imported>Yuki Shiromita: Di chuyển từ Category:Lịch sử Peru đến Category:Lịch sử Perú dùng Cat-a-lot

2025-10-04T07:11:02Z

Di chuyển từ Category:Lịch sử Peru đến Category:Lịch sử Perú dùng Cat-a-lot

Trang mới

'''Nền văn minh Moche''' ({{IPA|es|ˈmotʃe|-}}; mặt khác, văn hóa Mochica hay Sơ kỳ, Trước hoặc Hậu- [[Văn hóa Chimú|Chimú]]) phát triển mạnh mẽ ở miền bắc [[Peru]] với thủ đô gần Moche, Trujillo, Peru ngày nay <ref>{{Chú thích web|url=http://www.huacas.com/|tựa đề=Las Huacas del Sol y de a Luna|ngày truy cập=ngày 29 tháng 8 năm 2019}}</ref> từ khoảng 100 đến 700 sau Công nguyên trong [[Các thời kỳ văn hóa của Peru tiền Columbus|Kỷ nguyên Phát triển Khu vực]]. Trong khi vấn đề này là chủ đề của một số cuộc tranh luận, nhiều học giả cho rằng Moche không được tổ chức về mặt chính trị như một đế chế hoặc nhà nước đơn nguyên. Thay vào đó, họ có thể là một nhóm các chính thể tự trị chia sẻ một nền văn hóa chung, như đã thấy trong biểu tượng phong phú và kiến trúc [[di tích]] còn tồn tại đến ngày nay.

== Bối cảnh ==
Xã hội Moche dựa trên nền tảng nông nghiệp, với mức đầu tư đáng kể vào việc xây dựng mạng lưới kênh mương thủy lợi để chuyển dòng nước sông cung cấp cho cây trồng của họ. Văn hóa của họ rất tinh vi; và các hiện vật của họ thể hiện cuộc sống của họ, với những cảnh chi tiết về săn bắn, đánh cá, chiến đấu, hiến tế, quan hệ tình dục và các nghi lễ phức tạp. Người Moche đặc biệt được chú ý vì [[Nghệ thuật đồ gốm|đồ gốm]] được vẽ công phu, tác phẩm [[Vàng|bằng vàng]], các công trình xây dựng hoành tráng (''[[huaca]]s'') và hệ thống [[thủy lợi]].<ref>{{Chú thích sách|url=https://archive.org/details/mcdougallittellw00beck|title=World History: Patterns of Interaction|last=Beck|first=Roger B.|last2=Black, Linda|last3=Krieger, Larry S.|last4=Naylor, Phillip C.|last5=Shabaka, Dahia Ibo|publisher=McDougal Littell|year=1999|isbn=0-395-87274-X|location=Evanston, IL|url-access=registration}}</ref>

Lịch sử Moche có thể được chia thành ba thời kỳ - sự xuất hiện của văn hóa Moche trong Moche sớm (100–300 CN), sự mở rộng và phát quang của nó trong thời kỳ Moche Trung (300–600 CN), và sự hình thành đô thị và sự sụp đổ sau đó trong Moche muộn (500–750 CN).<ref>{{Chú thích sách|title=Andean Archaeology|last=Bawden|first=G.|publisher=Blackwell Publishers|year=2004|editor-last=Silverman|editor-first=H.|location=Oxford|chapter=The Art of Moche Politics}}</ref>

[[Văn hóa Salinar|Nền văn hóa Salinar]] ngự trị trên bờ biển phía bắc của Peru vào năm 200 trước Công nguyên – 200 sau Công nguyên. Theo một số học giả, đây là thời kỳ chuyển tiếp ngắn giữa văn hóa [[Cupisnique]] và Moche.<ref>[http://www.tampere.fi/ekstrat/taidemuseo/arkisto/peru/800/salinar_en.htm The Salinar Culture] Tampere Museum</ref>

Có sự tương đồng đáng kể giữa hình tượng Moche và Cupisnique và các thiết kế gốm, bao gồm cả hình tượng của 'Thần nhện'.

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

[[Thể loại:Khảo cổ học Perú]]
[[Thể loại:Lịch sử Perú]]
[[Thể loại:Cựu quốc gia Nam Mỹ]]
[[Thể loại:Nền văn hóa tiền Colombo]]
[[Thể loại:Nền văn minh Andes]]
[[Thể loại:Khởi đầu thế kỷ 2]]

Văn hóa Moche - Lịch sử thay đổi

imported>Yuki Shiromita: Di chuyển từ Category:Lịch sử Peru đến Category:Lịch sử Perú dùng Cat-a-lot