https://wikibeta.org/index.php?action=history&feed=atom&title=Ti%E1%BA%BFng_Ndonga
Tiếng Ndonga - Lịch sử thay đổi
2026-08-10T14:55:45Z
Lịch sử thay đổi trang này trên wiki
MediaWiki 1.46.0
https://wikibeta.org/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Ndonga&diff=7212944&oldid=prev
imported>NDKDDBot: /* top */clean up
2021-08-14T14:37:46Z
<p><span class="autocomment">top: </span>clean up</p>
<p><b>Trang mới</b></p><div>{{Infobox language|name=Tiếng Ndonga|fam6=[[Nhóm ngôn ngữ Kavango-Tây nam Bantu|Kavango-Tây nam]]|lingua=99-AUR-lc|glottorefname=Ndonga|glotto=ndon1254|iso3=ndo|iso2=ndo|iso1=ng|fam8=[[Tiếng Ovambo]]|fam7=[[Nhóm ngôn ngữ Bantu Tây Nam|Bantu Tây Nam]]|fam5=[[nhóm ngôn ngữ Bantu|Bantu]]|nativename=ndonga|fam4=[[Nam Bantoid]]|fam3=[[Nhóm ngôn ngữ Benue-Congo|Benue–Congo]]|fam2=[[Nhóm ngôn ngữ Đại Tây Dương-Congo|Đại Tây Dương–Congo]]|familycolor=Niger-Congo|ref=e18|date=2006|speakers=810,000 (2006)|region=[[Ovamboland]]|states=[[Namibia]] và miền nam [[Angola]]|guthrie=R.22}}'''Tiếng Ndonga''' (tiếng Ndonga: Oshiwambo), còn được gọi là '''tiếng Oshindonga''', là một ngôn ngữ [[Nhóm ngôn ngữ Bantu|Bantu]] được nói ở [[Namibia]] và một số vùng ở [[Angola]]. Nó là một [[phương ngữ]] được tiêu chuẩn hóa của [[tiếng Ovambo]], và có mối quan hệ gần gũi với [[tiếng Kwanyama]], một phương ngữ Ovambo khác với một hệ chữ viết tiêu chuẩn. Với 810.000 người nói, ngôn ngữ này có số người nói lớn nhất tại Namibia.<br />
<br />
[[Martti Rautanen]] đã dịch cuốn [[Kinh Thánh]] sang tiếng Ndonga tiêu chuẩn.<ref>{{chú thích web|url=http://www.namibweb.com/olukonda.htm|title=Namiweb.com|date=|publisher=Namibweb.com|access-date = ngày 16 tháng 3 năm 2013}}</ref><br />
<br />
== Âm vị học ==<br />
<br />
=== Nguyên âm ===<br />
Tiếng Oshindonga sử dụng một hệ năm nguyên âm:<br />
{| class="wikitable" style="text-align:center"<br />
!<br />
![[Nguyên âm trước|Trước]]<br />
![[Nguyên âm sau|Sau]]<br />
|-<br />
![[Nguyên âm đóng|Đóng]]<br />
|{{IPAlink|i}}<br />
|{{IPAlink|u }}<br />
|-<br />
![[Nguyên âm vừa|Vừa]]<br />
|{{IPAlink|e̞|e}}<br />
|{{IPAlink|o̞|o}}<br />
|-<br />
![[Nguyên âm mở|Mở]]<br />
| colspan="2" |{{IPAlink|ä|a}}<br />
|}<br />
<br />
=== Phụ âm ===<br />
Tiếng Oshindonga bao gồm những âm vị dưới đây:<br />
{| class="wikitable" style="text-align:center"<br />
! colspan="2" |<br />
![[Âm môi|Môi]]<br />
![[Âm răng|Răng]]<br />
![[Âm chân răng|Chân răng]]<br />
![[Âm vòm|Vòm]]<br />
![[Âm ngạc mềm|Ngạc mềm]]<br />
![[Âm thanh hầu|Thanh hầu]]<br />
|-<br />
! rowspan="2" |[[Âm mũi|Mũi]]<br />
!<small>[[vô thanh]]</small><br />
|{{IPAlink|m̥}}<br />
|<br />
|{{IPAlink|n̥}}<br />
|<br />
|{{IPAlink|ŋ̊}}<br />
|<br />
|-<br />
!<small>[[hữu thanh]]</small><br />
|{{IPAlink|m}}<br />
|<br />
|{{IPAlink|n}}<br />
|{{IPAlink|ɲ}}<br />
|{{IPAlink|ŋ}}<br />
|<br />
|-<br />
! rowspan="3" |[[Âm tắc|Tắc]]<br />
!<small>[[vô thanh]]</small><br />
|{{IPAlink|p}}<br />
|<br />
|{{IPAlink|t}}<br />
|<br />
|{{IPAlink|k}}<br />
|{{IPAlink|ʔ}}<br />
|-<br />
!<small>[[hữu thanh]]</small><br />
|{{IPAlink|b}}<br />
|<br />
|{{IPAlink|d}}<br />
|<br />
|{{IPAlink|g}}<br />
|<br />
|-<br />
! <small>[[Âm tắc xát|tắc xát]]</small><br />
|<br />
|<br />
|{{IPAlink|ts}}<br />
|<br />
|<br />
|<br />
|-<br />
! rowspan="2" |[[Phụ âm xát|Xát]]<br />
!<small>[[vô thanh]]</small><br />
|{{IPAlink|f}}<br />
|{{IPAlink|θ}}<br />
|{{IPAlink|s}}<br />
|{{IPAlink|ʃ}}<br />
|{{IPAlink|x}}<br />
|{{IPAlink|h}}<br />
|-<br />
!<small>[[hữu thanh]]</small><br />
|{{IPAlink|v}}<br />
|{{IPAlink|ð}}<br />
|{{IPAlink|z}}<br />
|{{IPAlink|ʒ}}<br />
|{{IPAlink|ɣ}}<br />
|<br />
|-<br />
! rowspan="2" |[[Âm tiếp cận|Tiếp cận]]<br />
!<small>[[Phụ âm trung|trung]]</small><br />
|{{IPAlink|w}}<br />
|<br />
|<br />
|{{IPAlink|j}}<br />
|<br />
|<br />
|-<br />
!<small>[[Phụ âm bên|bên]]</small><br />
|<br />
|<br />
|{{IPAlink|l}}<br />
|<br />
|<br />
|<br />
|}<br />
<br />
== Một số từ và câu ==<br />
{| class="wikitable"<br />
|+<br />
!Tiếng Việt<br />
!Tiếng Ndonga<br />
|-<br />
|Chào mừng bạn<br />
|Owe uya po<br />
|-<br />
|Xin chào<br />
|Wa aluka<br />
|-<br />
|Chào buổi sáng<br />
|Wa shilwa<br />
|-<br />
|Tạm biệt<br />
|Wa uhala po<br />
|-<br />
|Làm thế nào bây giờ?<br />
|Ou li tutu nawa?<br />
|-<br />
|Ngủ<br />
|Kulala<br />
|-<br />
|Màu đen<br />
|Omulaule<br />
|-<br />
|Lắng nghe cho cẩn thận<br />
|Hai ti!<br />
|-<br />
|Vua<br />
|Omukwaniilwa<br />
|-<br />
|Cảm ơn<br />
|Nda pandula<br />
|-<br />
|Có/vâng<br />
|Heeno<br />
|-<br />
|Không<br />
|Aaye<br />
|-<br />
|Tạm biệt, hẹn gặp lại<br />
|Enda nawa<br />
|}<br />
[[Tập tin:Ng wiki.png|nhỏ|420x420px|Trang chủ [[Wikipedia]] tiếng Ndonga.]]<br />
<br />
== Xem thêm ==<br />
<br />
* [[:ng:Hambili Tarkerazu|Wikipedia tiếng Ndonga]]<br />
<br />
== Tham khảo ==<br />
{{tham khảo}}<br />
<br />
* {{chú thích sách|title=A Reference Grammar of Oshindonga|last1=Fivaz|first1=Derek|date=2003|publisher=Out of Africa Publishers|edition=2|location=Windhoek}}<br />
<br />
== Liên kết ngoài ==<br />
<br />
* [http://www.flw.com/languages/ndonga.htm Ndonga]<br />
<br />
{{Ngôn ngữ tại Angola}}<br />
{{Ngôn ngữ tại Nambia}}<br />
{{Ngôn ngữ Bantu hẹp}}<br />
{{Sơ khai Namibia}}{{Sơ khai Angola}}<br />
<br />
[[Thể loại:Tiếng Ovambo]]<br />
[[Thể loại:Nhóm ngôn ngữ Bantoid]]<br />
[[Thể loại:Ngôn ngữ tại Namibia]]<br />
[[Thể loại:Ngôn ngữ tại Angola]]</div>
imported>NDKDDBot