https://wikibeta.org/index.php?action=history&feed=atom&title=T%C3%BAi_%C3%A2m_thanhTúi âm thanh - Lịch sử thay đổi2026-08-11T04:21:50ZLịch sử thay đổi trang này trên wikiMediaWiki 1.46.0https://wikibeta.org/index.php?title=T%C3%BAi_%C3%A2m_thanh&diff=7138232&oldid=previmported>TheSecondFunnyYellowBot: clean up, thay thế/xoá tham số url hỏng2025-05-01T09:34:56Z<p>clean up, thay thế/xoá tham số url hỏng</p>
<p><b>Trang mới</b></p><div>[[Tập tin:Litoria chloris calling.jpg|nhỏ|Túi họng đang được ếch cây mắt đỏ (''[[Litoria chloris]]'') dùng gọi bạn tình.]]<br />
'''Túi âm thanh''' là cơ quan phát ra tiếng kêu của các loài ếch và cóc thuộc '''[[bộ Không đuôi]]''' (Anula).<br />
<br />
Túi âm thanh của ếch, cóc là cơ quan có cấu trúc hình túi, bao ngoài bởi lớp màng dai, khá linh động, thuộc lớp biểu bì ngoài (thường là da), gặp ở hầu hết các cá thể đực, thường dùng để thông báo sự có mặt của cá thể đó trong lãnh thổ, nhất là dùng để gọi cá thể cái cùng loài trong mùa sinh sản tức là [[Tiếng gọi bạn tình|gọi bạn tình]] giao phối. Sự có mặt của túi âm thanh là một chỉ thị để xác định nhanh giới tính của một cá thể đực.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.britannica.com/science/vocal-sac|title=Vocal sac (AMPHIBIAN ANATOMY)|last=George R. Zug|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=|url-status=|access-date=}}</ref><ref name=":0" /> Cũng có ý kiến cho rằng túi âm thanh không chỉ "phát" âm, mà con "phát" cả tín hiệu khác như hoá chất dùng để liên lạc nội bộ.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.researchgate.net/publication/265604162_The_anuran_vocal_sac_A_tool_for_multimodal_signalling|title=The anuran vocal sac: A tool for multimodal signalling|tác giả=|họ=Iris Starnberger, Doris Preininger & Walter Hodl|tên=|ngày=|website=|url lưu trữ=|ngày lưu trữ=|ngày truy cập=}}</ref><br />
[[Tập tin:Male Frigate bird TFA.jpg|nhỏ|Túi họng của con trống thuộc loài chim [[cốc biển]] (frigate) ở [[Quần đảo Galápagos|Galapagos]].]]<br />
Đây là một loại [[túi màng]] ("gular skin", cũng gọi là "throat skin") ở phần đầu cơ thể, có tên đầy đủ là "túi âm thanh của bộ không đuôi" ('''anuran vocal sac''') để phân biệt với túi màng cũng ở phần đầu ở nhiều loài chim dùng để chứa tạm thời thức ăn hay đôi khi có loài chim dùng để phát âm thanh.<ref name=":0">{{Chú thích web|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0003347214003030|title=The anuran vocal sac: a tool for multimodal signalling|last=Iris Starnbergera, DorisPreiningerab, Walter Hödl|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=|url-status=|access-date=}}</ref><br />
<br />
== Các loại ==<br />
<br />
* Mỗi túi âm thanh của ếch, cóc có bản chất là một xoang đàn hồi, chỉ phát ra âm thanh khi thở ra. Thường gặp ba kiểu túi khác nhau là: túi họng đơn, túi họng ghép và túi kép bên.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.researchgate.net/publication/318703426_The_vocal_sac_of_Hylodidae_Amphibia_Anura_Phylogenetic_and_functional_implications_of_a_unique_morphology|title=The vocal sac of Hylodidae (Amphibia, Anura): Phylogenetic and functional implications of a unique morphology|tác giả=|họ=|tên=|ngày=|website=|url lưu trữ=|ngày lưu trữ=|ngày truy cập=}}</ref> <br />
** Túi họng đơn nằm ở [[họng]], chỉ có một xoang.<br />
** Túi họng ghép (kép) cũng ở dưới dưới lưỡi, sàn miệng, gồm nhiều xoang nối với nhau.<br />
** Túi bên gồm hai xoang nối nhau, nằm ở phía sau góc của hàm.<br />
<br />
Cả ba loại đều thông với xoang buccal bằng khe nằm ở gốc lưỡi. Khi kêu túi được bơm không khí từ phổi ra, luồng khí qua thanh quản và rung động các [[dây thanh âm]], đồng thời được khuếch đại nhờ [[cộng hưởng]].<br />
<br />
== Hoạt động ==<br />
<br />
* Khác hẳn với quá trình phát âm thanh của nhiều loài động vật có xương sống khác, ếch và cóc phát ra âm thanh mà không "thổi" khí ra ngoài: khí không thoát ra khỏi miệng mà lại quay trở lại giữa xoang buccal và phổi. Nếu không muốn kêu mà khí đã tích tụ trong túi (để cuộc gọi sắp diễn ra) thì khí vẫn được giữ trong túi.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.britannica.com/science/vocal-sac|title=Vocal sac (AMPHIBIAN ANATOMY)|tác giả=|họ=George R. Zug|tên=|ngày=|website=|url lưu trữ=|ngày lưu trữ=|ngày truy cập=}}</ref><br />
* Túi hoạt động chức năng được là nhờ phối hợp hoạt động của da tương ứng, cơ xương dưới da và niêm mạc trong của xoang buccal.<ref name=":1">{{Chú thích web|url=https://academic.oup.com/zoolinnean/article-abstract/187/2/479/5519480?redirectedFrom=fulltext|title=Novel morphological structures in frogs: vocal sac diversity and evolution in Microhylidae (Amphibia: Anura)|tác giả=|họ=Mariane Targino, Agustín J Elias-Costa, Carlos Taboada & Julián Faivovich|tên=|ngày=|website=|url lưu trữ=|ngày lưu trữ=|ngày truy cập=}}</ref><br />
* Tuy cơ chế chung là như vậy, nhưng âm thanh (tiếng kêu) của mỗi loài phát ra khác nhau về mặt vật lý (tần số, cường độ,... âm). Nhờ đó, các cá thể cùng loài hoặc cả các cá thể khác loài nhận ra nhau hoặc phân biệt được nhau.<ref name=":1" /><br />
<br />
== Một số hình ảnh ==<br />
<gallery><br />
Tập tin:Pelophylax ridibundus call.jpg|Pelophylax ridibundus<br />
Tập tin:Rana Atyrau WT 20.jpg|Tần số dao động của bốn nhóm xung (bốn tiếng kêu) từ một cuộc gọi giao phối của một con ếch đực hồ (ghi ngày 20.05.1990 tại [[Atyrau]], [[Kazakhstan]], ở nhiệt độ nước 20&nbsp;°C.<br />
Tập tin:Eleutherodactylus martinicensis with external vocal sac - journal.pone.0022080.g001B.png|Túi họng kép của ''[[Eleutherodactylus martinicensis]]''<br />
</gallery><br />
<br />
== Nguồn trích dẫn ==<br />
{{tham khảo}}<br />
<br />
[[Thể loại:Động vật học]]<br />
[[Thể loại:Giải phẫu học]]<br />
[[Thể loại:Giao tiếp động vật]]<br />
[[Thể loại:Bộ Không đuôi]]<br />
[[Thể loại:Tập tính học]]</div>imported>TheSecondFunnyYellowBot