~2026-40644-53 vào lúc 04:01, ngày 21 tháng 7 năm 2026

2026-07-21T04:01:56Z

Trang mới

{{Speciesbox
| genus = Scorpaena
| species = guttata
| image = [[Tập tin:Scorpaena guttata 106284393.jpg|250px]]
| image_caption =
| status = DD
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name="iucn">{{chú thích IUCN||author=Eschmeyer, W. |author2=Alvarado, J. |date=2010 |title=''Scorpaena guttata'' |article-number=e.T183715A8163197 |doi=10.2305/IUCN.UK.2010-3.RLTS.T183715A8163197.en|access-date=2026-07-12}}</ref>
| authority = [[Charles Frédéric Girard|Girard]], 1854
| synonyms =
* ''Scorpaena guadalupae'' {{small|[[Henry Weed Fowler|Fowler]], 1944}}
* ''Scorpaena microlepis'' {{small|[[:en:Gordon Gunter|Gunter]], 1948}}
}}
'''''Scorpaena guttata''''' là một loài [[cá biển]] thuộc chi ''[[Scorpaena]]'' trong [[họ Cá mù làn]]. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1854.

== Từ nguyên ==
Tính từ định danh ''guttata'' trong [[tiếng Latinh]] có nghĩa là "lốm đốm", hàm ý đề cập đến những đốm đen nhỏ ở đầu và những đốm lớn hơn ở vây của loài cá này.<ref>{{Chú thích web|url=https://etyfish.org/perciformes9/|tựa đề=Order Perciformes: Family Scorpaenidae|năm=2025|editor=Christopher Scharpf|website=The ETYFish Project Fish Name Etymology Database}}</ref>

== Phân bố và môi trường sống ==
Từ bang [[California]], ''S. guttata'' có phân bố trải dài đến phía nam [[bán đảo Baja California]] và [[vịnh California]].<ref name="iucn" />

''S. guttata'' sống trên nền đáy cát và đá vụn, đặc biệt là trong các khe hốc, được tìm thấy ở độ sâu đến 183 m (nhưng thường được quan sát nhiều hơn ở độ sâu khoảng 30 m trở vào).<ref name="iucn" />

== Mô tả ==
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở ''S. guttata'' là 47 cm. Cá có màu đỏ nâu, phủ dày đặc các đốm nâu sẫm và đen. Các vây có đốm đen lớn, các đốm trên vây lưng xếp thành 2–3 hàng.<ref name="bio">{{Chú thích web |tác giả=D. Ross Robertson & Gerald R. Allen|năm=2024|tựa đề=Species: Scorpaena guttata, Californian scorpionfish, Spotted scorpionfish|url=https://biogeodb.stri.si.edu/sftep/en/thefishes/species/4433|website=Shorefishes of the Eastern Pacific: online information system|publisher=Smithsonian Tropical Research Institute}}</ref>

Gai vây lưng: 12; Tia vây lưng: 8; Gai vây hậu môn: 3; Tia vây hậu môn: 5; Tia vây ngực: 17–19; Gai vây bụng: 1; Tia vây bụng: 5; Vảy [[đường bên]]: 24–26.<ref name="bio" />

== Sinh thái ==
Các loài giáp xác sống sát đáy, đặc biệt là cua, là nguồn thức ăn quan trọng nhất đối với ''S. guttata''. Thành phần này chủ yếu là cua non ''[[Metacarcinus anthonyi]]'', ngoài ra còn ghi nhận một vài loài cua ''[[Loxorhynchus]]'', ''[[Randallia ornata]]'' và ''[[Pagurus]]''. Cá là nhóm thức ăn quan trọng thứ hai, thường gồm cá cơm ''[[Engraulis mordax]]'' và cá chồn ''[[Chilara taylori]]''. Thứ nữa là [[bạch tuộc]], [[chân đều]] và [[tôm gõ mõ]].<ref name="love">{{chú thích tạp chí |author1=Love |author2=Axell |author3=Morris |author4=Collins |author5=Brooks |title=Life History and Fishery of the California Scorpionfish ''Scorpaeana guttata'' |url=https://spo.nmfs.noaa.gov/sites/default/files/pdf-content/1987/851/love.pdf |journal=Fishery Bulletin |volume=86 |issue=1 |pages=99–116|first=Milton S.|date=1987|first2=Brota|first3=Pamela|first4=Robson|first5=Andrew}}</ref>

Tuổi thọ lớn nhất được ghi nhận ở ''S. guttata'' là 21 năm tuổi. Cá cái và cá đực [[thuần thục sinh dục]] khi được 2 năm tuổi. Ở [[:en:Southern_California_Bight|vũng biển Nam California]], [[mùa sinh sản]] của chúng kéo dài từ tháng 5 đến tháng 8, đạt đỉnh vào tháng 7. Trong mùa sinh sản, ''S. guttata'' hình thành các đàn sinh sản lớn ở vùng nước sâu ngoài khơi, và chúng quay trở lại đúng điểm sinh sản đó vào mỗi năm.<ref name="love" />

''S. guttata'' đẻ trứng thành khối [[gelatin]] dài khoảng 25 cm, mỗi trứng nằm trong một khoang riêng và toàn bộ khối trứng nổi ở bề mặt nước cho đến khi nở. Trứng và chất nền gelatin ban đầu trong suốt, không màu, sau dần chuyển sang màu trắng đục. Chất nền có độ đàn hồi cao khi mới đẻ, nhưng trong quá trình phát triển sẽ mềm hơn và xuất hiện các [[vi sinh vật]] trên bề mặt. Trứng có dạng hơi bầu dục, đường kính khoảng 1,2 mm, vỏ mỏng, noãn hoàng trong suốt, không có giọt dầu và chỉ xuất hiện [[khoang quanh noãn hoàng]] (perivitelline space) khi [[phôi]] phát triển ở giai đoạn muộn hơn.<ref>{{Chú thích tạp chí |last=Orton |first=Grace L. |date=1955 |title=Early Developmental Stages of the California Scorpionfish, Scorpaena guttata |url=https://www.jstor.org/stable/1440463 |magazine=Copeia |pages=210–214 |volume=1955 |issue=3 |doi=10.2307/1440463 |issn=0045-8511}}</ref>

== Độc tính ==
Giống như nhiều loài cá mù làn khác, ''S. guttata'' mang [[nọc độc]] trong gai của nó. Tác động vết chích của ''S. guttata'' được cho là giống như [[Rắn cắn|vết cắn của rắn chuông]].<ref>{{Chú thích tạp chí |last=Halstead |first=B. W. |date=1951 |title=Injurious effects from the sting of the scorpionfish, ''Scorpaena guttata''. With report of a case |url= |magazine=California Medicine |pages=395–396 |volume=74 |issue=5 |issn=0008-1264 |pmc=1520702 |pmid=14848700}}</ref> Một nạn nhân đã bị [[viêm màng ngoài tim]] do nhiễm độc.<ref>{{Chú thích tạp chí |last=Abdun-Nur |first=D. |last2=Marcus |first2=C. S. |last3=Russell |first3=F. E. |date=1981 |title=Pericarditis associated with scorpionfish (Scorpaena guttata) sting |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/0041010181900192 |magazine=Toxicon |pages=579–581 |volume=19 |issue=4 |doi=10.1016/0041-0101(81)90019-2 |issn=0041-0101}}</ref>

== Khai thác ==
''S. guttata'' được đánh bắt trong các hoạt động [[câu cá giải trí]], đặc biệt là ở California.<ref name="iucn" /> Đây cũng là một loại [[Cá (thực phẩm)|cá thực phẩm]] được đánh giá là rất ngon sau khi đã loại bỏ gai độc.<ref name="fb">{{FishBase species|genus=Scorpaena|species=guttata}}</ref>

== Tham khảo ==
{{tham khảo}}

{{Taxonbar}}

[[Thể loại:Scorpaena|G]]
[[Thể loại:Cá Thái Bình Dương]]
[[Thể loại:Cá Mỹ]]
[[Thể loại:Cá México]]
[[Thể loại:Cá được mô tả năm 1854]]

Scorpaena guttata - Lịch sử thay đổi

~2026-40644-53 vào lúc 04:01, ngày 21 tháng 7 năm 2026