https://wikibeta.org/index.php?action=history&feed=atom&title=Ti%E1%BB%83u_long_baoTiểu long bao - Lịch sử thay đổi2026-08-11T11:51:35ZLịch sử thay đổi trang này trên wikiMediaWiki 1.46.0https://wikibeta.org/index.php?title=Ti%E1%BB%83u_long_bao&diff=7659010&oldid=previmported>ThitxongkhoiAWB: clean up, replaced: → (165), → (103), {{Thể loại Commons → {{commonscat, [[Hà Nam (Trung Quốc)| → [[Hà Nam|2026-07-14T17:21:19Z<p>clean up, replaced: → (165), → (103), {{Thể loại Commons → {{commonscat, [[Hà Nam (Trung Quốc)| → [[Hà Nam|</p>
<p><b>Trang mới</b></p><div>{{Infobox food<br />
| name = Tiểu long bao<br />
| image = Xiao Long Bao at Nanxiang Mantou Dian 1.jpg<br />
| image_size = <br />
| caption = Tiểu long bao hấp trong giỏ hấp truyền thống<br />
| alternate_name = Bánh bao súp, tiểu long màn thầu<br />
| country = [[Thường Châu]], [[Trung Quốc]]<br />
| region = [[Giang Tô]] và [[Thượng Hải]]<br />
| creator =<br />
| course = [[Dim sum]], [[tiểu cật]]<br />
| served =<br />
| main_ingredient = Bột nở hoặc không nở, thịt lợn băm (hoặc các loại thịt khác), thạch súp thịt<br />
| variations =<br />
| calories =<br />
| other =<br />
}}<br />
{{Infobox Chinese<br />
|title = Tiểu long bao<br />
|collapse = <!-- yes|no --><br />
|pic = <!-- pic --><br />
|piccap = <!-- piccap --><br />
|picsize = <!-- 200px (Default is 260px) --><br />
|pictooltip = <!-- image 1 tooltip (use for [[WP:ALT|alt text]]) --><br />
|t={{linktext|小籠包}}<br />
|s={{linktext|小笼包}}<br />
|l={{nowrap|bánh bao trong lồng nhỏ}}<br />
|p=[[pinyin|xiǎolóngbāo]]<br />
|w=hsiao-lung-pao<br />
|mi = {{IPAc-cmn|x|i|ao|1|l|ong|2|b|ao|2}}<br />
|gr = sheaulongbau<br />
|bpmf = ㄒㄧㄠˇ ㄌㄨㄥˊ ㄅㄠ<br />
|j=siu²-lung⁴-baau¹<br />
|lmz=sioh³³-lon⁴⁴-bo<br />
|altname = Tiểu long màn thầu<br />
|t2 = {{linktext|小籠|饅頭}}<br />
|s2 = {{linktext|小笼|馒头}}<br />
|l2 = {{nowrap|bánh bao hấp trong lồng nhỏ}}<br>{{nowrap|"đầu hấp trong lồng nhỏ"}}<br />
|p2 = xiǎolóng mántou<br />
|w2 = hsiao-lung man-t‘ou<br />
|poj = siò-làng-pau<br />
|mi2 = <!--Mandarin IPA2 --><br />
|gr2 = <!-- Gwoyeu Romatzyh2 --><br />
|bpmf2 = <!--Bopomofo2 --><br />
|j2 = <!--Cantonese Jyutping2 --><br />
|lmz2 = sioh³³-lon⁴⁴ meu²²-doe⁴⁴<br>IPA: /siɔ³³lǫ̃⁴⁴-mø²²dɤ⁺⁴⁴/<br />
|kanji = {{lang|ja|{{linktext|小籠包}}}}<br />
|kana = ショウロンポウ<br />
|hiragana = しょうろんぽう<br />
|romaji = shōronpō<br />
|order = st<br />
|hanja = {{lang|ko|{{linktext|小籠包}}}} <br />
|hangul = 샤오룽바오<br />
|rr = syaolungbao <br />
}}<br />
'''Tiểu long bao''' là một loại [[màn thầu]] [[hấp]] ([[bánh bao]]) tại [[Giang Tô]], [[Trung Quốc]]; đặc biệt gắn liền đến [[Vô Tích]] và [[Thượng Hải]] (Thượng Hải trước đây là một phần của tỉnh Giang Tô). Ở [[Tiếng Thượng Hải|Thượng Hải]], chúng được gọi là '''tiểu long màn thầu'''<ref>古時面皮中有餡之物方稱爲饅頭。見曾维华，〈古代的馒头〉，《上海师范大学学报（哲学社会科学版）》1995年第2期，页157。</ref> vì người nói tiếng Ngô ở Trung Quốc sử dụng định nghĩa truyền thống của "màn thầu", dùng để chỉ cả loại bánh có nhân và không có nhân. Theo truyền thống, món được hấp trong ''tiểu long'', là một loại lồng hấp,<ref name="Planet 2014">{{Chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=S0CEBAAAQBAJ&pg=PT29|title=Food Lover's Guide to the World: Experience the Great Global Cuisines|publisher=Lonely Planet Publications|year=2014|isbn=978-1-74360-581-3|series=Lonely Planet Food and Drink|page=29|access-date=November 5, 2016}}</ref> nên có tên gọi như vậy. Trong tiếng Anh, tiểu long bao thường được xem là một loại "dumpling" (thức ăn có vỏ bọc quanh nhân), nhưng không giống dumpling kiểu Anh hoặc Mỹ, cũng như với [[sủi cảo]] của Trung Quốc.<br />
<br />
== Nguồn gốc ==<br />
[[Tập tin:开封第一楼小笼包.JPG|220px|thumb|Quán thang bao - món bánh bao nhân súp được cho là nguồn gốc của tiểu long bao]]<br />
"Tiểu long bao" có nguồn gốc ở [[Thường Châu]], Giang Tô, từ [[Phòng trà Vạn Hoa]]. Tiểu long bao phát triển từ [[:zh:灌汤包|quán thang bao]] (bánh xếp/bánh bao nhân súp) từ [[Khai Phong]], [[Hà Nam|tỉnh Hà Nam]], thủ đô [[Bắc Tống]] (960–1127).<ref>{{Chú thích web|url=https://www.shine.cn/feature/taste/1708252758/|tựa đề=Dumplings, a dish on the to-do list|website=SHINE|ngôn ngữ=en|ngày truy cập=2020-01-27}}</ref><br />
<br />
Có rất nhiều phong cách tiểu long bao trong [[Ẩm thực giang tô|ẩm thực Giang Tô]]. Tiểu long bao kiểu Thượng Hải có nguồn gốc từ [[Nam Tường]], một ngôi làng lân cận Thượng Hải ở Giang Tô, cuối cùng trở thành một vùng ngoại ô của quận [[Gia Định, Thượng Hải]].<ref>{{Chú thích web|url=https://www.good.is/food/xiaolongbao-taiwan-shanghai|tựa đề=Food Wars: Xiaolongbao Edition|ngày=2016-11-17|website=GOOD|ngôn ngữ=en|ngày truy cập=2020-01-27}}</ref><ref name="Shanghai-snacks">{{Chú thích web|url=http://www.china.org.cn/travel/2012-07/18/content_25944840.htm|tựa đề=Shanghai Dining – Shanghai Snacks: Nanxiang Steamed Stuffed Bun|ngày=July 18, 2012|website=People's Daily Online|nhà xuất bản=[[china.org.cn]]|ngày truy cập=10 February 2013}}</ref> Người phát minh ra tiểu long bao đã bán chúng trong cửa tiệm đầu tiên của mình ở Nam Tường, bên cạnh trang viên nổi tiếng của thị trấn, [[Cổ Y viên]]. Từ đó tiểu long bao phổ rộng đến trung tâm thành phố Thượng Hải và ra bên ngoài. Kiểu [[Tô Châu]] và Vô Tích lớn hơn (đôi khi lớn gấp đôi so với món ăn kiểu Nam Tường) và có nhân ngọt hơn.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.smartshanghai.com/articles/dining/how-to-eat-xiaolongbao|tựa đề=[How to]: Eat Xiaolongbao Like a Scientist {{!}} SmartShanghai|website=www.smartshanghai.com|ngôn ngữ=en|ngày truy cập=2020-01-27}}</ref> Kiểu [[Nam Kinh]] nhỏ hơn với lớp vỏ gần như trong mờ và ít thịt hơn.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.xtremefoodies.com/features/essential-eats/shanghai-soup-dumplings-xiaolongbao|tựa đề=Shanghai&#039;s 7 Essential Soup Dumplings: Xiaolongbao|ngày=2015-07-09|website=Xtreme Foodies - The world's Essential Eats curated by local food experts|ngôn ngữ=en|ngày truy cập=2020-01-27}}</ref><br />
<br />
Hai nhà hàng tiểu long bao đặc biệt có lịch sử lâu đời. Một là ''[[Nam Tường man đầu điếm|Nam Tường màn thầu điếm]]'', có nguồn gốc từ cửa tiệm ban đầu ở [[Nam Tường]] nhưng bây giờ nằm trong khu [[Dự viên]]. Nhà hàng nổi tiếng với món bánh đầy ắp thịt cua. Còn lại là Nhà hàng Cổ Long, tại địa điểm ban đầu bên cạnh Cổ Y viên ở Nam Tường. Năm 2006, chính quyền Thượng Hải quyết định đưa tiểu long bao vào danh sách 84 bảo vật truyền thống cần được bảo vệ.<ref name=":1">{{Chú thích web|url=https://songmoi.vn/tieu-long-bao-mon-ngon-huyen-bi-cua-trung-hoa-76651.html|tựa đề=Tiểu long bao – Món ngon “huyền bí” của Trung Hoa|tác giả=Lan Phương|ngày=2017-05-24|website=Sống mới|url-status=dead|ngày truy cập=2021-10-09|archive-date=2021-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20211009093209/https://songmoi.vn/tieu-long-bao-mon-ngon-huyen-bi-cua-trung-hoa-76651.html}}</ref><ref>{{Chú thích báo|last=McLane|first=Daisann|date=2007-11-14|title=Scouring Shanghai for the perfect dumpling|work=The New York Times|url=http://www.nytimes.com/2007/11/13/travel/13iht-wdumpling.1.8315891.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20180228183703/http://www.nytimes.com/2007/11/13/travel/13iht-wdumpling.1.8315891.html|archive-date=2018-02-28}}</ref><br />
<br />
Tương truyền rằng khi hoàng đế [[Càn Long]] nếm thử món tiểu long bao ở Vô Tích, Giang Tô khi vi hành ở đây, ông đã dành rất nhiều lời khen ngợi cho món này. Ông cho rằng nên đổi chữ “long” (笼), nghĩa là cái lồng, thành “long” (龍), nghĩa là con rồng, để vinh danh món ăn.<ref name=":0">{{Chú thích web|url=https://vnexpress.net/nuoc-sup-huyen-thoai-trong-banh-tieu-long-bao-3329282.html|tựa đề=Nước súp huyền thoại trong bánh Tiểu long bao|tác giả=Như Bình|ngày=2015-12-17|website=VNexpress|ngày truy cập=2021-10-09}}</ref><br />
<br />
== Thành phần ==<br />
Nhìn chung, bánh hấp Trung Quốc có thể được chia thành hai loại, tùy thuộc vào độ nở của vỏ bột. Bánh có thể được làm bằng bột nở hoặc không nở. Loại làm bằng bột không nở thì dùng nước trong để trộn, vỏ mỏng và nhân to. Món thường có ở Nam Tường nhưng được bắt chước ở nơi khác, gọi nó là kiểu Tường. Bánh hấp làm bằng bột nở xuất hiện khắp Trung Quốc và thường được gọi là màn thầu. Tiểu long bao hấp được làm bằng bột nở một phần thường có ở [[Giang Nam]]. Điều này có nghĩa lớp vỏ bánh mềm mại, mượt hơn và hơi mờ, thay vì trắng và mịn. Giống như truyền thống đối với các loại bánh có kích thước khác nhau ở vùng Giang Nam, tiểu long bao được uốn vặn ở phần trên cùng trước khi hấp, vì vậy vỏ có một dải gợn sóng tròn xung quanh đỉnh.<br />
<br />
Tiểu long bao truyền thống chứa thịt lợn.<ref name="Planet 2014"/> Một biến thể phổ biến và đại chúng là thịt lợn trộn với thịt cua băm và trứng cá. Những cải tiến hiện đại hơn gồm có các loại thịt khác, hải sản, tôm, cua và nhân chay. Phần súp lỏng đặc thù được tạo ra bằng cách bọc [[nhục đống|thạch súp thịt]] bên trong vỏ cùng với phần nhân thịt. Sau đó khi hấp nóng bánh sẽ làm tan chảy phần thạch có chứa [[gelatin]] thành súp lỏng.<ref name=":0" /> Trong thời hiện đại, đông lạnh đã làm cho quá trình sản xuất tiểu long bao trong thời tiết nóng bức trở nên dễ dàng hơn, vì tạo ra thạch súp thịt khó hơn nhiều ở nhiệt độ phòng.<br />
<br />
== Phục vụ ==<br />
Theo truyền thống, tiểu long bao là một loại ''[[Điểm tâm Quảng Đông|dim sum]]'' ([[à la carte]]) hoặc "''[[tiểu cật]]''" (đồ ăn nhẹ). Bánh được phục vụ nóng trong những chiếc giỏ tre đã được hấp chín, thường có lót lá khô hoặc tấm lót giấy bên dưới, mặc dù một số nhà hàng hiện nay sử dụng [[cải thảo]] để thay thế. Bánh thường được nhúng trong [[giấm Trấn Giang]] với [[gừng]] thái sợi. Theo truyền thống, chúng được phục vụ với một món súp để riêng.<ref name="Shanghai-snacks"/> Xung quanh Thượng Hải, "tiểu long bao" có thể được ăn suốt cả ngày, mặc dù thường không dùng cho bữa sáng. Chúng tạo thành một phần của [[tảo trà]] ({{Lang|zh-hant|早茶}}) kiểu [[Giang Nam]] truyền thống. Ở [[Quảng Đông]], đôi khi chúng được phục vụ như một món ăn trong [[ẩm trà]]. Tiểu long bao đông lạnh hiện được sản xuất hàng loạt và là loại [[Đông lạnh (thực phẩm)|thực phẩm đông lạnh]] được bán phổ biến trên toàn thế giới.<br />
<br />
Tuy xuất phát từ Thượng Hải hay Giang Tô nhưng tiểu long bao trở nên nổi tiếng trên toàn thế giới là nhờ chuỗi nhà hàng Đài Loan [[Din Tai Fung]].<ref name=":1" /><ref name=":0" /><gallery widths="200" heights="200"><br />
Tập tin:Making Xiao Long Bao at Nanxiang Mantou Dian, Roppongi Hills.jpg|Làm tiểu long bao tại ''Nam Tường màn thầu điếm'', Lục Bản Mộc Tân Thành<br />
Tập tin:Crowded Nanxiang Mantou dian 1 by Eason Lai.jpg|Cảnh xếp hàng quanh năm bên ngoài ''[[Nam Tường màn thầu điếm]]'' (tiệm màn thầu Nam Tường) ở Thượng Hải<br />
</gallery><br />
<br />
== Biến thể liên quan ==<br />
Tiểu long bao là một dạng của ''[[quán thang bao]]''. Một dạng khác của ''quán thang bao'' với lớp vỏ có kết cấu khác nhưng cùng kích thước là ''thang bao tiểu long'', một đặc sản của [[Vũ Hán]]. Sinh tiên màn thầu rất giống tiểu long bao, nhưng được chiên áp chảo thay vì hấp.<br />
<br />
== Hình ảnh ==<br />
<center><br />
<gallery><br />
Cuisine of China 0079.JPG<br />
Dinesty Chinese Restaurant (4428182989).jpg<br />
HK 灣仔 Wan Chai 柯布連道 30號 Obrien Road shop 三六九飯店 369 Restaurant Shanghai Food diner February 2019 SSG 20.jpg<br />
Leongs Legend, Chinatown, London (3963447203).jpg<br />
Xiao long bao closeup in Shanghai.jpg<br />
"Juicy Dumplings" (15564979516).jpg<br />
Xiaolongbao_Shanghai.jpg<br />
30391142446d29fa917 o (29831776823).jpg<br />
TW 台灣 Taiwan 中正區 Zhongzheng District 鼎泰豐 Din Tai Fung restaurant dinner August 2019 IX2 10.jpg<br />
Xiao Long Bao (Chifa) - Steamed glass soup dumpling, crab, pork $12.jpg<br />
李雪川味小籠包 (9058463960).jpg<br />
宜蘭正好鮮肉小籠包 (30427282795).jpg<br />
</gallery><br />
</center><br />
<br />
== Xem thêm ==<br />
*[[Sủi cảo]]<br />
*[[Há cảo]]<br />
*[[Bánh bao]]<br />
*[[Din Tai Fung]]<br />
*[[Sinh tiên màn thầu]]<br />
*[[Ẩm thực Thượng Hải]]<br />
*[[Ẩm thực Đài Loan]]<br />
<br />
== Tham khảo ==<br />
{{Tham khảo|30em}}<br />
<br />
==Liên kết ngoài==<br />
{{commonscat|Xiaolongbao}}<br />
{{Ẩm thực Đài Loan}}<br />
<br />
[[Thể loại:Ẩm thực Đài Loan]]<br />
[[Thể loại:Ẩm thực Hồng Kông]]<br />
[[Thể loại:Ẩm thực Quảng Đông]]<br />
[[Thể loại:Ẩm thực Trung Quốc]]</div>imported>ThitxongkhoiAWB