imported>Estonian Ball Mapper vào lúc 06:07, ngày 15 tháng 6 năm 2026

2026-06-15T06:07:31Z

Trang mới

{{Infobox Island
| name = Taʻū
| image_name = File:Ta'u Island.JPG
| image_caption = Đảo Ta'u khi nhìn từ vũ trụ
| location = [[Thái Bình Dương|Nam Thái Bình Dương]]
| coordinates = {{Coord|14|14|S|169|28|W|type:isle_region:AS|display=inline,title}}
| population = 790
| area_km2 = 44.31
| highest_mount = [[Đỉnh Lata]]
| elevation_m = 931
| country = Hoa Kì
| country_admin_divisions_title = [[Các lãnh thổ của Hoa Kỳ|Vùng ]]
| country_admin_divisions = [[Samoa thuộc Mỹ]]
}}
'''Ta{{okina}}ū''' là hòn đảo có người ở lớn nhất trong [[Quần đảo Manu'a]] và là hòn đảo núi lửa ở cực đông [[Quần đảo Samoa]].<ref>Hills, J.W. (2010). ''O upu muamua i le Tala i le Lalolagi mo e ua faatoa a'oa'oina u lea mataupu: Elementary Geography''. Nabu Press. Page 62. {{ISBN|9781147952896}}.</ref> Ta{{okina}}ū là một phần của [[Samoa thuộc Mỹ]]. Vào đầu thế kỷ 19, hòn đảo này đôi khi được gọi là ''Opoun''.

Ta{{okina}}ū nổi tiếng là địa điểm mà nhà [[nhân chủng học]] người Mỹ [[Margaret Mead]] đã tiến hành nghiên cứu luận án của bà vào năm 1920, sau đó bà đã công bố những phát hiện của mình trong một cuốn sách có tựa đề ''[[Coming of Age in Samoa]]''. Ta{{okina}}ū cũng có ngọn núi cao nhất ở Samoa thuộc Mỹ, Núi Lata, cũng như 21 kilômét vuông (8,3 dặm vuông) là đất của [[Công viên quốc gia Samoa thuộc Mỹ]] với 3.9 km <sup>2</sup> nước bị ngăn cách bởi các vách đá cao. <ref>{{Chú thích web|url=https://www.esrl.noaa.gov/gmd/obop/smo/smoinfo.html|title=ESRL Global Monitoring Laboratory - American Samoa Observatory}}</ref>

Trên bờ biển phía tây của Ta'ū là các ngôi làng giáp ranh [[Lumā]] và [[Siufaga]], thường được gọi chung là làng Taʻū. <ref>Gray, John Alexander Clinton (1980). ''Amerika Samoa''. Arno Press. Page 121. {{ISBN|9780405130380}}.</ref> Làng Taʻū đã được đặt tên là thủ phủ của Quần đảo Manuʻa. [[Fitiuta]] là một ngôi làng Taʻū khác, nằm ở phía đông bắc của hòn đảo. <ref>Hills, J.W. (2010). ''O upu muamua i le Tala i le Lalolagi mo e ua faatoa a'oa'oina u lea mataupu: Elementary Geography''. Nabu Press. Page 63. {{ISBN|9781147952896}}.</ref>

Thung lũng khổng lồ (''Valley of Giant''), nằm ở vùng bờ biển phía tây nam của Taʻū, nơi có một quần thể [[san hô]] lớn và lâu đời nhât thế giới. Nổi bật nhất là Big Momma (''Fale Bommie''), một khối san hô khổng lồ cao 6.4 mét, chu vi 41 mét với tuổi đời được ước tính vào khoảng 530 năm.<ref>Rawlings-Way, Charles and Brett Atkinson (2016). ''Lonely Planet South Pacific''. Lonely Planet Global Limited. Page 312. {{ISBN|978-1-78657-734-4}}.</ref>
Cơ quan quản lý Đại dương và Khí quyển quốc gia ([[NOAA]]) công nhận đây là đây là đầu san hô lớn nhất được tìm thấy trên thế giới.<ref>{{cite web | title=Big Momma | Office of National Marine Sanctuaries | url=https://sanctuaries.noaa.gov/earthisblue/wk146-protecting-big-momma.html }}</ref> Các san hô thuộc họ [[Poritidae]] tại Ta{{okina}}ū là những cá thể lớn nhất và lâu đời nhất của họ này trên [[Trái Đất]].<ref>Weaver, Sigourney (2020). ''America's Marine Sanctuaries: A Photographic Exploration''. [[Viện Smithsonian]]. Page 202. {{ISBN|978-1-58834-666-7}}.</ref>

Bờ biển phía nam của đảo Ta{{okina}}ū là nơi có vách đá ven biển cao nhất thế giới, với chiều cao lên đến 3,000[[ft]] (khoảng 914 mét). Du khách có thể đi bộ dọc theo bờ biển ngay dưới chân vách đá này.<ref>Insight Guides (2022). ''Insight Guides US National Parks West''. APA Publications. Page 134. {{ISBN|978-1-83905-292-7}}.</ref><ref>{{cite web | title=National Park of American Samoa | Map, Location, History, & Facts | Britannica | url=https://www.britannica.com/place/National-Park-of-American-Samoa }}</ref>

==Tham khảo==
{{Reflist}}
{{sơ khai}}

Taʻū - Lịch sử thay đổi

imported>Estonian Ball Mapper vào lúc 06:07, ngày 15 tháng 6 năm 2026