~2026-39125-93: /* Khí nhạc */

2026-08-02T12:26:54Z

Khí nhạc

Trang mới

{{Thông tin nhân vật
| honorific_prefix = [[Nhạc sĩ]]
| tên = Trí Thanh
| honorific_suffix = <div style="background-color:#ADD8E6;padding:4px;">
'''Thông tin cá nhân'''</div>
| tên khai sinh = Trần Trí Dũng
| ngày sinh = 1937
| nơi sinh = [[Thừa Thiên – Huế]], [[Trung Kỳ]], [[Liên bang Đông Dương]]
| quê quán = [[Quảng Điền (huyện)|Quảng Điền]], [[Thừa Thiên – Huế]]
| ngày mất = {{Năm mất và tuổi|1999|1937}}
| nơi mất = [[Thành phố Hồ Chí Minh]]
| quốc tịch = {{VNM}}
| đảng phái = {{CSVN}}
| công việc = [[nhạc sĩ]]
| module = {{Infobox
| child = yes
| title =
| decat = yes
| label1 = Nơi cư trú
| data1 = [[Thành phố Hồ Chí Minh]]
| label2 = Đào tạo
| data2 = [[Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam]]
| label4 = Lĩnh vực
| data4 = [[âm nhạc]]
}}
| module2 = {{Infobox
| child = yes
| title = <div style="background-color:#ADD8E6;padding:4px;">
'''Sự nghiệp âm nhạc'''</div>
| decat = yes
| label2 = Thành viên của
| data2 = {{hlist|Đoàn Nghệ thuật Quân khu 7|Đài Tiếng nói Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh}}
| label1 = Chủ đề
| data1 = [[ca khúc]], [[giao hưởng]]
| label4 = Tác phẩm<br>nổi bật
| data4 = {{hlist|''Cây chông tre'' (ca khúc)| ''Hành quân đêm'' (ca khúc)|''Chân dung đồng đội'' (khí nhạc)}}
}}
| module5 = <div style="background-color:#ADD8E6;padding:4px;">
'''Giải thưởng'''</div>
'''[[Giải thưởng Nhà nước]] 2012'''<br> Văn học Nghệ thuật
| tên khác = Trần Trí Thanh
| module3 = {{Infobox
| child = yes
| title = <div style="background-color:#ADD8E6;padding:4px;">
'''Binh nghiệp'''</div>
| decat = yes
| label1 = Thuộc
| data1 = {{quân hiệu icon|qdnd|tên=yes}}
| label2 = Quân chủng
| data2 = [[Quân khu 7]]
| label4 = Quân hàm
| data4 = {{QH|đại tá}}
}}
}}

'''Trí Thanh''' (hay '''Trần Trí Thanh,''' tên khai sinh là '''Trần Trí Dũng'''<ref name=":2">{{Chú thích web|url=https://nongnghiep.vn/radio/nguoi-thay-van-lang-le-di-ve-som-trua-d368843.html|tiêu đề=Người thầy vẫn lặng lẽ đi về sớm trưa|tác giả=Lê Thiếu Nhơn|họ=|ngày=2023-11-19|website=nongnghiep.vn|ngôn ngữ=vi|url-status=live|ngày truy cập=2024-08-20|archive-date=2024-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820072659/https://nongnghiep.vn/radio/nguoi-thay-van-lang-le-di-ve-som-trua-d368843.html}}</ref>; 1937-1999) là [[nhạc sĩ]] [[Việt Nam]], được truy tặng [[Giải thưởng Nhà nước đợt III (2012)|Giải thưởng Nhà nước]] về Văn học Nghệ thuật năm 2012.

== Tiểu sử ==
Trí Thanh nhập ngũ, trở thành một chiến sĩ trinh sát đặc công miền Tây Nam Bộ. Sau đó ông chuyển về công tác ở Đoàn Văn công Sư đoàn 330, và sau khóa học ngắn hạn ở [[Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam|Trường Âm nhạc Việt Nam]] (1960-1962), ông trở lại Đoàn Văn công Quân Giải phóng.

Năm 1975, Trí Thanh được cử đi học đại học sáng tác ở [[Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam|Nhạc viện Hà Nội]]. Sau khi tốt nghiệp, ông về chỉ đạo nghệ thuật Đoàn Nghệ thuật Quân khu 7 sau đó giữ cương vị trưởng đoàn, giữ quân hàm đại tá.<ref name=":0">{{Chú thích web|url=https://bcdcnt.net/nhac-si/tri-thanh|tiêu đề=Trí Thanh|website=bcdcnt.net|url-status=live|ngày truy cập=2024-08-19|archive-date=2024-08-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20240819111714/https://bcdcnt.net/nhac-si/tri-thanh}}</ref> Về sau, ông làm Trưởng ban Văn nghệ Đài Tiếng nói Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh.<ref name=":1" />

Ông qua đời năm 1999 tại [[Thành phố Hồ Chí Minh]].<ref name=":2" />

== Sự nghiệp ==

Các ca khúc nổi bật của Trí Thanh: ''Cây chông tre, Hành quân đêm'' (viết cùng Xuân Hồng), ''Người con gái Pa Kô, Tặng em một khúc quân hành, Chiều Hậu Giang''. Về khí nhạc, ông có: giao hưởng thơ ''Đất mới, Giao hưởng số 1, Ngũ tấu cho đàn dây và piano,'' ballade ''Kỷ niệm về rừng.<ref name=":0" />''

Ông đã được một số giải thưởng của Hội Nhạc sĩ Việt Nam và của Bộ Quốc phòng.

Năm 1993, Trí Thanh, lúc đó là Trưởng ban Văn nghệ Đài Tiếng nói Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh, đã có sáng kiến cho ra đời một cuộc thi vọng cổ mang tên ''Bông lúa vàng''. Đến nay (năm 2024), đã hơn 30 năm nhưng cuộc thi này vẫn tiếp tục được thực hiện.<ref name=":1">{{Chú thích web|url=https://nld.com.vn/30-nam-giai-bong-lua-vang-hanh-trinh-dang-ne-196240114081612433.htm|tiêu đề=30 năm giải "Bông lúa vàng", hành trình đáng nể|tác giả=Thanh Hiệp - Linh Đoan|ngày=2024-01-14|nhà xuất bản=Người Lao Động|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20240819133313/https://nld.com.vn/30-nam-giai-bong-lua-vang-hanh-trinh-dang-ne-196240114081612433.htm|ngày lưu trữ=2024-08-19|url-status=live|ngày truy cập=2024-08-19}}</ref>

Ông là nguyên mẫu trong ca khúc ''Người thầy'' của nhạc sĩ Nguyễn Nhất Huy, một người học trò của ông.<ref name=":2" /><ref>{{Chú thích web|url=https://cand.com.vn/Tu-lieu-van-hoa/Nguyen-mau-nguoi-thay-va-mon-no-an-tinh-khong-the-tra-i591625/|tiêu đề=Nguyên mẫu người thầy và món nợ ân tình không thể trả|website=cand.com.vn|url-status=live|ngày truy cập=2024-08-19|author=Tuy Hòa|year=2020|archive-date=2024-08-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20240819123940/https://cand.com.vn/Tu-lieu-van-hoa/Nguyen-mau-nguoi-thay-va-mon-no-an-tinh-khong-the-tra-i591625/}}</ref>

Năm 2012, ông được truy tặng [[Giải thưởng Nhà nước đợt III (2012)|Giải thưởng Nhà nước]] về Văn học Nghệ thuật với các ca khúc: ''Cây chông tre'', ''Hành quân đêm'' và tác phẩm khí nhạc Khúc biến tấu cho dàn nhạc giao hưởng ''Chân dung đồng đội.<ref name="bvhttdl2012">{{Chú thích thông cáo báo chí|publisher=Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch|date=2012-05-15|url=http://www.bvhttdl.gov.vn/vn/tintuc-sukien/quyet-dinh-cua-chu-tich-nuoc-ve-viec-tang-cac-danh-hieu-vinh-du-nha-nuoc.html|title=Quyết định của Chủ tịch Nước về việc tặng các Danh hiệu vinh dự Nhà nước|access-date=2024-08-19|archive-date=2012-11-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20121103170745/http://bvhttdl.gov.vn/vn/tintuc-sukien/quyet-dinh-cua-chu-tich-nuoc-ve-viec-tang-cac-danh-hieu-vinh-du-nha-nuoc.html}}</ref>''

== Tác phẩm chính ==

=== Ca khúc ===

* ''Cây chông tre''
* ''Hành quân đêm'' (viết cùng Xuân Hồng)
* ''Người con gái Pa Kô''
* ''Tặng em một khúc quân hành''
* ''Chiều Hậu Giang''
* ''Bài hát tặng anh''

=== Khí nhạc ===

* ''Chân dung đồng đội''
* ''Đất mới''
* ''Giao hưởng số 1''
* ''Ngũ tấu cho đàn dây và piano''
* ''Kỷ niệm về rừng'' (ballade)

== Vinh danh ==
* [[Giải thưởng Nhà nước đợt III (2012)|Giải thưởng Nhà nước]] về Văn học Nghệ thuật (2012)

==Tham khảo==
{{tham khảo|30em}}

==Xem thêm==
* [[Giải thưởng Nhà nước (Việt Nam)|Giải thưởng Nhà nước]]
* [[Giải thưởng Nhà nước đợt III (2012)]]
{{Người được trao Giải thưởng Nhà nước về Âm nhạc}}

[[Thể loại:Sinh năm 1937]]
[[Thể loại:Người Thừa Thiên Huế]]
[[Thể loại:Người nhận Giải thưởng Nhà nước (Việt Nam)]]
[[Thể loại:Nhạc sĩ Việt Nam]]
[[Thể loại:Cựu sinh viên Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam]]
[[Thể loại:Mất năm 1999]]

Trí Thanh - Lịch sử thay đổi

~2026-39125-93: /* Khí nhạc */