imported>AnsterBot: (Bot) AlphamaEditor, Executed time: 00:00:01.2974945, replaced: accessdate → access-date (2), ’ → '

2026-03-19T02:36:22Z

(Bot) AlphamaEditor, Executed time: 00:00:01.2974945, replaced: accessdate → access-date (2), ’ → '

Trang mới

[[Tập tin:Hayashi_rice.jpg|nhỏ|[[Cơm Hayashi]]]]
Trong [[ẩm thực Nhật Bản]], {{Nihongo|'''''yōshoku'''''|洋食|ẩm thực phương tây|hanviet=Dương thực|kyu=|hg=|kk=|(Dương là thuật ngữ cổ chỉ phương Tây}} đề cập đến một phong cách nấu ăn phương Tây chịu ảnh hưởng mà có nguồn gốc trong thời [[Minh Trị Duy tân|Minh Trị Duy Tân]]. Đây là những hình thức chủ yếu của Nhật Bản về các món ăn châu Âu, thường có tên phương Tây và thường được viết bằng chữ [[katakana]].Nó là một ví dụ về [[ẩm thực kết hợp]].

== Lịch sử ==
{{dịch thuật}}
Khi [[Minh Trị Duy tân|Minh Trị Duy Tân]] bắt đầu (1868-1912), chính sách [[Sakoku|tỏa quốc]] bị bãi bỏ, và Hoàng đế [[Thiên hoàng Minh Trị|Minh Trị]] tuyên bố rằng những ý tưởng phương Tây có thể hữu ích cho sự phát triển tương lai của [[Nhật Bản]]. Là một phần của quá trình cải cách, Hoàng đế đã dỡ bỏ lệnh cấm tiêu thụ [[thịt đỏ]] và khuyến khích ẩm thực phương Tây, vốn được cho là nguyên nhân khiến người phương Tây có thể hình lớn hơn người Nhật. Do đó, ''yōshoku'' sử dụng thịt làm thành phần chính, khác với các món ăn truyền thống của Nhật Bản thời bấy giờ. Ngoài ra, nhiều người châu Âu sinh sống tại Nhật Bản vào thời kỳ này từ chối ăn ẩm thực truyền thống Nhật Bản, vì vậy các đầu bếp người Nhật phục vụ họ đã học cách chế biến các món ăn theo phong cách phương Tây, thường có sự điều chỉnh để phù hợp với khẩu vị địa phương.<ref>{{Chú thích báo|url=http://www.bbc.com/travel/story/20200714-japans-surprising-western-cuisine|title=Japan's surprising 'Western' cuisine|last=Farley|first=David|date=ngày 15 tháng 7 năm 2020|access-date =ngày 15 tháng 7 năm 2020|publisher=[[BBC News]]}}</ref>

Thuật ngữ ''yōshoku'' lần đầu tiên được ghi nhận vào năm 1872.<ref>{{Chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=7LJSDwAAQBAJ&pg=PT171|title=Devouring Japan: Global Perspectives on Japanese Culinary Identity|last=Nancy K. Stalker|publisher=Oxford University Press|year=2018|isbn=978-0-19-024040-0|page=171}}</ref> Trước đây, thuật ngữ này dùng để chỉ ẩm thực phương Tây nói chung, không phân biệt quốc gia xuất xứ (như [[Pháp]], [[Anh]] hay [[Ý]]). Tuy nhiên, đến những năm 1980, khi nhiều nhà hàng chuyên phục vụ ẩm thực châu Âu xuất hiện, sự khác biệt giữa các món ăn châu Âu nguyên bản và ''yōshoku'' dần được nhận thức rõ ràng hơn.<ref name="nytimes">{{Chú thích báo|url=https://www.nytimes.com/2008/03/26/dining/26japan.html|title=Spaghetti Stir-Fry and Hambagoo: Japan Looks West|last=Norimitsu Onishi|date = ngày 26 tháng 3 năm 2008 |access-date = ngày 11 tháng 9 năm 2008 |publisher=[[New York Times]]}}</ref>

Năm 1872, nhà văn Nhật Bản [[Kanagaki Robun]] (名垣魯文) đã phổ biến thuật ngữ liên quan ''seiyō ryōri'' trong tác phẩm ''Seiyō Ryōritsū'' (Cẩm nang ẩm thực phương Tây).<ref>{{Chú thích web|url=http://www.wul.waseda.ac.jp/kotenseki/html/bunko11/bunko11_a1925/index.html|tựa đề=西洋料理通. 巻上,附録 / 仮名垣魯文編; 暁斎画|nhà xuất bản=}}</ref> ''Seiyō ryōri'' chủ yếu đề cập đến ẩm thực Pháp và Ý, trong khi ''yōshoku'' là thuật ngữ chung chỉ các món ăn Nhật Bản lấy cảm hứng từ ẩm thực phương Tây, nhưng đã được điều chỉnh khác với truyền thống ''washoku''.<ref name="nippon">{{Chú thích web|url=https://www.nippon.com/en/japan-topics/g00749/yoshoku-a-japanese-take-on-western-style-cuisine.html|tựa đề=Yōshoku: A Japanese Take on Western-Style Cuisine Culture Food and Drink Guide to Japan|tác giả=Aoki Yuriko|ngày=ngày 12 tháng 11 năm 2019|website=nippon.com|ngày truy cập=ngày 12 tháng 5 năm 2020}}</ref> Một điểm khác biệt nữa là ''seiyō ryōri'' thường được ăn bằng [[dao]] và [[nĩa]], trong khi ''yōshoku'' thường được ăn bằng [[đũa]] và [[Muỗng|thìa]].

Những món ăn có nguồn gốc châu Âu xuất hiện sớm nhất tại Nhật Bản là các món được du nhập từ [[Bồ Đào Nha]] vào thế kỷ 16, như ''[[tempura]]'', lấy cảm hứng từ ẩm thực của người Bồ Đào Nha cư trú tại [[Nagasaki]].<ref>{{Chú thích web|url=https://ottawacitizen.com/life/food/what-makes-food-authentic-and-who-gets-to-decide/|tựa đề=What makes restaurant food 'authentic,' and who gets to decide?|tác giả=Peter Hum|ngày=ngày 15 tháng 8 năm 2019|nhà xuất bản=[[Ottawa Citizen]]|ngày truy cập=ngày 12 tháng 5 năm 2020}}</ref> Tuy nhiên, ''tempura'' không được xem là một phần của ''yōshoku'', vì thuật ngữ này chủ yếu dùng để chỉ các món ăn xuất hiện trong thời kỳ Minh Trị. Dù vậy, một số nhà hàng ''yōshoku'' vẫn phục vụ ''tempura''.

''Yōshoku'' khác nhau về mức độ Nhật Bản hóa. Một số món ''yōshoku'' có thể được ăn bằng thìa, như [[Cà ri Nhật Bản|cà ri]] (''カレー, karē''), thường dùng kèm bánh mì hoặc cơm (''raisu''), và tên gọi thường được viết bằng chữ ''katakana''. Một số món khác đã được Nhật Bản hóa đến mức thường được xem như ẩm thực truyền thống (''washoku''), được phục vụ cùng cơm và [[Xúp miso|súp miso]], và ăn bằng đũa.

Một ví dụ tiêu biểu là ''katsu'', thường được ăn bằng đũa cùng cơm (''飯, gohan''), và dùng với các loại gia vị truyền thống của Nhật Bản như [[ponzu]] hoặc củ cải ''daikon'' bào, thay vì sốt ''katsu''. Loại ''katsu'' này thường được viết bằng chữ ''hiragana'' (''かつ'') như một từ bản địa, thay vì ''katakana'' (''カツ''), vốn bắt nguồn từ ''katsuretsu'' (''カツレツ'', ''cutlet'').

Một thuật ngữ hiện đại khác dùng để chỉ các món ăn mang phong cách phương Tây là ''mukokuseki'' (ẩm thực "không quốc tịch").<ref>{{Chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=crOBBAAAQBAJ&pg=PT131|title=Kansai: Rough Guides Snapshot Japan|publisher=Penguin|year=2014|isbn=9780241014172|page=131}}</ref>

== Tổng quát ==
Jihei Ishii, tác giả của cuốn sách ''" Nấu ăn hoàn chỉnh"'' năm 1898 (日本料理法), nói rằng: "Yōshoku là món ăn Nhật Bản."

''Yōshoku'' được tạo ra trong [[Thời kỳ Minh Trị|thời kỳ Meiji]], nó có thể không có lịch sử lâu đời như ''[[Ẩm thực Nhật Bản|Washoku]]'' (ẩm thực Nhật Bản), nhưng vẫn có những món ăn ''yōshoku'' trở thành món ăn truyền thống Nhật Bản. Yōshoku được coi là một lĩnh vực của ẩm thực Nhật Bản, điển hình như ''[[Tonkatsu|katsu]]'', thịt bò bít tết, ''[[korokke]]'', ''naporitan'', cơm Hayashi và cơm cà ri (cà ri Nhật Bản).<ref name="jp2014">{{Chú thích web|url=https://www.japantimes.co.jp/life/2014/11/18/food/toyoken-narisawas-take-yoshoku-cuisine/|tựa đề=Toyoken: Narisawa's take on 'yoshoku' cuisine|tác giả=Robbie Swinnerton|ngày=ngày 18 tháng 11 năm 2014|nhà xuất bản=[[The Japan Times]]|ngày truy cập=ngày 12 tháng 5 năm 2020}}</ref> Nhiều trong số những món ăn này thậm chí được coi là Washoku.

Yōshoku bắt đầu bằng cách thay đổi công thức nấu ăn phương Tây vì thiếu thông tin về ẩm thực của các quốc gia nước ngoài, hoặc thay đổi cho phù hợp với thị hiếu địa phương. Nhưng theo thời gian, ''yōshoku'' cũng sáng tạo ra các món ăn mà không dựa trên các món ăn Âu, chẳng hạn như cơm gà và "[[Omurice]]". Nước sốt xây dựng phần lớn đã được loại bỏ, thay thế bằng sốt [[cà chua]], sốt demi-glace và sốt Worcester.

Trong thời gian hiện đại hóa của Nhật Bản, yōshoku thường quá đắt đối với người dân bình thường. Nhưng sau [[Chiến tranh thế giới thứ hai|Thế chiến II]], các nguyên liệu cho ''yōshoku'' trở nên thông dụng hơn hơn và mức độ phổ biến của nó ngày càng tăng.

{{Nihongo|''yōshokuya''|洋食屋}} là một nhà hàng nơi phục vụ các món ăn của ''yōshoku''. Trong thời kỳ tăng trưởng kinh tế nhanh chóng của Nhật Bản, mọi người bắt đầu ăn ''yōshoku'' trong các nhà hàng bách hóa, nhưng bây giờ các nhà hàng gia đình như Denny's và Saizeriya được coi là cơ sở ''yōshoku'' thiết yếu.<ref name="nytimes"/> Ngoài ra, cũng có một số nhà hàng ''yōshoku'' cao cấp ở Nhật Bản, chẳng hạn như Shiseido Parlor ở Ginza và Taimeiken ở Nihonbashi (hai khu vực của [[Tokyo]]).

== Một số món ăn điển hình ==
[[Tập tin:Korokke.jpg|nhỏ|''Korokke'']]

* Bánh [[Castella]] <ref>{{Chú thích web|url=https://japanesefilmfestival.net/article-memories-of-meals-ramen-shop-and-the-power-of-food-films/|tựa đề=Memories of meals: RAMEN SHOP and the power of food films|tác giả=Levin Tan|ngày=ngày 26 tháng 10 năm 2018|nhà xuất bản=japanesefilmfestival.net|ngày truy cập=ngày 12 tháng 5 năm 2020|archive-date=2020-07-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200727024540/https://japanesefilmfestival.net/article-memories-of-meals-ramen-shop-and-the-power-of-food-films/|url-status=dead}}</ref>
* [[Cà ri Nhật|Cà ri]] <ref name="jp2014"/><ref>{{Chú thích web|url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2017/oct/07/chicken-katsu-curry-recipe-tim-anderson-japanese-food-a-cooks-kitchen|tựa đề=Masterchef's Tim Anderson's kitchen – and his recipe for chicken katsu curry|tác giả=Mina Holland|ngày=ngày 7 tháng 10 năm 2017|nhà xuất bản=[[The Guardian]]|ngày truy cập=ngày 12 tháng 5 năm 2020}}</ref>
* [[Món hầm|Hầm]] <ref name="jp2015">{{Chú thích web|url=https://www.japantimes.co.jp/life/2015/10/16/food/idea-simmering-centuries-japanese-white-stew/|tựa đề=An idea simmering for centuries: Japanese 'white stew'|tác giả=Makiko Itoh|ngày=ngày 16 tháng 10 năm 2015|nhà xuất bản=[[The Japan Times]]|ngày truy cập=ngày 12 tháng 5 năm 2020}}</ref>
** [[Gạo Hayashi|Cơm Hayashi]]
** [[Kem hầm|Súp kem]]
** ''[[Nikujaga]]'' [[:ja:肉じゃが|肉じゃが]] <ref>{{Chú thích web|url=https://www.japantimes.co.jp/life/2017/04/22/food/storied-history-potato-japanese-cooking/|tựa đề=The storied history of the potato in Japanese cooking|tác giả=Makiko Itoh|ngày=ngày 22 tháng 4 năm 2017|nhà xuất bản=[[The Japan Times]]|ngày truy cập=ngày 12 tháng 5 năm 2020}}</ref>
* ''[[Korokke]]'' <ref>{{Chú thích web|url=https://www.thrillist.com/entertainment/nation/hayao-miyazaki-movies-animated-food-porn|tựa đề=The Addictive Animated Food of Miyazaki Films|tác giả=John Maher|ngày=ngày 29 tháng 8 năm 2017|website=[[Thrillist]]|ngày truy cập=ngày 12 tháng 5 năm 2020}}</ref>
* {{Nihongo|Chicken nanban|[[:ja:チキン南蛮|チキン南蛮]]|chikin nanban}}: gà rán ướp với [[giấm]] và sốt tartare
* ''[[Piroshki|Piroshiki]]''
* Chiên
** {{Nihongo|Deep-fried oysters|[[:ja:カキフライ|カキフライ]]|kakifurai}}
** {{Nihongo|[[Fried prawn]]|[[:ja:エビフライ|エビフライ]]|ebifurai}}
* {{Nihongo|Bít tết bò|ビーフステーキ|Bīfusutēki|hanviet=|kyu=|hg=|kk=|}}: Bít tết với nước sốt kiểu Nhật
* [[Meuniere]]
* Mì Ý
** Naporitan [[Spaghetti]] tương cà với [[xúc xích]] và rau <ref>{{Chú thích web|url=https://www.japantimes.co.jp/life/2015/01/20/food/spaghetti-napolitan-japans-unique-take-pasta/|tựa đề=Spaghetti Napolitan is Japan's unique take on pasta|tác giả=Makiko Itoh|ngày=ngày 20 tháng 1 năm 2015|nhà xuất bản=[[The Japan Times]]|ngày truy cập=ngày 12 tháng 5 năm 2020}}</ref>
** {{Nihongo|[[Spaghetti Tarako]]|[[:ja:たらこスパゲッティ|たらこスパゲッティ]]|tarako spaghetti|hanviet=|kyu=|hg=|kk=|}}: tarako (Cod roe)
** {{Nihongo|[[Spaghetti nấm kiểu Nhật]]|和風きのこスパゲッティ|Wafu kinoko spaghetti|hanviet=|kyu=|hg=|kk=|}}: [[Xì dầu|Nước tương]] của mì spaghetti nấm
** {{Nihongo|[[Spaghetti Ankake]]|あんかけスパゲッティ|Ankake spaghetti|hanviet=|kyu=|hg=|kk=|}}: món ăn này chủ yếu được ăn ở Nagoya. Spaghetti với nước sốt dính cay.
** {{Nihongo|[[Spaghetti Nattō]]|納豆スパゲティ|Nattō spaghetti|hanviet=|kyu=|hg=|kk=|}}
** {{Nihongo|[[Spaghetti rau rừng]]|山菜スパゲティ|Sansai spaghetti|hanviet=|kyu=|hg=|kk=|}}
** {{Nihongo|[[Spaghetti cá ngừ]]|ツナスパゲティ|Tuna spaghetti|hanviet=|kyu=|hg=|kk=|}}
** {{Nihongo|[[Spaghetti mizore (củ cải bào)]]|みぞれスパゲティ|Mizore spaghetti|hanviet=|kyu=|hg=|kk=|}}: mizore đến từ tên của tuyết ướt Nhật Bản
* [[Cốt lết]]
** ''[[Tonkatsu]]''
** Gà rán (gà katsu)
** Thịt bò cốt lết (thịt bò katsu)
** Ham katsu
** Menchi katsu
** Cơm [[Thổ Nhĩ Kỳ]] (torukorice): Pilaf có hương vị cà ri, mì Ý và tonkatsu với sốt Demi-glace
* [[Omurice]]
* Bít tết <ref>{{Chú thích web|url=https://onthegas.org/food/chaliapin-steak|tựa đề=Steak Japanese Style: Chaliapin Steak|tác giả=Peter Allen|ngày=ngày 16 tháng 10 năm 2019|website=onthegas.org|ngày truy cập=ngày 12 tháng 5 năm 2020}}</ref>
** [[Salisbury Steak|Hamburg]]

[[Tập tin:ミックスサンド.jpg|nhỏ|Bánh mì kẹp]]

* Mikkusu sando (ミックサンド) - các loại bánh sandwich, đặc biệt là salad trứng, [[giăm bông]] và cốt lết <ref>{{Chú thích web|url=https://vancouversun.com/life/food/karen-barnaby-try-a-japanese-sando-to-expand-your-sandwich-repertoire/|tựa đề=Karen Barnaby: Try a Japanese sando to expand your sandwich repertoire|tác giả=Karen Barnaby|ngày=ngày 17 tháng 9 năm 2019|nhà xuất bản=[[Vancouver Sun]]|ngày truy cập=ngày 12 tháng 5 năm 2020}}</ref>
* [[Gratin]] <ref>{{Chú thích web|url=https://metropolisjapan.com/tokyo-yoshoku-guide/|tựa đề=Our Complete Yoshoku Guide|tác giả=Yukari Sakamoto|ngày=ngày 8 tháng 2 năm 2018|website=metropolisjapan.com|ngày truy cập=ngày 12 tháng 5 năm 2020}}</ref>
* {{Nihongo|[[:jp:ドリア|Doria]]|ドリア}}: Pilaf nướng với [[Xốt béchamel|sốt béchamel]] và [[Pho mát|phô mai]]
* [[Pilaf]]

== Xem thêm ==

* [[Danh sách các món ăn Nhật Bản|Danh sách các món ăn phổ biến của Yōshoku]]
* [[Ẩm thực Hồng Kông|Ẩm thực phương Tây kiểu Hồng Kông]], một loại tương tự ở Hồng Kông
* [[Ẩm thực Haipai]], một loại tương tự ở Thượng Hải

== Tham khảo ==
{{Tham khảo}}

[[Thể loại:Ẩm thực Nhật Bản]]

Yōshoku - Lịch sử thay đổi

imported>AnsterBot: (Bot) AlphamaEditor, Executed time: 00:00:01.2974945, replaced: accessdate → access-date (2), ’ → '