Exclusive: Skull from perplexing ritual site reconstructed |date=22 June 2020 |magazine=[[National Geographic]] |access-date=27 June 2020}}
{{Refend}}

== Đọc thêm ==
{{refbegin|2}}
* {{chú thích tạp chí |last1=Malmström |first1=Helena |date=30 March 2010 |title=High frequency of lactose intolerance in a prehistoric hunter-gatherer population in northern Europe |journal=[[BMC Evolutionary Biology]] |publisher=[[BioMed Central]] |volume=10 |issue=89 |page=89 |doi=10.1098/rstb.2013.0373 |pmc=2862036 |pmid=20353605}}
* {{chú thích tạp chí |last1=Malmström |first1=Helena |date=19 January 2015 |title=Ancient mitochondrial DNA from the northern fringe of the Neolithic farming expansion in Europe sheds light on the dispersion process |journal=[[Proceedings of the Royal Society|Proceedings of the Royal Society B]] |publisher=[[Royal Society]] |volume=370 |issue=1660 |pages=20130373 |doi=10.1098/rstb.2013.0373 |pmc=4275881 |pmid=25487325}}
* {{chú thích tạp chí|last1=Mittnik |first1=Alisa |date=7 March 2017 |title=The Genetic History of Northern Europe |journal=[[bioRxiv]] |page=113241 |url=https://www.biorxiv.org/content/10.1101/113241v1 |access-date=9 January 2020 |biorxiv=10.1101/113241 |doi=10.1101/113241 |doi-access=free|hdl=11858/00-001M-0000-002C-AD36-E |hdl-access=free }}
* {{chú thích tạp chí |last1=Skoglund |first1=Pontus |date=16 May 2014 |title=Genomic Diversity and Admixture Differs for Stone-Age Scandinavian Foragers and Farmers |url=https://archive.org/details/sim_science_2014-05-16_344_6185/page/747 |journal=[[Science (journal)|Science]] |publisher=[[American Association for the Advancement of Science]] |volume=344 |issue=6185 |pages=747–750 |doi=10.1126/science.1253448 |pmid=24762536 |bibcode=2014Sci...344..747S |s2cid=206556994|doi-access=free }}
{{refend}}

[[Thể loại:Dòng dõi cổ di truyền]]
[[Thể loại:Lịch sử di truyền châu Âu]]
[[Thể loại:Di dân trên thế giới]]
[[Thể loại:Thời đại đồ đá giữa]]

Scandinavian Hunter-Gatherer - Lịch sử thay đổi

imported>InternetArchiveBot: Add 4 books for Wikipedia:Thông tin kiểm chứng được (20260623sim)) #IABot (v2.0.9.5) (GreenC bot