https://wikibeta.org/index.php?action=history&feed=atom&title=Tranh_kh%E1%BA%A3mTranh khảm - Lịch sử thay đổi2026-08-11T00:02:25ZLịch sử thay đổi trang này trên wikiMediaWiki 1.46.0https://wikibeta.org/index.php?title=Tranh_kh%E1%BA%A3m&diff=6623243&oldid=previmported>InternetArchiveBot: Add 1 book for Wikipedia:Thông tin kiểm chứng được (20260405)) #IABot (v2.0.9.5) (GreenC bot2026-04-06T03:05:44Z<p>Add 1 book for <a href="/wiki/Wikipedia:Th%C3%B4ng_tin_ki%E1%BB%83m_ch%E1%BB%A9ng_%C4%91%C6%B0%E1%BB%A3c" title="Wikipedia:Thông tin kiểm chứng được">Wikipedia:Thông tin kiểm chứng được</a> (20260405)) #IABot (v2.0.9.5) (<a href="/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:GreenC_bot" title="Thành viên:GreenC bot">GreenC bot</a></p>
<p><b>Trang mới</b></p><div>{{multiple image<br />
| perrow = 3<br />
| total_width = 600<br />
| image1 = MosaicEpiphany-of-Dionysus.jpg<br />
| image2 = Sousse neptune.jpg<br />
| image3 = MANNapoli_9994_detail_mosaic_mask.jpg<br />
| image4 = "The good Shepherd" mosaic - Mausoleum of Galla Placidia.jpg<br />
| image5 = Basilica di Santa Maria Maggiore abside a Roma.jpg<br />
| image6 = Basilica of San Vitale - Lamb of God mosaic.jpg<br />
| image7 = Antwerpen Jugendstil Waterloostraat Herfst, Winter, Zomer en Lente 10.jpg<br />
| image8 = Antwerpen Jugendstil Waterloostraat Herfst, Winter, Zomer en Lente 07.jpg<br />
| image9 = Falguera-lactancia-1940-01red.jpg<br />
| footer = Những ví dụ về tranh khảm. Mỗi hàng 3 tranh đại diện cho một phong cách: [[Nghệ thuật Hy Lạp cổ|Hy Lạp cổ đại]] hoặc [[Nghệ thuật La Mã|La Mã]], [[Nghệ thuật Byzantine|Byzantine]] và [[Art Nouveau#Kiến trúc và trang trí|Art Nouveau]]<br />
}}<br />
<br />
'''Tranh khảm''' là một tác phẩm nghệ thuật hoặc hình ảnh làm từ những viên đá, mảnh kính hay mảnh gốm nhiều màu sắc, được cố định bằng [[thạch cao]]/[[vữa]], và bao phủ một bề mặt.<ref>{{chú thích sách|title=Mosaic History and Technique|url=https://archive.org/details/mosaichistorytec0000fisc|last=Fischer|first=Peter|publisher=Thames và Hudson|year=1971|isbn=0500231427|pages=[https://archive.org/details/mosaichistorytec0000fisc/page/n10 7], 8}}</ref> Tranh khảm thường được sử dụng để trang trí sàn nhà và tường, và đặc biệt phổ biến trong thế giới [[La Mã cổ đại]].<br />
<br />
Tranh khảm ngày nay không chỉ xuất hiện trên các bức tường và mặt đường, mà còn là những tác phẩm nghệ thuật, đồ thủ công, và còn được áp dụng vào các hình thức công nghiệp và xây dựng.<br />
<br />
Tranh khảm có lịch sử lâu đời, bắt nguồn từ [[Lưỡng Hà]] vào thiên nhiên kỷ 3 TCN. Tranh khảm đá cuội được làm tại [[Tiryns]] vào thời kỳ [[Thời kỳ Mycenae|Mycenean]] ở Hy Lạp. Và tranh khảm với các họa tiết và bức tranh đã trở nên phổ biến trong thời kỳ cổ đại, cả ở [[Hy Lạp cổ đại]] và [[La Mã cổ đại]]. Trong thời kỳ đầu Kitô giáo, những [[vương cung thánh đường]] từ thế kỷ 4 trở đi được trang trí bằng các tranh khảm trên sàn nhà và tường. Nghệ thuật tranh khảm phát triển mạnh ở [[Đế quốc Đông La Mã]] tầm khoảng từ thế kỷ 6 đến 14; và nghệ thuật này đã du nhập vào [[Vương quốc Sicilia]] thời [[Vương tộc Normandy|Normandy]] vào thế kỷ 12. Tranh khảm trở nên lối thời vào thời kỳ [[Phục Hưng|Phục hưng]], mặc dù các họa sĩ như [[Raffaello]] vẫn tiếp tục làm tranh khảm. Ảnh hưởng của Đế quốc La Mã và Đông La Mã đã khiến những họa sĩ trang trí các giáo đường ở [[Trung Đông]] vào thế kỷ 5 và 6 bằng tranh khảm sàn nhà.<br />
<br />
Tranh khảm hình tượng, những chủ yếu là không có người được sử dụng rộng rãi trong các công trình kiến trúc tôn giáo vào thời kỳ đầu [[nghệ thuật Hồi giáo]] như [[Dome of the Rock|Mái vòm đá]] ở [[Jerusalem]],và [[Nhà thờ Hồi giáo Umayyad]] ở [[Damascus]]. Những bức tranh khảm như vậy trở nên lỗi thời ở thế giới Hồi giáo vào thế kỷ 8, ngoại trừ những họa tiết hình học như là [[zellij]] vẫn còn phổ biến ở một số khu vực.<br />
<br />
Tranh khảm hiện đại được làm bởi họa sĩ và thợ thủ công trên khắp thế giới. Ngoài những vật liệu truyền thống như đá, gạch khảm gốm, kính tráng men và kính màu thì còn có những vật liệu mới như vỏ sò, hột vòng, hạt charm, dây vòng, bánh răng, đồng xu, và những mảnh trang sức.<br />
<br />
{{TOC limit|3}}<br />
<br />
== Vật liệu tranh khảm ==<br />
<br />
== Lịch sử ==<br />
<br />
=== Hy Lạp và La Mã ===<br />
<br />
=== Tranh khảm Kitô giáo ===<br />
<br />
=== Tranh khảm Do Thái ===<br />
<br />
=== Nghệ thuật Trung Đông và Tây Á ===<br />
<br />
== Tranh khảm hiện đại ==<br />
<br />
=== Bộ môn thủ công phổ biến ===<br />
<br />
=== Trong nghệ thuật đường phố ===<br />
<br />
=== Calçada Portuguesa ===<br />
<br />
== Thuật ngữ ==<br />
<br />
== Kỹ thuật ==<br />
<br />
==Chú thích==<br />
{{tham khảo|30em}}<br />
<br />
==Tham khảo==<br />
* {{chú thích sách |last=Dunbabin | first=Katherine M. D. |title=Mosaics of the Greek and Roman World |url=https://books.google.com/books?id=U7Uu_Dq8oY4C&pg=PA5 |year=1999 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-00230-1 }}<br />
* {{chú thích sách |last=Lowden |first=John |title=Early Christian and Byzantine art |url=https://archive.org/details/earlychristianby0000lowd |publisher=Phaidon |year=1997 }}(for the section of Byzantium and Sicily)<br />
* {{chú thích web |first=Efthalia |last=Rentetzi |title=Un frammento inedito di S. Eufemia a Grado. Il pavimento musivo del Salutatorium |url=http://www.scuolabeatoangelico.it/pubblicazioni.html |work=Arte Cristiana |issue=850 January – February 2009 |volume=XCVII |year=2009 |language=it |pages=51–52 |ngày truy cập=2016-09-27 |archive-date = ngày 4 tháng 4 năm 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100404102145/http://www.scuolabeatoangelico.it/pubblicazioni.html }}<br />
* {{Chú thích tạp chí |first=Efthalia |last=Rentetzi|title=Le influenze mediobizantine nei mosaici dell'arcone della Passione della Basilica marciana |work=Arte&brvbar;Documento |volume=XIV |year=2000 |language=it |pages=50–53 }}<br />
* {{chú thích sách |last=Smith |first=D. J.|chapter=5|editor=Martin Henig| title=A Handbook of Roman Art |url=https://archive.org/details/handbookofromana00mart |publisher=Phaidon |year=1983 |isbn=0714822140 }}<br />
* {{chú thích sách | last=Oddo | first=Giuseppe | year=2014 | title=Decorazione a motivi geometrici vol. I | page=Blurb}}<br />
<br />
{{Sơ khai nghệ thuật}}<br />
<br />
[[Thể loại:Kiến trúc La Mã cổ đại]]<br />
[[Thể loại:Thành phần kiến trúc]]<br />
[[Thể loại:Chất liệu nghệ thuật]]<br />
[[Thể loại:Nghệ thuật Byzantine]]<br />
[[Thể loại:Nghệ thuật trang trí]]</div>imported>InternetArchiveBot