imported>Estonian Ball Mapper: /* Liên kết ngoài */

2026-06-23T02:30:56Z

Liên kết ngoài

Trang mới

{{Quasar
| name = ULAS J1120+0641
| image = [[Tập tin:ULAS J1120+0641.jpg|300px]]
| caption= Hình ảnh ghép của ULAS J1120+0641, tạo ra từ [[Khảo sát bầu trời kỹ thuật số Sloan]] và [[Khảo sát bầu trời sâu hồng ngoại UKIRT]]. Chuẩn tinh xuất hiện như một chấm đỏ mờ nhạt gần trung tâm.
| epoch = J2000.0
| ra = {{RA|11|20|01,48}}
| dec = {{DEC|+06|41|24,3}}
| constellation name = [[Sư Tử (chòm sao)|Sư Tử]]
| z = 7,085±0,003<ref name=mortlock/>
| dist_ly = {{convert|28,85|Gly|Gpc|abbr=on|lk=on}} ([[Khoảng cách đồng chuyển động|đồng chuyển động]])<ref name="cosmo_calc">{{chú thích web | title =Ned Wright's Javascript Cosmology Calculator | url = http://www.astro.ucla.edu/~wright/CosmoCalc.html | last =Wright | first =Ned | access-date = ngày 1 tháng 7 năm 2011}}</ref> {{convert|12,9|Gly|Gpc|abbr=on|lk=off}} ([[Khoảng cách đồng chuyển động|khoảng cách di chuyển ánh sáng]]
| names =ULAS J112001.48+064124.3,<ref name=mortlock/> ULAS J1120+0641<ref name=SciAm-2011-06-29/>
}}
{{Biểu thời gian lịch sử tự nhiên}}
'''ULAS J112001.48+064124.3''' thường viết gọn là '''ULAS J1120+0641''', là một [[chuẩn tinh]] được biết đến là ở xa nhất và là chuẩn tinh đầu tiên quan sát được có độ [[dịch chuyển đỏ]] lớn hơn 7,0.<ref name= Mortlock-2011-05>{{chú thích tạp chí | title= Photometry of the z=7.08 quasar ULAS J1120+0641 | author= Steve Warren | author2= Daniel Mortlock | display-authors= etal | journal= Spitzer Proposals | volume=80114 | date= May 2011 | bibcode=2011sptz.prop80114W }}</ref>

[[Chuẩn tinh]] này được phát hiện và báo cáo vào tháng 6 năm 2011. Nó có độ [[dịch chuyển đỏ]] 7,085 và ở khoảng cách 28,85 tỷ năm ánh sáng {{efn|Mặc dù khoảng cách này có thể là lớn hơn kích thước của vũ trụ quan sát được, song không phải là mâu thuẫn với thực tế. Xem "[[đo khoảng cách (vũ trụ học)]]" để biết ý nghĩa khoảng cách trong [[vũ trụ học]].}}.<ref name= mortlock>{{chú thích tạp chí |title= A luminous quasar at a redshift of z = 7.085 |author=Daniel J. Mortlock |author2=Stephen J. Warren |author3=Bram P. Venemans|display-authors=etal |journal=Nature |volume=474 |pages=616–619 |date= 2011 |url= http://www.nature.com/nature/journal/v474/n7353/full/nature10159.html |doi=10.1038/nature10159|arxiv=1106.6088 |bibcode = 2011Natur.474..616M |pmid=21720366}}</ref>

Ánh sáng của nó phát ra, mà ngày nay quan sát được trên [[Trái Đất]], là vào cỡ 13 [[Năm#Ký hiệu ISO|Ga BP]] (tỷ năm trước ngày nay), tức là gần 770 [[Năm#Ký hiệu ISO|Ma]] sau sự kiện [[Big Bang]].<ref name= AliciaChang-2011-06-30/> Nó được đánh dấu là "''Chuẩn tinh sơ khai''" trong ''Biểu thời gian lịch sử tự nhiên''.

== Phát hiện ==
'''ULAS J1120+0641''' được phát hiện trong chương trình ''[[Khảo sát Bầu trời sâu Hồng ngoại UKIRT]]'' (UKIDSS, UK Infrared Deep Sky Survey), sử dụng [[Kính thiên văn Hồng ngoại Anh quốc]] (UKIRT, United Kingdom Infrared Telescope) đặt tại [[Mauna Kea]], [[Hawaii]].<ref name= Astronomy-2011-06-29>{{chú thích web |title= Most distant quasar found |author= ESO |date= ngày 29 tháng 6 năm 2011 |publisher= Astronomy Magazine |url= http://www.astronomy.com/~/link.aspx?_id=ca37f3be-86bd-4a8a-894d-64c8a56b628d |access-date= ngày 30 tháng 6 năm 2011 |archive-date= 2011-08-06 |archive-url= https://web.archive.org/web/20110806132302/http://www.astronomy.com/~/link.aspx?_id=ca37f3be-86bd-4a8a-894d-64c8a56b628d |url-status= dead }}</ref>

Tên của thiên thể có nguồn gốc từ chương trình Khảo sát Diện tích lớn UKIDSS (ULAS, UKIDSS Large Area Survey), là nghiên cứu đã phát hiện ra chuẩn tinh này. Vị trí của nó trên bầu trời là [[xích kinh]] (11h 20m) và [[xích vĩ]] (+06° 41'). Điều này đặt [[chuẩn tinh]] trong chòm sao [[Sư Tử (chòm sao)|Sư Tử]], và trên mặt bằng của bầu trời thì gần với [[Sigma Leonis|<big>σ</big> Leo]].

Chuẩn tinh được phát hiện bằng kính viễn vọng hoạt động ở bước sóng [[hồng ngoại]]. Ánh sáng ban đầu được ULAS J1120+0641 phát ra thì ở vùng [[tia cực tím]], với bước sóng ngắn và năng lượng cao hơn so với ánh sáng nhìn thấy. Do vũ trụ mở rộng, sự di chuyển của nó dẫn đến [[dịch chuyển đỏ]] vũ trụ học, làm cho năng lượng và bước sóng của ánh sáng thay đổi, dịch về phía [[hồng ngoại]].<ref name= bbcnews>{{chú thích báo|last= Amos|first= Jonathan|title= 'Monster' driving cosmic beacon|url= http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-13964767|access-date = ngày 30 tháng 6 năm 2011|newspaper= BBC News|date= ngày 30 tháng 6 năm 2011}}</ref>

Nhóm nghiên cứu khoa học đã dành nhiều năm tìm kiếm UKIDSS cho chuẩn tinh có [[dịch chuyển đỏ]] cao hơn 6,5. ULAS J1120+0641 thậm chí còn cao hơn họ hy vọng, với độ dịch đỏ lớn hơn 7,0.<ref name= wired>{{chú thích báo|last= Brown|first= Mark|title= Infancy of Universe Seen in Brightest Quasar Yet|url= http://www.wired.com/wiredscience/2011/06/brightest-distant-quasar/|publisher= Wired News|access-date = ngày 30 tháng 6 năm 2011|date = ngày 30 tháng 6 năm 2011}}</ref>

UKIDSS là quan sát trắc quang hồng ngoại gần, vì vậy việc phát hiện ban đầu chỉ là một dịch chuyển đỏ trắc quang với zphot> 6,5. Trước khi công bố phát hiện của mình, nhóm đã sử dụng quang phổ trên [[Kính thiên văn Bắc Gemini]] và [[Kính thiên văn rất lớn]] ([[Very Large Telescope]]) để thu được độ [[dịch chuyển đỏ]] quang phổ là 7,085 ± 0,003.<ref name= mortlock/>

== Mô tả ==
ULAS J1120+0641 có [[dịch chuyển đỏ|độ lệch đỏ]] là 7,085, tương ứng với khoảng cách đồng chuyển động là 28,85 tỷ năm ánh sáng tính từ Trái Đất.

Tính đến tháng 6 năm 2011, nó là [[Danh sách những thiên thể xa nhất|chuẩn tinh xa nhất quan sát được]].<ref name= bbcnews/> Nó phát ra ánh sáng, mà ngày nay quan sát được trên [[Trái Đất]], là vào cỡ dưới 770 [[Năm#Ký hiệu ISO|Ma]] sau sự kiện [[Vụ Nổ Lớn]], tức khoảng 13 [[Năm#Ký hiệu ISO|Ga BP]].<ref name= AliciaChang-2011-06-30>{{chú thích báo | author= Alicia Chang | title= Scientists discover brightest, earliest quasar | publisher= Associated Press | url= http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5hUutbk1jqYTTJQud0iSJk_HX-2Fg?docId=287f3be672eb4f4a8c3dbc61a3720b02 | date = ngày 30 tháng 6 năm 2011 | access-date =ngày 1 tháng 7 năm 2011}}</ref> Thời điểm này là sớm hơn cỡ 100 [[Năm#Ký hiệu ISO|Ma]] so với ánh sáng từ [[chuẩn tinh]] được biết đến là xa xôi nhất trước đó.<ref name= wapo>{{chú thích báo|last= Flock|first= Elizabeth|title= Quasar found from dawn of time|url= http://www.washingtonpost.com/blogs/blogpost/post/quasar-found-from-dawn-of-time/2011/06/30/AGs9T4rH_blog.html|access-date = ngày 30 tháng 6 năm 2011|newspaper= Washington Post|date= ngày 30 tháng 6 năm 2011}}</ref>

Độ sáng của chuẩn tinh này được ước tính khoảng 6,3 × 1013 [[độ sáng của Mặt Trời]]. Năng lượng này được tạo ra bởi [[lỗ đen siêu khối lượng]] ước tính khoảng 2{{±|+1,5|-0,7}} ×109 lần [[khối lượng Mặt Trời]].<ref name= mortlock/><ref name= SciAm-2011-06-29>{{chú thích web |title= Brilliant, but Distant: Most Far-Flung Known Quasar Offers Glimpse into Early Universe |author=John Matson |date = ngày 29 tháng 6 năm 2011 |publisher= Scientific American |url= http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=farthest-quasar |access-date = ngày 30 tháng 6 năm 2011}}</ref> Trong khi lỗ đen nuôi chuẩn tinh thì ánh sáng từ chính [[lỗ đen]] không thoát ra được. Daniel Mortlock, tác giả chính của bài báo công bố phát hiện ULAS J1120+0641, giải thích rằng "lỗ đen siêu khổng lồ chính là bóng tối, nhưng nó có một đĩa khí và bụi xung quanh nó, đã nóng ở mức sáng hơn toàn bộ thiên hà của các ngôi sao".<ref name= bbcnews/>

== Chỉ dẫn ==
{{Notelist}}

== Tham khảo ==
{{tham khảo|colwidth=25em}}

== Xem thêm ==
* [[Danh sách chuẩn tinh]]

== Liên kết ngoài ==
* {{Commonscat-inline|ULAS J1120+0641}}
* ESO, [http://www.eso.org/public/images/eso1122b/ "The most distant quasar"] (Image)
* PhysOrg, [http://www.physorg.com/news/2011-06-astronomers-universe-distant-quasar.html "Astronomers find universe's most distant quasar (w/ video)"]
{{Sky|11|20|01.48|+|06|41|24.3|28850000000}}
{{Không gian năm 2011}}
[[Thể loại:Chuẩn tinh]]
[[Thể loại:Chòm sao Sư Tử]]
[[Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 2011]]

ULAS J1120+0641 - Lịch sử thay đổi

imported>Estonian Ball Mapper: /* Liên kết ngoài */