https://wikibeta.org/index.php?action=history&feed=atom&title=Ti%C3%AAn_HoaTiên Hoa - Lịch sử thay đổi2026-08-11T10:30:13ZLịch sử thay đổi trang này trên wikiMediaWiki 1.46.0https://wikibeta.org/index.php?title=Ti%C3%AAn_Hoa&diff=7886513&oldid=prev~2026-37862-69: /* Lịch sử */2026-07-02T05:27:12Z<p><span class="autocomment">Lịch sử</span></p>
<p><b>Trang mới</b></p><div>{{Thông tin đơn vị hành chính Việt Nam |xã<br />
|tên=Tiên Hoa<br />
|hình=<br />
|ghi chú hình=<br />
| vĩ độ = 20.68218<br />
| kinh độ = 106.16920<br />
| diện tích = 21,65 km²<ref name="1666/NQ-UBTVQH15"/><br />
| dân số = 26.152 người<ref name="1666/NQ-UBTVQH15"/><br />
| thời điểm dân số = 2025<br />
| mật độ dân số = {{formatnum:{{#expr:floor({{formatnum:26.152|R}}/{{formatnum:21,65|R}})}} }} người/km²<br />
|vùng=[[Đồng bằng sông Hồng]]<br />
|tỉnh=[[Hưng Yên]]<br />
| thành lập = [[16 tháng 6]] năm [[2025]]<ref name="1666/NQ-UBTVQH15"/><br />
}}<br />
<br />
'''Tiên Hoa''' là một [[Xã (Việt Nam)|xã]] thuộc tỉnh [[Hưng Yên]], [[Việt Nam]].<ref name="1666/NQ-UBTVQH15"/><br />
<br />
==Địa lý==<br />
Xã Tiên Hoa nằm ở trung tâm tỉnh Hưng Yên, có vị trí địa lý:<br />
*Phía đông giáp xã [[Tiên Tiến]].<br />
*Phía tây giáp xã [[Tiên Lữ, Hưng Yên|Tiên Lữ]].<br />
*Phía nam giáp xã [[Tống Trân]] và xã [[Ngự Thiên, Hưng Yên|Ngự Thiên]].<br />
*Phía bắc xã [[Đoàn Đào]] và xã [[Hoàng Hoa Thám, Hưng Yên|Hoàng Hoa Thám]].<br />
<br />
==Lịch sử==<br />
Địa bàn xã Tiên Hoa trước đây thuộc huyện [[Tiên Lữ (huyện)|Tiên Lữ]], tỉnh [[Hưng Yên]].<br />
<br />
Ngày [[16 tháng 6]] năm [[2025]], [[Ủy ban Thường vụ Quốc hội]] ban hành Nghị quyết số 1666/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Hưng Yên năm 2025.<ref name="1666/NQ-UBTVQH15">{{Chú thích web |date=16 tháng 6 năm 2025 |title=Nghị quyết số 1666/NQ-UBTVQH15 của ỦY BAN THƯỜNG VỤ QUỐC HỘI: Về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Hưng Yên năm 2025 |url=https://vanban.chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=213992&classid=0}}</ref> Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Lệ Xá, Trung Dũng và Cương Chính (huyện [[Tiên Lữ (huyện)|Tiên Lữ]]) thành xã mới có tên gọi là '''xã Tiên Hoa'''.<br />
<!-- <br />
==Lịch sử==<br />
Trước đây, Cương Chính là một xã thuộc huyện Phù Tiên.<br />
<br />
Ngày [[6 tháng 11]] năm [[1996]], Quốc hội ban hành Nghị quyết<ref name=NQ-QH>{{Chú thích web|url=https://m.thuvienphapluat.vn/van-ban/bo-may-hanh-chinh/nghi-quyet-chia-va-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-tinh-40091.aspx|tựa đề=Nghị quyết về việc chia và điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh|ngày=6 tháng 11 năm 1996|website=Thư viện pháp luật|url-status=live}}</ref> về việc chia tỉnh Hải Hưng thành 2 tỉnh Hải Dương và Hưng Yên và xã Cương Chính thuộc huyện Phù Tiên, tỉnh Hưng Yên.<br />
<br />
Ngày [[24 tháng 2]] năm [[1997]], Chính phủ ban hành Nghị định 17-CP<ref name=17-CP>{{Chú thích web|url=https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Bat-dong-san/Nghi-dinh-17-CP-chia-huyen-Phu-Tien-thanh-lap-mot-so-phuong-thi-tran-thuoc-thi-xa-Hung-Yen-va-huyen-My-Van-tinh-Hung-Yen-40403.aspx|tựa đề=Nghị định 17-CP năm 1997 về việc chia huyện Phù Tiên, thành lập một số phường, thị trấn thuộc thị xã Hưng Yên và huyện Mỹ Văn, tỉnh Hưng Yên|tác giả=|họ=|tên=|ngày=24 tháng 2 năm 1997|website=Thư viện pháp luật|url lưu trữ=|ngày lưu trữ=|ngày truy cập=}}</ref> về việc chuyển xã Cương Chính và xã Minh Phượng thuộc huyện Phù Tiên về huyện Tiên Lữ mới tái lập quản lý.<br />
<br />
Ngày 24 tháng 10 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1248/NQ-UBTVQH15<ref name="1248/NQ-UBTVQH15">{{Chú thích web|url=https://quochoi.vn/tintuc/Pages/tin-hoat-dong-cua-quoc-hoi.aspx?ItemID=90604|tựa đề= Nghị quyết số 1248/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Hưng Yên giai đoạn 2023 – 2025 |tác giả=|ngày= 2024-10-24 |website= Cổng thông tin điện tử Quốc hội Việt Nam |url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20241102122247/https://quochoi.vn/tintuc/Pages/tin-hoat-dong-cua-quoc-hoi.aspx?ItemID=90604|ngày lưu trữ= 2024-11-02 |ngày truy cập= 2024-11-02 |url-status= live }}</ref> về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Hưng Yên giai đoạn 2023 – 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 12 năm 2024). Theo đó, sáp nhập toàn bộ 3,81&nbsp;km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 4.283 người của xã Minh Phượng vào xã Cương Chính.<br />
<br />
==Lịch sử==<br />
Lệ Xá là vùng đất được định cư từ lâu đời. Thời [[Hùng Vương]] thuộc bộ Giao Chỉ.<br />
<br />
Trong cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng tại Lệ Xá có cuộc khởi nghĩa của 2 anh em là Khoan Chính Đại Vương và Trinh Thục Công Chúa có căn cứ phò tá hai bà. Cả hai anh em và nghĩa quân đều tự tuẫn tiết khi cuộc khởi nghĩa bị quân Mã Viện vây hãm năm 43.<br />
<br />
Vào đầu thế kỷ 19, xã Lệ Xá ngày nay là phần đất thuộc các xã Giai Lệ, Phí Xá, Phù Liễu thuộc tổng Canh Hoạch huyện Tiên Lữ phủ Khoái Châu trấn [[Sơn Nam (địa danh cũ Việt Nam)|Sơn Nam Thượng]].<ref>Cuốn Tên làng xã Việt Nam đầu thế kỷ 19, trang 54.</ref><br />
<br />
Trước đây, Lệ Xá sáp nhập với xã Trung Dũng thành xã Phan Tây Hồ, sau đó tách ra Lệ Xá có tên là xã Tây Hồ rồi mới đổi thành Lệ Xá như hiện nay.<br />
<br />
Ngày [[6 tháng 11]] năm [[1996]], Quốc hội ban hành Nghị quyết<ref name=NQ-QH>{{Chú thích web|url=https://m.thuvienphapluat.vn/van-ban/bo-may-hanh-chinh/nghi-quyet-chia-va-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-tinh-40091.aspx|tựa đề=Nghị quyết về việc chia và điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh|ngày=6 tháng 11 năm 1996|website=Thư viện pháp luật|url-status=live}}</ref> về việc chia tỉnh Hải Hưng thành 2 tỉnh Hải Dương và Hưng Yên và xã Lệ Xá thuộc huyện Phù Tiên, tỉnh Hưng Yên.<br />
<br />
Ngày [[24 tháng 2]] năm [[1997]], Chính phủ ban hành Nghị định 17-CP<ref name=17-CP>{{Chú thích web|url=https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Bat-dong-san/Nghi-dinh-17-CP-chia-huyen-Phu-Tien-thanh-lap-mot-so-phuong-thi-tran-thuoc-thi-xa-Hung-Yen-va-huyen-My-Van-tinh-Hung-Yen-40403.aspx|tựa đề=Nghị định 17-CP năm 1997 về việc chia huyện Phù Tiên, thành lập một số phường, thị trấn thuộc thị xã Hưng Yên và huyện Mỹ Văn, tỉnh Hưng Yên|tác giả=|họ=|tên=|ngày=24 tháng 2 năm 1997|website=Thư viện pháp luật|url lưu trữ=|ngày lưu trữ=|ngày truy cập=}}</ref> về việc chuyển xã Lệ Xá thuộc huyện Phù Tiên về huyện Tiên Lữ mới tái lập quản lý.<br />
<br />
Từ ngày 1/7/2025 Lệ Xá sẽ hợp nhất với xã [[Tiên Hoa|Trung Dũng]] và xã Cương Chính để thành lập xã [[Tiên Hoa]] trực thuộc tỉnh Hưng Yên.<br />
<br />
===Đặc sản===<br />
Lệ Xá nổi tiếng với [[mắm tép]] nhưng bây giờ đã không còn nữa, và không thể không nói đến đó là [[nhãn lồng]] [[Hưng Yên]],đến với Lệ Xá thì đố bạn có thể tìm được gia đình nào trong vườn mà không có ít nhất một cây nhãn. Đồng thời cũng có nghề chế biến long nhãn, hạt sen. Đến với Lệ Xá bạn vẫn tìm thấy hình bóng của cây đa, giếng nước, sân đình.<br />
<br />
==Văn hóa==<br />
===Di tích lịch sử===<br />
Lệ Xá có chùa Gia Khánh được đặt tại thôn Giai Lệ có từ rất lâu đời:<br />
*Hàng năm vào ngày mùng 10 tháng 3 âm lịch, làng vẫn thường xuyên tổ chức những hoạt động văn hóa cho người dân vui chơi, gặp gỡ, tìm hiểu thêm về những nét văn hóa truyền thống tại quê hương.<br />
*Đây là một trong những hoạt động tích cực đã thu hút được sự quan tâm của rất nhiều người con xa quê,cũng là nơi để mọi người trở về tụ họp mỗi khi lễ hội tới.<br />
*Đình làng Giai Lệ được xây từ thời Lê Thánh Tông (1629) tổng số 28 gian xây theo kiểu nội công ngoại quốc. Trong đình thờ nhị vị đại vương thành hoàng làng, chủ tịch Hồ Chí Minh và các anh hùng liệt sĩ của thôn Giai Lệ.<br />
*Theo " Tổng tập thác bản văn khắc Hán - Nôm Việt Nam", ở Đình Phí Xá, Canh Hoạch huyện Tiên Lữ tỉnh Hưng Yên có một tấm bia " Phí Xá tôn thần miếu bi" do Tú tài Đào Phổ soạn năm 1863 (Tự Đức 14). Bia mang ký hiệu 19685 - 19686 do Viện Hán - Nôm giữ. Bia ghi lại sự tích ba anh em ruột là Tây Giang đại vương, Nguyên soái đại vương và Ba Phi công chúa, đã có công giúp hai Bà Trưng đánh thắng Tô Định. Sau khi chiến thắng, ba anh em đã về thăm mẹ ở làng Phí Xá, sau đó cả ba đã hóa ở đây. Dân làng thương tiếc đã lập hai miếu thờ. Bia đá cho thấy hai điều, thứ nhất: năm 40 sau công nguyên đã có làng này! Thứ hai: theo cuốn " Đất nước Việt nam qua các đời của cụ Đào Duy Anh thì Xá là nơi ở, Phí Xá là nơi ở của người họ Phí, như vậy sau năm 40 của thế kỷ thứ nhất sau công nguyên, người họ Phí đã có mặt ở làng này.<br />
<br />
===Truyền thống cách mạng yêu nước===<br />
Trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc, xã Lệ Xá (Tiên Lữ) đã đóng góp nhiều sức người, sức của cho đất nước. Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt ấy đã có 209 người là liệt sĩ, 11 bà mẹ được phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng, trên 50 người là thương binh, hàng chục đối tượng bị ảnh hưởng chất độc da cam, Trong giai đoạn hiện nay, Lệ Xá vẫn tiếp tục phát huy truyền thống và thực hiện tốt công tác hậu phương quân đội.<br />
<br />
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, để xây dựng làng chiến đấu, nhân dân trong xã đã bỏ ra 27.390 ngày công và các vật tư phương tiện xây 13.650 m hầm, giao thông hào các xóm với nhau. Ngoài ra, nhân dân còn đào 28 hầm bí mật để cất giấu thương binh và 2.469 hầm bí mật của dân quân du kích.<br />
<br />
Nhân dân và du kích xã Phan Tây Hồ đã phối hợp với bộ đội địa phương đã đập tan trận càn của thực dân pháp năm 1951 hòng tiêu diệt bộ đội chủ lực và làm tan rã các căn cứ kháng chiến của ta và làm nên trận chống càn Phan Tây Hồ nổi tiếng đã được Đại tướng Võ Nguyên Giáp đánh giá là trận chống càn tiêu biểu của đồng bằng bắc bộ.<br />
Ghi nhận những thành tích của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Lệ Xá, kết thúc cuộc kháng chiến chống Pháp, Đảng, Chính phủ đã tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân và cấp 97 bằng Tổ quốc ghi công, tặng thưởng cho xã 1 Huân chương Quân công hạng Nhất, 1 Huân chương Chiến công hạng Nhất, 2 Huân chương Chiến công hạng Hai, 1 Huân chương Kháng chiến hạng Ba, 373 lượt cán bộ chiến sĩ được tặng thưởng huân huy chương, và 30 bằng khen các loại...<br />
<br />
Trong nhân dân vẫn lưu truyền những vần thơ về làng kháng chiến Phan Tây Hồ:<br />
<br />
Tây Hồ Tiên Lữ Hưng Yên<br />
<br />
Một xã du kích ở miền khu 3<br />
<br />
Cách đường 38 không xa<br />
<br />
Đi đến cầu cáp rẽ qua phố Nhài<br />
<br />
Ở đây kháng chiến tuyệt vời<br />
<br />
Chống càn quyết liệt, rạng ngời chiến công<br />
<br />
Tây Hồ cùng với Tam Nông<br />
<br />
Xứng danh thứ bậc con Rồng cháu Tiên<br />
<br />
Ai về miền đất Hưng Yên<br />
<br />
Chắc hẳn còn nhớ chưa quên Tây Hồ<br />
<br />
Vì Độc Lập - vì Tự Do<br />
<br />
Sáng ngời muôn thuở Thủ Đô đồng bằng !<br />
<br />
Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, xã thường xuyên quan tâm đến công tác vận động, giáo dục chính trị tư tưởng cho đảng viên và quần chúng nhân dân, năm nào thanh niên xã Phan Tây Hồ (tên gọi cũ của Lệ Xá) cũng xung phong lên đường chiến đấu vượt chỉ tiêu 5-10%; đóng góp cho nhà nước 180 tấn thóc thuế, các phong trào "tay cày, tay súng", "3 sẵn sàng, 3 đảm đang" càng trở nên sôi động thúc đẩy sản xuất phát triển. Lệ Xá được đánh giá là xã làm nghĩa vụ lương thực khá nhất huyện.<br />
<br />
Đảng bộ và nhân dân Lệ Xá đã được Đảng, Nhà nước tặng thưởng 80 Huân chương kháng chiến hạng Hai, 41 Huân chương Kháng chiến hạng Ba, 328 huy chương các loại, 44 bằng khen.<br />
<br />
===Các dòng họ===<br />
Ở Lệ Xá có rất nhiều dòng tộc khác nhau với các xuất xứ khác nhau. Tiêu biểu như:<br />
*Thôn Giai Lệ có các dòng họ như: Nguyễn Văn, Nguyễn Bá, Vũ là ba dòng họ lớn của thôn. Ngoài ra còn có các dòng họ như: Doãn, Ngô, Trần, Bùi, Đỗ,....<br />
*Thôn Phí Xá có các dòng họ chính như: Trần, Nguyễn,...<br />
*Thôn Phù Liễu có các họ chính như: Bùi An, Mai, Phan, Phạm, Bùi,....<br />
<br />
==Giao thông==<br />
Có tuyến đường liên huyện DH82 chạy qua nối giữa hai tuyến đường huyết mạch của tỉnh [[Hưng Yên]] đó là quốc lộ 39A và quốc lộ 38B, DH90 nối từ Thị trấn Vương (QL 38B) về đến ủy ban xã (DH82). Tính theo đường chim bay thì Lệ Xá cách quốc lộ 38B là 500m, cách cầu và bến xe Triều Dương 8&nbsp;km, cách [[hưng Yên (thành phố)|thành phố Hưng Yên]] 13&nbsp;km, cách [[Khu đô thị Đại học Phố Hiến]] 9&nbsp;km.<br />
<br />
===Đặc sản===<br />
Trung Dũng nổi tiếng với [[nhãn lồng Hưng Yên]], tại Trung Dũng thì hầu như gia đình nào trong vườn cũng có ít nhất một [[nhãn|cây nhãn]]. Đồng thời tại đây cũng có nghề chế biến [[nhãn|long nhãn]], [[hạt sen]]. Phét<br />
<br />
==Văn hóa==<br />
Đến với Trung Dũng ban sẽ bắt gặp hình ảnh giếng nước sân đình,với các ngôi chùa với nhiều năm tuổi và có ý nghĩa rất linh thiêng với người dân địa phương, đặc biệt là chùa ở làng Hoàng Xá (làng vàng).<br />
<br />
Có thể nói xã Trung Dũng đã hình thành từ rất sớm. Người dân nơi đây có truyền thống yêu nước lâu đời thể hiện qua các cuộc kháng chiến cứu nước con dân trong xã luôn luôn đi theo tiếng gọi của đảng.<br />
<br />
Dòng họ [[Nguyễn]] chiếm đa số dân trong xã. Các dòng họ có truyền thống đoàn kết, đùm bọc nhau trong cuộc sống.<br />
<br />
==Giao thông==<br />
Tính theo [[đường chim bay]] thì Trung Dũng cách cầu và bến xe Triều Dương 6&nbsp;km, cách [[thị trấn]] [[Vương]] 5&nbsp;km, cách [[hưng Yên (thành phố)|thành phố Hưng Yên]] 12&nbsp;km, cách [[Vùng đô thị|Khu đô thị]] [[Đại học Phố Hiến]] 9&nbsp;km.<br />
<br />
==Lịch sử==<br />
Trước đây, Minh Phượng là một xã thuộc huyện Phù Tiên.<br />
<br />
Ngày [[6 tháng 11]] năm [[1996]], Quốc hội ban hành Nghị quyết<ref name=NQ-QH>{{Chú thích web|url=https://m.thuvienphapluat.vn/van-ban/bo-may-hanh-chinh/nghi-quyet-chia-va-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-tinh-40091.aspx|tựa đề=Nghị quyết về việc chia và điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh|ngày=6 tháng 11 năm 1996|website=Thư viện pháp luật|url-status=live}}</ref> về việc chia tỉnh Hải Hưng thành 2 tỉnh Hải Dương và Hưng Yên và xã Minh Phượng thuộc huyện Phù Tiên, tỉnh Hưng Yên.<br />
<br />
Ngày [[24 tháng 2]] năm [[1997]], Chính phủ ban hành Nghị định 17-CP<ref name=17-CP>{{Chú thích web|url=https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Bat-dong-san/Nghi-dinh-17-CP-chia-huyen-Phu-Tien-thanh-lap-mot-so-phuong-thi-tran-thuoc-thi-xa-Hung-Yen-va-huyen-My-Van-tinh-Hung-Yen-40403.aspx|tựa đề=Nghị định 17-CP năm 1997 về việc chia huyện Phù Tiên, thành lập một số phường, thị trấn thuộc thị xã Hưng Yên và huyện Mỹ Văn, tỉnh Hưng Yên|tác giả=|họ=|tên=|ngày=24 tháng 2 năm 1997|website=Thư viện pháp luật|url lưu trữ=|ngày lưu trữ=|ngày truy cập=}}</ref> về việc chuyển xã Minh Phượng thuộc huyện Phù Tiên về huyện Tiên Lữ mới tái lập quản lý.<br />
<br />
--><br />
== Tham khảo ==<br />
{{tham khảo|30em}}<br />
{{Sơ khai Hưng Yên}}<br />
{{Đơn vị hành chính thuộc tỉnh Hưng Yên}}</div>~2026-37862-69