imported>TheSecondFunnyYellowBot: /* top */ thay thế {{IPA-xx}}, clean up

2025-02-26T07:28:39Z

top: thay thế {{IPA-xx}}, clean up

Trang mới

{{Infobox language
| name = Tiếng Ojibwe
| altname = Tiếng Ojibwa
| nativename = ''Anishinaabemowin'', ᐊᓂᐦᔑᓈᐯᒧᐎᓐ
| pronunciation = {{IPA|alg|anɪʃːɪnaːpeːmowɪn|}}
| states = Canada, Hoa Kỳ
| region = Canada: [[Quebec]], [[Ontario]], [[Manitoba]], [[Saskatchewan]], có những nhóm nhỏ [[Alberta]], [[British Columbia]]; Hoa Kỳ: [[Michigan]], [[Wisconsin]], [[Minnesota]], có các nhóm nhỏ ở [[North Dakota]], [[Montana]]
| ethnicity = Người [[Ojibwe]]
| speakers = {{sigfig|93.660|1}} (1990–2010), 100.880 nếu tính cả các phương ngữ mà Ethnologue không liệt kê.
| date =
| ref =
| refname = Ojibwa
| familycolor = Algic
| fam1 = [[Ngữ hệ Algic|Algic]]
| fam2 = [[Nhóm ngôn ngữ Algonquin|Algonquin]]
| dialects =
| script = [[Bảng chữ cái Latinh|Latinh]] (nhiều biến thể ở cả hai nước), <br />[[Hệ âm tiết tự Ojibwe]] ở [[Canada]], <br />[[Hệ âm tiết tự Algonquin Hồ Lớn]] ở [[Hoa Kỳ]]
| iso1 = oj
| iso1comment = – Ojibwa
| iso2 = oji
| iso2comment = – Ojibwa
| iso3 = oji
| iso3comment = – Ojibwa
| lc1 = ojs
| ld1 = [[Tiếng Oji-Cree|Ojibwa Severn]]
| lc2 = ojg
| ld2 = [[Ojibwa Đông]]
| lc3 = ojc
| ld3 = [[Tiếng Ojibwa Trung|Ojibwa Trung]]
| lc4 = ojb
| ld4 = [[Tiếng Ojibwa Tây Bắc|Ojibwa Tây Bắc]]
| lc5 = ojw
| ld5 = [[Tiếng Ojibwa Tây|Ojibwa Tây]]
| lc6 = ciw
| ld6 = [[Tiếng Chippewa|Chippewa]]
| lc7 = otw
| ld7 = [[Tiếng Ottawa|Ottawa]]
| lc8 = alq
| ld8 = [[Tiếng Algonquin|Algonquin]]
| lingua = 62-ADA-d [[Ojibwe dialects#Language code correspondence table|(Ojibwa+Anissinapek)]]
| glotto = ojib1241
| glottoname = Ojibwa
| map = Anishinaabewaki.jpg
| mapcaption = Vị trí của tất cả đặc khu cho người Anishinaabe và thành phố có người Anishinaabe tại Bắc Mỹ.
| notice = IPA
| image = Ojibwe map pre-contact blur.svg
| imagecaption = Phân bố thời tiền Colombo của các phương ngữ Ojibwe
}}

'''Tiếng Ojibwe''', còn gọi là '''Ojibwa''',<ref name="Glottolog" /><ref name="ISO 639-2/RA">{{chú thích web |url=https://www.loc.gov/standards/iso639-2/php/langcodes_name.php?code_ID=341 |title=Documentation for ISO 639 identifier: oji |publisher=ISO 639-2 Registration Authority - Library of Congress |access-date = ngày 4 tháng 7 năm 2017 |quote=Name: Ojibwa}}</ref><ref name="ISO 639-3/RA">{{chú thích web |url=http://www-01.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=oji |title=Documentation for ISO 639 identifier: oji |publisher=ISO 639-3 Registration Authority - SIL International |access-date = ngày 4 tháng 7 năm 2017 |quote=Name: Ojibwa}}</ref> '''Ojibway''', '''Otchipwe''',<ref name="A Theoretical and Practical Grammar of the Otchipwe Language">R. R. Bishop Baraga, 1878. [https://books.google.com/books?id=13JdGipTtI0C&printsec=frontcover&hl=en&sa=X&ved=0CC0QuwUwAGoVChMI2qbnpa2wxwIVCFKSCh02RwEk#v=onepage&q&f=false ''A Theoretical and Practical Grammar of the Otchipwe Language'']</ref> là một [[ngôn ngữ bản địa châu Mỹ]] thuộc [[nhóm ngôn ngữ Algonquin]].<ref name="Goddard, Ives, 1979">Goddard, Ives, 1979.</ref><ref name="Bloomfield, Leonard, 1958">Bloomfield, Leonard, 1958.</ref> Ngôn ngữ này gồm nhiều phương ngữ mang tên riêng và có khi cả hệ chữ viết riêng. Không có phương ngữ nào nổi trội hơn hẳn và không có hệ chữ viết nào chung cho mọi phương ngữ.

Tiếng Ojibwe hiện diện ở [[Canada]] (từ tây nam [[Quebec]] qua [[Ontario]], [[Manitoba]], [[Saskatchewan]], với các cộng đồng xa cách ở [[Alberta]])<ref>Valentine, J. Randolph, 1994, p. 6.</ref><ref name="Nichols, John, 1980, pp. 1-2">Nichols, John, 1980, pp. 1–2.</ref> và Hoa Kỳ (từ [[Michigan]], [[Wisconsin]] đến [[Minnesota]], một số cộng đồng ở [[North Dakota]] và [[Montana]], đồng thời có những cộng đồng nhỏ ở [[Kansas]] và [[Oklahoma]] do [[đạo luật Di dời người Anh-điêng]]).<ref name="Nichols, John, 1980, pp. 1-2"/><ref>Rhodes, Richard, and Evelyn Todd, 1981.</ref> Tuy có bất đồng nhất định trong việc phân loại phương ngữ, ít nhất tiếng Ojibwe có các phương ngữ sau: [[Tiếng Algonquin|Algonquin]], [[Tiếng Ojibwa Đông|Ojibwe Đông]], [[Phương ngữ Ottawa|Ottawa (Odawa)]], [[Tiếng Ojibwa Tây|Ojibwe Tây (Saulteaux)]], [[Tiếng Oji-Cree|Oji-Cree (Ojibwe Severn)]], [[Tiếng Ojibwa Tây Bắc|Ojibwe Tây Bắc]], [[Tiếng Chippewa|Ojibwe Tây Nam (Chippewa)]]. Dựa trên nghiên cứu thực địa, J. R. Valentine cũng tách ra vài phương ngữ nữa: Ojibwe Berens ở tây bắc Ontario (mà ông cho rằng không nằm trong Ojibwe Tây Bắc), Ojibwe Bắc (hồ) Superior, và Ojibwe Nipissing. Ông không công nhận [[Tiếng Ojibwa Trung|Ojibwe Trung]] (≈ Bắc Superior + Nipissing).<ref name="Valentine, J. Randolph 1994, p. 456">Valentine, J. Randolph, 1994, p. 456.</ref>

Tình trạng tiếng Ojibwe tương đôi ổn định so với các ngôn ngữ khác. Waadookodaading Ojibwe Language Immersion School (Trường chuyên ngữ Ojibwe Waadookodaading) chỉ giảng dạy cho học viên bằng tiếng Ojibwe.<ref>{{chú thích web|title=Waadookodading: Ojibwe Language Immersion School|url=http://theways.org/story/waadookodaading|website=theways.org}}</ref>

==Nguồn tham khảo==
{{tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
{{Incubator|code=ojb}}

* [http://www.ojibwemowin.com/ Ojibwe Language Society]
* [https://groups.yahoo.com/group/ojibwelanguagesocietymiinawaa/ Ojibwe Language Group - Nhóm ngôn ngữ Ojibwe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130511074445/http://groups.yahoo.com/group/ojibwelanguagesocietymiinawaa/ |date=2013-05-11 }}

{{Ngôn ngữ tại Hoa Kỳ}}
{{Ngôn ngữ tại Canada}}

[[Thể loại:Tiếng Ojibwe]]
[[Thể loại:Ngôn ngữ chắp dính]]
[[Thể loại:Ngôn ngữ First Nations ở Canada]]
[[Thể loại:Ngôn ngữ bản địa cận Bắc Cực thuộc Bắc Mỹ]]

Tiếng Ojibwe - Lịch sử thay đổi

imported>TheSecondFunnyYellowBot: /* top */ thay thế {{IPA-xx}}, clean up