imported>AnsterBot: (Bot) AlphamaEditor, Executed time: 00:00:01.0046989

2026-05-09T04:21:49Z

(Bot) AlphamaEditor, Executed time: 00:00:01.0046989

Trang mới

{{Infobox scientist
| name = William K. Hartmann
| image =
| image_size =
| alt =
| caption =
| birth_name =
| birth_date = {{Birth date and age|1939|6|6}}
| birth_place = {{nowrap|[[New Kensington, Pennsylvania]], Mỹ}}
| death_date =
| death_place =
| nationality =
| fields = [[Khoa học hành tinh]]
| workplaces = [[Viện Khoa học Hành tinh]]
| alma_mater = [[Đại học Tiểu bang Pennsylvania]]<br /> [[Đại học Arizona]]
| thesis_title =
| thesis_url =
| thesis_year =
| doctoral_advisor =
| academic_advisors =
| doctoral_students =
| notable_students =
| known_for =
| awards = [[Giải thưởng G.K. Gilbert]], [[Huân chương Carl Sagan]] cho sự xuất sắc trong truyền thông công cộng vì [[Khoa học hành tinh]]
}}
'''William Kenneth Hartmann''' (sinh ngày [[6 tháng 6]] năm [[1939]]) là một nhà khoa học, họa sĩ, tác giả và nhà văn nổi tiếng. Ông là người đầu tiên thuyết phục giới khoa học chính thống rằng [[Giả thuyết vụ nổ lớn|Trái Đất đã từng bị một thiên thể có kích cỡ hành tinh đâm vào]] ([[Theia (hành tinh)|Theia]]), tạo ra cả [[Mặt Trăng]] và độ nghiêng 23.5°Của [[Trái Đất]].<ref name=Cat1>''[[Birth of the Planet]], ngày 24 tháng 11 năm 2008, [[Channel 4]]</ref>

==Tiểu sử==
Chào đời tại [[Pennsylvania]] năm 1939,<ref name="google">{{chú thích sách |title=Contemporary Authors: New Revision Series |author=Watson, T. |date=2005 |publisher=Cengage Gale |isbn=9780787678944 |url=https://books.google.com/books?id=E8NC9lyOiM4C |access-date = ngày 31 tháng 1 năm 2015}}</ref> ông lấy bằng Cử nhân Khoa học chuyên ngành vật lý từ [[Đại học Tiểu bang Pennsylvania]], và bằng Thạc sĩ Khoa học địa chất và Tiến sĩ thiên văn học từ [[Đại học Arizona]]. Sự nghiệp của ông kéo dài hơn 40 năm, từ công việc vào đầu những năm 1960 với [[Gerard P. Kuiper|Gerard Kuiper]] về hố va chạm [[Mare Orientale]], và làm việc trong dự án lập bản đồ Sao Hỏa [[Mariner 9]], đến công việc hiện tại của nhóm chụp ảnh bằng [[Mars Global Surveyor]]. Ông hiện là một nhà khoa học cao cấp tại [[Viện Khoa học Hành tinh]].

Ông từ lâu là một trong những họa sĩ không gian hàng đầu của Mỹ (chịu ảnh hưởng mạnh của [[Chesley Bonestell]]), đã viết và minh họa nhiều cuốn sách về [[lịch sử Trái Đất]] và [[Hệ Mặt Trời]], thường hợp tác với họa sĩ [[Ron Miller (họa sĩ và tác giả)|Ron Miller]].

Hartmann là thành viên của [[Hiệp hội Họa sĩ Thiên văn Quốc tế]]. Tác phẩm viết của ông cũng bao gồm sách giáo khoa, truyện ngắn và tiểu thuyết, gần đây nhất được xuất bản năm 2003. Năm 1997, ông là người đầu tiên nhận ''[[Huân chương Carl Sagan]] Xuất sắc về Truyền thông Công cộng vì [[Khoa học hành tinh|Khoa học Hành tinh]]'' từ [[Hội Thiên văn học Hoa Kỳ]], [[Phòng Khoa học Hành tinh]].

Hartmann là thành viên của Dự án UFO Đại học Colorado trong năm 1966–1968 (được gọi một cách không chính thức là [[Ủy ban Condon]]), một nghiên cứu công khai gây tranh cãi về UFO do Không quân Hoa Kỳ tài trợ. Ông chủ yếu điều tra bằng chứng ảnh, và loại bỏ vì hầu hết là không đáng tin cậy hoặc không đi đến kết quả; trong các nghiên cứu được công bố trong báo cáo cuối cùng của Ủy ban, ông đã kết luận hai trường hợp - Great Falls (hình ảnh chuyển động của hai nguồn sáng chói khó phù hợp với loại máy bay đã biết) và McMinnville (hai bức ảnh của một phi thuyền hình đĩa bay)<ref>Condon Report: Scientific Study of Unidentified Flying Objects (1968), 119.</ref> - không giải thích được và điều đặc biệt đáng chú ý là bằng chứng thử nghiệm về thực tế của UFO.

Tiểu hành tinh [[3341 Hartmann]] được đặt theo tên ông.

==Tác phẩm==
* ''[[Out of the Cradle (sách)|Out of the Cradle: Exploring the Frontiers beyond Earth]]'', with [[Ron Miller (artist and author)|Ron Miller]] and Pamela Lee (1984)
* ''[[The History of Earth: An illustrated chronicle of an evolving planet]]'', with Ron Miller (1991)
* ''Mars Underground'', (1997)
* ''[[The Grand Tour: A Traveler's Guide to the Solar System]]'', with Ron Miller (1st edition 1981, 2nd edition 1993, 3rd edition 2005)

==Xem thêm==
* [[Giả thuyết vụ nổ lớn]]
* [[Viktor Safronov]]

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
* {{isfdb name|id=William_K._Hartmann|name=William K. Hartmann}}
* {{IMDb name|id=1581216|name=William Hartmann}}
* [http://www.novaspace.com/ARTIST/WilliamK.Hartmann.html William K. Hartmann on Novaspace] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060104172516/http://www.novaspace.com/ARTIST/WilliamK.Hartmann.html |date=2006-01-04 }}
* [http://www.psi.edu/hartmann/ William Hartmann's Home Page]

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Hartmann, William K.}}
[[Thể loại:Sinh năm 1939]]
[[Thể loại:Nhân vật còn sống]]
[[Thể loại:Người quận Westmoreland, Pennsylvania]]
[[Thể loại:Tiểu thuyết gia Pennsylvania]]
[[Thể loại:Tiểu thuyết gia Mỹ thế kỷ 20]]
[[Thể loại:Nhà thiên văn học Mỹ thế kỷ 20]]
[[Thể loại:Nhà thiên văn học Mỹ thế kỷ 21]]
[[Thể loại:Nhà thiên văn học Hoa Kỳ]]
[[Thể loại:Nhà văn khoa học Mỹ]]
[[Thể loại:Nhà văn khoa học viễn tưởng Mỹ]]
[[Thể loại:Nam tiểu thuyết gia Mỹ]]
[[Thể loại:Nhà văn UFO Mỹ]]
[[Thể loại:Họa sĩ Mỹ]]
[[Thể loại:Họa sĩ không gian]]
[[Thể loại:Nhà khoa học hành tinh]]
[[Thể loại:Nhà UFO học]]
[[Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Arizona]]
[[Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Tiểu bang Pennsylvania]]
[[Thể loại:Nhà văn nam truyện ngắn Mỹ]]
[[Thể loại:Nhà khoa học Mỹ thế kỷ 20]]
[[Thể loại:Nhà khoa học Mỹ thế kỷ 21]]
[[Thể loại:Nhà văn truyện ngắn Mỹ thế kỷ 20]]
[[Thể loại:Nhà văn truyện ngắn Mỹ thế kỷ 21]]
[[Thể loại:Nhà văn nam Mỹ thế kỷ 20]]
[[Thể loại:Nhà văn nam Mỹ thế kỷ 21]]
[[Thể loại:Nhà văn phi hư cấu Mỹ thế kỷ 20]]
[[Thể loại:Nhà văn phi hư cấu Mỹ thế kỷ 21]]
[[Thể loại:Nhà văn nam phi hư cấu Mỹ]]

William K. Hartmann - Lịch sử thay đổi

imported>AnsterBot: (Bot) AlphamaEditor, Executed time: 00:00:01.0046989