https://wikibeta.org/index.php?action=history&feed=atom&title=Ti%E1%BA%BFng_SamreTiếng Samre - Lịch sử thay đổi2026-08-10T15:49:18ZLịch sử thay đổi trang này trên wikiMediaWiki 1.46.0https://wikibeta.org/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Samre&diff=6879269&oldid=previmported>TheSecondFunnyYellowBot: /* top */ thay thế {{IPA-all}}2025-02-25T16:56:44Z<p><span class="autocomment">top: </span> thay thế {{IPA-all}}</p>
<p><b>Trang mới</b></p><div>{{distinguish|tiếng Somray}}<br />
{{Infobox language<br />
|name=Tiếng Samre<br />
|nativename=<br />
|states=[[Campuchia]], [[Thái Lan]]<br />
|region=[[Tỉnh Trat]] (Thái Lan)<br/> trước đây [[tỉnh Pursat]] (Campuchia)<br />
|ethnicity=200 (2000)<ref name=e18>{{e18|sxm}}</ref><br />
|speakers=20–30 (1998)<ref name=Ploykaew/><br />
|familycolor=Austro-Asiatic<br />
|fam2=[[Ngữ chi Pear|Pear]]<br />
|script = <br />
|iso3=sxm<br />
|glotto=samr1245<br />
|glottorefname=Samre<br />
}}<br />
<br />
'''Tiếng Samre''' ({{IPA|/samɣeː/|audio=}}) là một [[ngữ chi Pear|ngôn ngữ Pear]] sắp biến mất hiện nay. Tuy chắc chắn đã biến mất ở [[Campuchia]],<ref name=e18/> một thống kê năm 1998 cho thấy có 20–30 người nói ở xã Nonsi, [[Bo Rai (huyện)|huyện Bo Rai]], [[tỉnh Trat]], Thái Lan. Ước tính số người nói được ngôn ngữ này ở mức độ nào đó là 200.<ref name=Ploykaew>Pornsawan Ploykaew. 2001, "[http://sealang.net/sala/archives/pdf8/ploykaew2001phonology.pdf The phonology of Samre]", in ''The Mon-Khmer Studies Journal'', vol. 31, pp. 15-27</ref><br />
<br />
==Ngữ âm==<br />
Hệ thống ngữ âm tiếng Samre khá điển hình với một [[Nhóm ngôn ngữ Môn-Khmer|ngôn ngữ Môn-Khmer]], song, giống các ngôn ngữ Pear khác, cũng cho thấy những ảnh hưởng từ [[tiếng Khmer]] trung đại.<ref>{{chú thích tạp chí|last1=Ferlus|first1=Michel|authorlink1=Michel Ferlus|title=Toward Proto Pearic: problems and historical implications|journal=Mon-Khmer Studies Journal|date=2011|url=https://halshs.archives-ouvertes.fr/halshs-00992631/document|access-date =ngày 30 tháng 11 năm 2015|series=Mon-Khmer Studies Special Issue No. 2: Austroasiatic Studies - papers from ICAAL4}}</ref> Tiếng Samre có một hệ thống thanh điệu đang phát triển, do ảnh hưởng của [[tiếng Thái]]. Như nhiều ngôn ngữ Nam Á, nguyên âm tiếng Samre có thể dài hay ngắn.<ref name=Ploykaew /><br />
<br />
===Ngữ âm===<br />
Tiếng Samre có 21 âm vị phụ âm ({{IPA|[ɹ]}} và {{IPA|[ɰ]}} là tha âm của {{IPA|/ɣ/}}).<br />
<br />
{| class="wikitable" style="text-align: center"<br />
! colspan="2" |<br />
! [[Âm môi|Môi]]<br />
! colspan="2" | [[Âm chân răng|Chân răng]]<br />
! [[Âm vòm|Vòm]]<br />
! [[Âm ngạc mềm|Ngạc mềm]]<br />
! [[Âm thanh hầu|Thanh hầu]]<br />
|-<br />
! rowspan="3" |[[Âm tắc|Tắc]]<br />
! <small>bật hơi</small><br />
| {{IPA|pʰ}}<br />
| colspan="2" | {{IPA|tʰ}}<br />
| {{IPA|cʰ}}<br />
| {{IPA|kʰ}}<br />
| <br />
|-<br />
! <small>vô thanh</small><br />
| {{IPA|p}}<br />
| colspan="2"| {{IPA|t}}<br />
| {{IPA|c}}<br />
| {{IPA|k}}<br />
| {{IPA|ʔ}}<br />
|-<br />
! <small>hữu thanh</small><br />
| {{IPA|b}}<br />
| colspan="2"| {{IPA|d}}<br />
| <br />
| <br />
| <br />
|-<br />
! [[Âm mũi|Mũi]]<br />
! <small>hữu thanh</small><br />
| {{IPA|m}}<br />
| colspan="2" | {{IPA|n}}<br />
| {{IPA|ɲ}}<br />
| {{IPA|ŋ}}<br />
| <br />
|-<br />
! rowspan="2" |[[Âm xát|Xát]]<br />
! <small>vô thanh</small><br />
| <br />
| colspan="2"| {{IPA|s}}<br />
| <br />
| <br />
| {{IPA|h}}<br />
|-<br />
!<small>hữu thanh</small><br />
|<br />
| colspan="2"|<br />
|<br />
| {{IPA|ɣ}}<br />
|<br />
|-<br />
! [[Âm tiếp cận|Tiếp cận]]<br />
! <small>hữu thanh</small><br />
| {{IPA|w}}<br />
| {{IPA|l}} || {{IPA|[ɹ]}}<br />
| {{IPA|j}}<br />
| {{IPA|[ɰ]}}<br />
|<br />
|-<br />
|}<br />
<br />
[[Âm xát ngạc mềm hữu thanh]] {{IPA|[ɣ]}} có thể được thay thế tự do với [[âm tiếp cận chân răng hữu thanh]], {{IPA|[ɹ]}}, trừ khi theo sau {{IPA|/a/}} hay {{IPA|/aː/}} ở cuối từ, khi đó nó được phát âm là {{IPA|[ɰ]}}, tức [[âm tiếp cận ngạc mềm hữu thanh]]. Cách phát âm {{IPA|[ɣ]}} hay bắt gặp hơn ở những người Samre lớn tuổi.<ref name=Ploykaew /> Người nói tiếng Samre thường cho rằng {{IPA|[ɣ]}} khá "thô" và thường dùng {{IPA|[ɹ]}} khi muốn lời nói "mềm mại". {{IPA|[ɣ]}} ít gặp ở người trẻ hay người nói kém thành thạo - những người thường chọn phát âm {{IPA|[ɹ]}} hoặc thay nó bằng âm vỗ {{IPA|/r/}} do ảnh hưởng của tiếng Thái.<ref name=Ploykaew /><br />
<br />
===Nguyên âm===<br />
Tiếng Samre có 9 nguyên âm đơn, phân ra thành nguyên âm ngắn và dài, gấp đôi thành 18 âm vị nguyên âm. Có ba nguyên âm đôi: {{IPA|/iə/}}, {{IPA|/ɨə/}}, và {{IPA|/uə/}}. Hệ thống nguyên âm đơn:<br />
<br />
{| class="wikitable" style="text-align: center"<br />
!rowspan="2" |<br />
!colspan=2|[[Nguyên âm trước|Trước]]<br />
!colspan=2|[[Nguyên âm giữa|Giữa]]<br />
!colspan=2|[[Nguyên âm sau|Sau]]<br />
|-class=small<br />
! ngắn || dài ||ngắn || dài || ngắn || dài<br />
|-<br />
![[Nguyên âm đóng|Đóng]]<br />
|{{IPA|/i/}}<br />
|{{IPA|/iː/}}<br />
|{{IPA|/ɨ/}}<br />
|{{IPA|/ɨː/}}<br />
|{{IPA|/u/}}<br />
|{{IPA|/uː/}}<br />
|-<br />
![[Nguyên âm nửa đóng|Nửa đóng]]<br />
|{{IPA|/e/}}<br />
|{{IPA|/eː/}}<br />
|{{IPA|/ə/}}<br />
|{{IPA|/əː/}}<br />
|{{IPA|/o/}}<br />
|{{IPA|/oː/}}<br />
|-<br />
![[Nguyên âm nửa mở|Nửa mở]]<br />
|{{IPA|/ɛ/}}<br />
|{{IPA|/ɛː/}}<br />
|<br />
|<br />
|{{IPA|/ɔ/}}<br />
|{{IPA|/ɔː/}}<br />
|-<br />
![[Nguyên âm mở|Mở]]<br />
|<br />
|<br />
|{{IPA|/a/}}<br />
|{{IPA|/aː/}}<br />
|<br />
|<br />
|}<br />
<br />
==Chú thích==<br />
{{tham khảo}}<br />
<br />
{{Languages of Thailand}}<br />
{{Languages of Cambodia}}<br />
<br />
{{DEFAULTSORT:Samre}}<br />
[[Thể loại:Ngữ chi Pear]]<br />
[[Thể loại:Ngôn ngữ tại Thái Lan]]</div>imported>TheSecondFunnyYellowBot