imported>ThitxongkhoiAWB: /* Cuộc đời */ clean up, replaced: Thọ Xuân → Thọ Xuân

2026-03-24T04:53:22Z

Cuộc đời: clean up, replaced: Thọ Xuân → Thọ Xuân

Trang mới

{{Thông tin nhân vật phong kiến}}

'''Toàn Dịch''' ({{zh|t=全懌|p=Quan Yì}}; ? - ?), không rõ [[tên tự]], là tướng lĩnh nước [[Đông Ngô]] thời [[Tam Quốc]] trong [[lịch sử Trung Quốc]].

== Cuộc đời ==
Toàn Dịch quê ở huyện [[Tiền Đường]], quận [[Ngô (quận)|Ngô]], [[Dương Châu]],<ref>Nay là [[Hàng Châu|Hàng Châu, Chiết Giang]].</ref> là con trai thứ ba của Vệ tướng quân [[Toàn Tông]]. Mẹ Dịch có thể là công chúa [[Tôn Lỗ Ban]], vợ kế của Tông.<ref name="TQC 60">[[Trần Thọ]], [[Bùi Tùng Chi]] chú, ''[[Tam quốc chí]]'', ''Ngô thư'', quyển 15, ''[[:wikisource:zh:三國志/卷60|Hạ Toàn Lã Chu Chung Ly truyện]]''.</ref>

Năm 249, Toàn Tông chết, Toàn Dịch tập tước Tiền Đường hầu.<ref name="TQC 60" />

Tháng 5 năm 257, đô đốc [[Dương Châu]] của Ngụy là [[Gia Cát Đản]] nổi dậy chống quyền thần [[Tư Mã Chiêu]], sai [[Ngô Cương]] đem con cả [[Gia Cát Tịnh]] sang Ngô làm con tin, cầu viện binh. Quyền thần [[Tôn Lâm]] phái Toàn Dịch, [[Toàn Đoan]], [[Đường Tư]], [[Văn Khâm]] dẫn quân tới [[Thọ, Hoài Nam|Thọ Xuân]] chi viện Đản.

Tháng 11, con trai của [[Toàn Tự]] (con trưởng Toàn Tông, anh của Toàn Dịch) là [[Toàn Y]] cùng các em [[Toàn Nghi]], [[Toàn Tĩnh]] mang cả nhà sang hàng Ngụy. [[Chung Hội]] bày kế ly gián, sai Y, Nghi viết thư do Dịch, Đoan, nói rằng vì Toàn Dịch tham chiến bất lợi, khiến Tôn Lâm nổi giận, muốn giết cả nhà họ Toàn.<ref name="TQC 60" />

Hai người nhận được thư, trong lòng lo lắng bất an. Tháng 12, Toàn Dịch, Toàn Đoan hàng Ngụy. Tư Mã Chiêu phong Dịch làm Bình đông tướng quân, tước Lâm Tương hầu.<ref name="TQC 60" />

== Trong văn hóa ==
Trong tiểu thuyết ''[[Tam quốc diễn nghĩa]]'' của [[La Quán Trung]], Toàn Dịch xuất hiện ở hồi 108 hoặc hồi 112. Tôn Quyền chết, Ngụy chia quân ba đường phạt Ngô. Toàn Dịch (đoạn sau lại chép thành Toàn Đoan) cùng [[Lưu Lược]] nhận lệnh của phụ chính [[Gia Cát Khác]], phòng thủ hai thành tả hữu Đông Hưng, khiến tướng Ngụy là [[Hồ Tuân]] không làm gì được.<ref>[[La Quán Trung]], ''[[Tam quốc diễn nghĩa]]'', hồi 108, ''[[:wikisource:vi:Tam quốc diễn nghĩa/Hồi 108|Trong mưa tuyết, Đinh Phụng đánh đoản binh; Trên tiệc rượu, Tôn Tuấn dùng mật kế]]''.</ref>

Gia Cát Đản nổi dậy ở Thọ Xuân, cho người cầu viện Đông Ngô. Quyền thần Tôn Lâm lấy Toàn Dịch, Toàn Đoan làm chủ tướng, dẫn [[Vu Thuyên]], [[Chu Dị (Tam Quốc)|Chu Dị]], [[Đường Tư]], [[Văn Khâm]] dẫn quân đánh Ngụy. Chu Dị bày kế chia quân giáp công, để Dịch, Đoan, Khâm vào thành. Mưu kế bị [[Tư Mã Chiêu]] đoán được, quân Ngô đại bại, Dị bị Tôn Lâm chém đầu.

Con của Toàn Đoan là [[Toàn Y]] sau đó thua trận, cùng đường phải hàng Tư Mã Chiêu, được Chiêu trọng dụng, phong làm thiên tướng quân, viết thư gửi cho cha chú, khuyên hai người đầu hàng. Toàn Dịch nhận được thư, cùng Toàn Đoan dẫn mấy nghìn người mở cửa thành ra hàng.<ref>[[La Quán Trung]], ''[[Tam quốc diễn nghĩa]]'', hồi 112, ''[[:wikisource:vi:Tam quốc diễn nghĩa/Hồi 112|Cứu Thọ Xuân, Vu Thuyên tử tiết; Lấy Trường Thành, Bá Ước dùng binh]]''.</ref> Gia tộc ở Kiến Nghiệp bị Tôn Lâm tru di sạch.<ref>[[La Quán Trung]], ''[[Tam quốc diễn nghĩa]]'', hồi 113, ''[[:wikisource:vi:Tam quốc diễn nghĩa/Hồi 113|Đinh Phụng Lập mẹo đánh Tôn Lâm; Khương Duy đấu trận phá Đặng Ngải]]''.</ref>

== Tham khảo ==
* [[Trần Thọ]], [[Bùi Tùng Chi]] chú, ''[[Tam quốc chí]]''.

== Chú thích ==
{{tham khảo}}
{{Nhân vật Tam Quốc}}

[[Thể loại:Người Chiết Giang]]
[[Thể loại:Nhân vật quân sự Đông Ngô]]
[[Thể loại:Nhân vật quân sự Tào Ngụy]]
[[Thể loại:Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa]]

Toàn Dịch - Lịch sử thay đổi

imported>ThitxongkhoiAWB: /* Cuộc đời */ clean up, replaced: Thọ Xuân → Thọ Xuân