https://wikibeta.org/index.php?action=history&feed=atom&title=Ti%E1%BA%BFng_HurriTiếng Hurri - Lịch sử thay đổi2026-08-11T00:31:27ZLịch sử thay đổi trang này trên wikiMediaWiki 1.46.0https://wikibeta.org/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Hurri&diff=3457487&oldid=previmported>PhanAnh123: PhanAnh123 đã đổi Tiếng Hurria thành Tiếng Hurri2018-06-13T07:13:44Z<p>PhanAnh123 đã đổi <a href="/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hurria" class="mw-redirect" title="Tiếng Hurria">Tiếng Hurria</a> thành <a href="/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hurri" title="Tiếng Hurri">Tiếng Hurri</a></p>
<p><b>Trang mới</b></p><div>{{Infobox language<br />
|name=Tiếng Hurri<br />
|states=[[Mitanni]]<br />
|region=[[Lưỡng Hà]]<br />
|era=attested 2300–1000 BC<br />
|familycolor=Caucasian<br />
|fam1=[[Ngữ hệ Hurri-Urartu|Hurri-Uraru]]<br />
|iso3=xhu<br />
|glotto=hurr1240<br />
|glottorefname=Hurrian<br />
|linglist=xhu<br />
|notice=IPA<br />
}}<br />
<br />
'''Tiếng Hurri''' là một [[Ngữ hệ Hurri-Urartu|ngôn ngữ Hurri-Urartu]], là ngôn ngữ của [[người Hurri]], một dân tộc di cư đến [[Lưỡng Hà]] vào khoảng 2300 TCN, rồi gần như biến mất khoảng 1000 TCN. Tiếng Hurri từng là ngôn ngữ của vương quốc [[Mitanni]] mạn bắc Lưỡng Hà. Quan điểm phổ biến là người nói ngôn ngữ này đến từ [[sơn nguyên Armenia]], lan ra khắp đông nam Tiểu Á và bắc Lưỡng Hà vào đầu thiên niên kỉ II TCN.<ref>[http://www.britannica.com/eb/article-9041610/Hurrian-language Hurrian language – Britannica Online Encyclopedia<!-- Bot generated title -->]</ref><br />
<br />
==Phân loại==<br />
Tiếng Hurri là một [[ngôn ngữ chấp dính]], và là thành viên của [[ngữ hệ Hurri-Urartu]] (cùng với [[tiếng Urartu]]). [[Igor Diakonoff|I.M. Diakonoff]] và [[Sergei Starostin|S. Starostin]] nhận thấy nét tương đồng giữa Hurri-Urartu với [[ngữ hệ Đông Bắc Kavkaz]], xếp cả hai vào [[nhóm ngôn ngữ Alarodi|liên hệ Alarodi]].<br />
<br />
Một vài học giả, như [[I. J. Gelb]] và [[E. A. Speiser]], tìm cách đồng nhất người Hurri và "[[người Subari]]".<br />
<br />
==Ngữ âm==<br />
===Phụ âm===<br />
{| class="wikitable"<br />
|+Âm vị phụ âm tiếng Hurri<br />
! &nbsp;<br />
![[Âm môi|Môi]]<br />
![[Âm chân răng|Chân răng]]<br />
![[Âm vòm|Vòm]]<br />
![[Âm ngạc mềm|Ngạc mềm]]<br />
|- align=center<br />
![[Âm mũi|Mũi]]<br />
| {{IPA|m}}<br />
| {{IPA|n}}<br />
|<br />
|<br />
|- align=center<br />
![[Âm tắc|Tắc]]<br />
| {{IPA|p}}<br />
| {{IPA|t}}<br />
|<br />
| {{IPA|k}}<br />
|- align=center<br />
![[Âm tắc xát|Tắc xát]]<br />
|<br />
| ({{IPA|ts}})<br />
|<br />
|<br />
|- align=center<br />
![[Âm xát|Xát]]<br />
| {{IPA|f}}<br />
| {{IPA|s}}<br />
|<br />
| {{IPA|x}}<br />
|- align=center<br />
![[Âm tiếp cận|Tiếp cận]]<br />
| {{IPA|w}}<br />
|<br />
| {{IPA|j}}<br />
|<br />
|- align=center<br />
![[Âm R|R]]<br />
|<br />
|r<br />
|<br />
|<br />
|- align="center"<br />
![[Âm cạnh lưỡi|Cạnh lưỡi]]<br />
|<br />
| {{IPA|l}}<br />
|<br />
|<br />
|}<br />
<br />
===Nguyên âm===<br />
{| class="wikitable"<br />
|-<br />
!<br />
![[Nguyên âm trước|Trước]]<br />
![[Nguyên âm giữa|Giữa]]<br />
![[Nguyên âm sau|Sau]]<br />
|- align=center<br />
![[Nguyên âm đóng|Đóng]]<br />
|{{IPA|i}} || || {{IPA|u}}<br />
|- align=center<br />
![[Nguyên âm vừa|Vừa]]<br />
|{{IPA|e}} || || {{IPA|o}}<br />
|- align=center<br />
![[Nguyên âm mở|Mở]]<br />
| || {{IPA|a}} ||<br />
|}<br />
<br />
== Tham khảo ==<br />
{{Tham khảo}}<br />
<br />
==Tài liệu==<br />
* Speiser, E. A. (1941). ''Introduction to Hurrian''. New Haven: Pub. by the American schools of Oriental research under the Jane Dows Nies publication fund.<br />
*Wegner, I., ''Hurritisch, eine Einführung'', Harassowitz (2000), {{ISBN|3-447-04262-1}}.<br />
<br />
==Liên kết ngoài==<br />
* [http://starling.rinet.ru/cgi-bin/response.cgi?root=new100&morpho=0&basename=new100\hur\hur&limit=-1 Từ vựng cơ bản tiếng Hurri trên Global Lexicostatistical Database]<br />
<br />
[[Thể loại:Các ngôn ngữ cổ]]<br />
[[Thể loại:Các ngôn ngữ Hurria-Urartia]]<br />
[[Thể loại:Ngôn ngữ cổ]]<br />
[[Thể loại:Ngôn ngữ chắp dính]]</div>imported>PhanAnh123