https://wikibeta.org/index.php?action=history&feed=atom&title=Y%E1%BB%83n_MinhYển Minh - Lịch sử thay đổi2026-08-11T11:35:56ZLịch sử thay đổi trang này trên wikiMediaWiki 1.46.0https://wikibeta.org/index.php?title=Y%E1%BB%83n_Minh&diff=7178238&oldid=previmported>TheSecondFunnyYellowBot: WPCleaner v2.05b - Fix errors for CW project (Reference before punctuation)2025-11-23T16:54:06Z<p><a href="/index.php?title=En:WP:CLEANER&action=edit&redlink=1" class="new" title="En:WP:CLEANER (trang không tồn tại)">WPCleaner</a> v2.05b - Fix errors for <a href="/index.php?title=WP:WCW&action=edit&redlink=1" class="new" title="WP:WCW (trang không tồn tại)">CW project</a> (Reference before punctuation)</p>
<p><b>Trang mới</b></p><div>{{Thông tin nhân vật hoàng gia|<br />
|name = Yển Minh<br />
|native name = 匽明<br />
|title = Hoàng hậu Đông Hán<br />
|chồng = Hiếu Sùng hoàng [[Lưu Dực]]<br />
|con cái = [[Hán Hoàn Đế|Lưu Chí]]<br />
|thụy hiệu = <font color = "grey">Hiếu Sùng hoàng hậu</font><br />
|sinh = ?<br />
|nơi sinh = <br />
|mất = 25 tháng 5, 152<br />
|nơi mất = [[Lạc Dương]]<br />
|nơi an táng = [[Bác Lăng]] (博陵)<br />
}}<br />
'''Yển phu nhân''' ([[chữ Hán]]: 匽夫人; ? - 152), tên thật '''Yển Minh''' (匽明), là thiếp thất của Bình Nguyên vương [[Lưu Dực]], và là mẹ đẻ của [[Hán Hoàn Đế]].<br />
<br />
== Tiểu sử ==<br />
Yển Minh vốn là một thiếp thất<ref>Chữ Hán là ''Dắng thiếp'' (媵妾), thường là người hầu đi theo chính thất.</ref> của Lưu Dực, con trai thứ 6 của [[Hán Chương Đế]]. Dực vốn làm Bình Nguyên vương, lưu tại [[Lạc Dương]]. Năm [[121]], Lưu Dực bị gian thần vu hại, giáng xuống còn Đô Đình hầu, an trí tại [[Hà Gian]], từ đó đóng cửa không ra, sau lại được phong Lễ Ngô hầu. Năm [[132]], Yển Minh sinh hạ cho Lưu Dực một con trai là Lưu Chí<ref name="HHT 10b">[[Phạm Diệp]], ''[[Hậu Hán thư]]'', quyển 10 (hạ), ''[[:wikisource:zh:後漢書/卷10下|Hoàng hậu kỷ (hạ)]]''.</ref> sau khi Dực chết tập tước của cha.<ref name="HHT 55">[[Phạm Diệp]], ''[[Hậu Hán thư]]'', quyển 55, liệt truyện 45, ''[[:wikisource:zh:後漢書/卷55|Chư đế bát vương liệt truyện]]''.</ref><br />
<br />
Năm [[146]], [[Hán Chất Đế]] bị hạ độc chết, ngoại thích [[Lương Nạp|Lương thái hậu]] cùng [[Lương Ký]] vì muốn khống chế triều đình lâu dài, bèn lập Lễ Ngô hầu Lưu Chí khi đó mới 15 tuổi kế vị, tức Hán Hoàn Đế, tôn Lưu Dực làm Hiếu Sùng hoàng, mẹ ruột Yển Minh được tôn làm Bác Viên quý nhân (博園貴人), trú tại [[Bác Lăng]] - nơi cải táng Hiếu Sùng hoàng.<br />
<br />
Năm [[150]], Lương thái hậu băng, Hoàn Đế sai quan Tư đồ mang cờ tiết, phụng sách, thụ tỉ đến Bác Lăng, tôn Quý nhân Yển Minh làm Hiếu Sùng hoàng hậu (孝崇皇后), mời Yển hậu vào kinh, ở {{ill|cung Vĩnh Lạc|zh|永乐宫}}.<br />
<br />
Để tôn vinh địa vị của mẹ ruột không kém Lương thái hậu khi trước, Hoàn Đế thiết [[Thái phó]] và chức quan, [[Vũ Lâm (quân)|Vũ Lâm]] vệ sĩ và [[Hổ Bôn]] cho riêng Yển hậu, như tiêu chuẩn cung riêng của [[Hoàng thái hậu]], lại đem 9 [[huyện]] thuộc quận [[Cự Lộc]] ban cho mẹ đẻ làm thang mộc ấp.<ref name="HHT 10b" /><ref>'''Thang mộc ấp''' (湯沐邑), nghĩa sát là ''"Nơi tắm gội"'', ý chỉ đến các đất phong làm tài sản riêng.</ref> Tại vị được 3 năm, vào năm [[152]], Yển hậu băng, hợp táng với Hiếu Sùng hoàng tại Bác Lăng, do em trai của Hoàn Đế là Bình Nguyên vương [[Lưu Thạch]] chủ táng, không rõ có phải con của Yển Minh hay không.<ref name="HHT 10b" /><br />
<br />
Lễ nghi an táng của bà tương đối tỉ mỉ, dường như Hán Hoàn Đế muốn khuếch trương địa vị của mẹ ruột. Tất cả chi tiết về đồ cụ, thiết kế tang nghi đều so với [[Lương quý nhân (Hán Chương Đế)|Lương hoàng hậu]], mẹ đẻ của [[Hán Hòa Đế]]. Lại cho [[Tư đồ]] cầm Tiết, [[Đại trường thu]] phụng điếu văn, tiền làm tang là 4.000 vạn, vải bố cho 4.000 thớt, cùng đông đảo thành viên hoàng thất, [[chư hầu]] và quan viên cấp cao của triều đình đến dự tang.<br />
<br />
== Tham khảo ==<br />
* ''[[Hậu Hán thư]]''<br />
<br />
== Chú thích ==<br />
{{tham khảo}}<br />
{{Hoàng hậu nhà Hán}}<br />
<br />
[[Thể loại:Mất năm 152]]<br />
[[Thể loại:Hoàng hậu nhà Hán]]</div>imported>TheSecondFunnyYellowBot