https://wikibeta.org/index.php?action=history&feed=atom&title=Ti%E1%BA%BFng_TsatTiếng Tsat - Lịch sử thay đổi2026-08-11T09:00:23ZLịch sử thay đổi trang này trên wikiMediaWiki 1.46.0https://wikibeta.org/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Tsat&diff=6696690&oldid=previmported>SongVĩ.Bot II: Task 3: Sửa lỗi chung (GeneralFixes2) (#TASK3QUEUE)2024-09-24T03:23:05Z<p><a href="/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:SongV%C4%A9.Bot_II" title="Thành viên:SongVĩ.Bot II">Task 3</a>: Sửa lỗi chung (GeneralFixes2) (#TASK3QUEUE)</p>
<p><b>Trang mới</b></p><div>{{Infobox language<br />
|name = Tiếng Tsat<br />
|nativename= ho ʈʂat<br />
|states = [[Trung Quốc]]<br />
|region = [[Hải Nam]]<br />
|ethnicity = [[Người Utsul]]<br />
|speakers = 4.000 (2007)<br />
|date = <br />
|ref = e18<br />
|familycolor = Austronesian<br />
|fam2 = [[Ngữ tộc Malay-Polynesia|Malay-Polynesia]] <br />
|fam3 = [[Nhóm ngôn ngữ Malay-Polynesia hạt nhân|Malay-Polynesia hạt nhân]]<br />
|fam4 = [[Nhóm ngôn ngữ Malay-Sumbawa|Malay-Sumbawa]]<br />
|fam5 = [[Nhóm ngôn ngữ Chăm|Chăm]]<br />
|fam6 = Vùng cao<br />
|fam7 = Chăm Bắc<br />
|iso3 = huq<br />
|glotto=tsat1238<br />
|glottorefname=Tsat<br />
}}<br />
<br />
'''Tiếng Tsat''', cũng được gọi là '''Utsat''', '''Utset''', '''Chăm Hải Nam''', hay '''Hồi Huy''' ({{zh|s=回辉语|t=回輝語|p=Huíhuīyǔ}}), là một ngôn ngữ được nói bởi khoảng 4.500 người [[Utsul]] tại làng Dương Lan ({{zh|羊栏}}) và Hồi Tân ({{zh|回新}}) gần [[Tam Á]], [[Hải Nam]], [[Trung Quốc]]. Tiếng Tsat thuộc về [[nhóm ngôn ngữ Chăm]] trong [[ngữ tộc Malay-Polynesia]] của [[ngữ hệ Nam Đảo]].<br />
<br />
Khác với hầu hết các ngôn ngữ Nam Đảo khác, tiếng Tsat đã phát triển một hệ thống [[thanh điệu]] khá phức tạp, có lẽ do ảnh hưởng và tiếp xúc với nhiều ngôn ngữ thanh điệu đa dạng trên đảo Hải Nam, gồm [[các dạng tiếng Trung Quốc]] như [[tiếng Hải Nam]] và [[Hán ngữ tiêu chuẩn|tiếng Trung Quốc chuẩn]], [[ngữ hệ Tai-Kadai|ngôn ngữ Tai–Kadai]] như [[Ngữ chi Hlai|Hlai]], và [[ngữ hệ H'Mông-Miền|ngôn ngữ H'Mông–Miền]] như [[tiếng Kim Môn]].<ref>{{chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=MBGYb84A7SAC&pg=PA230&dq=tsat+li#v=onepage&q=tsat%20li&f=false|title=From ancient Cham to modern dialects: two thousand years of language contact and change: with an appendix of Chamic reconstructions and loanwords|author=Graham Thurgood|year=1999|publisher=University of Hawaii Press|edition=|location=|page=239|isbn=0-8248-2131-9|pages=|access-date = ngày 15 tháng 5 năm 2011}}</ref><br />
<br />
==Thanh điệu==<br />
Thanh điệu trong tiếng Tsat tương ứng với nhiều âm vị trong [[ngôn ngữ Chăm nguyên thủy]].<ref>[[Graham Thurgood|Thurgood, Graham]]. 1993. "Phan Rang Cham and Utsat: Tonogenetic themes and variants." In Jerold A. Edmondson and Kenneth J. Gregerson (eds.), ''Tonality in Austronesian languages'', 91-106. Oceanic Linguistics Special Publication, 24. Honolulu: University of Hawaii Press.</ref><br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
|+<br />
!c=01| Giá trị thanh<br />
!c=02| Loại thanh<br />
!c=03| Tương ứng với âm vị cuối trong ngôn ngữ Chăm nguyên thủy<br />
|-<br />
|c=01| 55<br />
|c=02| Cao<br />
|c=03| '''*-h, *-s'''; [[Ngôn ngữ Nam Đảo nguyên thủy|PAN]] *-q<br />
|-<br />
|c=01| 42<br />
|c=02| Xuống thấp<br />
|c=03| '''*-p, *-t, *-k, *-c, *-ʔ; *-ay'''<br>Âm cuối hữu thanh<br />
|-<br />
|c=01| 24<br />
|c=02| Lên cao<br />
|c=03| '''*-p, *-t, *-k, *-c, *-ʔ; *-ay'''<br>Âm cuối vô thanh: âm đầu tắc xát/tắc hữu thanh<br />
|-<br />
|c=01| 11<br />
|c=02| Thấp<br />
|c=03| '''Nguyên âm và phụ âm mũi'''<br>Âm cuối hữu thanh<br />
|-<br />
|c=01| 33<br />
|c=02| Trung<br />
|c=03| '''Nguyên âm và phụ âm mũi'''<br>Âm cuối vô thanh: âm đầu tắc xát/tắc hữu thanh<br />
|}<br />
<br />
==Tham khảo==<br />
{{Tham khảo|colwidth=25em}}<br />
<br />
==Liên kết ngoài==<br />
* {{chú thích sách |url = |title = Tonality in Austronesian languages |author = Jerold A. Edmondson |year = 1993 |publisher = University of Hawaii Press |edition = illustrated |location = |page = |isbn = 0-8248-1530-0 |pages = }}<br />
* {{chú thích web | url = http://www.public.asu.edu/~aperez7/TONALITY.html | title = Tonality in Phan Rang Cham and Tsat | access-date = ngày 22 tháng 12 năm 2006 | last = Pérez Pereiro | first = Alberto | archive-url = https://web.archive.org/web/20060320070439/http://www.public.asu.edu/~aperez7/TONALITY.html | archive-date = ngày 20 tháng 3 năm 2006}}<br />
*[http://www.csuchico.edu/~gthurgood/Papers/SEAPapers.html Recent papers on Tsat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304051055/http://www.csuchico.edu/~gthurgood/Papers/SEAPapers.html |date = ngày 4 tháng 3 năm 2016}}<br />
{{Ngôn ngữ tại Trung Quốc}}<br />
<br />
{{DEFAULTSORT:Tsat}}<br />
[[Thể loại:Hải Nam]]<br />
[[Thể loại:Ngôn ngữ tại Trung Quốc]]<br />
[[Thể loại:Ngôn ngữ có thanh điệu]]<br />
[[Thể loại:Ngôn ngữ Chăm]]</div>imported>SongVĩ.Bot II